Tuy nhiên, cái thiếu của hàng XKMTĐ VN hiện nay chính là một "thương hiệu quốc gia" để cạnh tranh với các nước.
Mây tre và bản sắc Việt Nam Trên những con phố Hàng Bông, Hàng Bạc... của Hà Nội, những đoàn khách nước ngoài dừng chân nhìn ngắm lụa là, vàng bạc; nhưng không ít người lại say sưa với mặt hàng mỹ nghệ mây tre đan (MTĐ) duyên dáng của VN. Anh Mack (quốc tịch Anh) cho biết: "Tôi đến VN mấy lần. Tôi từng mua lụa, mua đồ bạc để làm kỷ niệm. Nhưng đồ lụa dễ bị nhầm với đồ của Trung Quốc, còn đồ bạc thì bạn tôi lầm tưởng là của Campuchia. Khi tôi mua bộ lồng đèn và bộ tranh tre, bạn tôi nói ngay đây là hàng VN". Ông Vinh Hải - một người làm nghề MTĐ - cho biết: Cây mây, cây tre không chỉ đi vào thơ ca, nhạc, hoạ, trở thành máu thịt trong đời sống sinh hoạt, mà hàng MTĐ còn đang vươn ra thế giới, xoá nghèo và làm giàu cho không ít người dân VN. Còn theo ông Phạm Minh Trí (Bộ NNPTNT) thì đúng là cây mây, cây tre đang vươn ra thế giới và tạo nên nét bản sắc VN. Ông Trí cho biết: Năm 2000, VN chỉ có 742 DN sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ MTĐ thì đến năm 2006, cả nước đã có hơn 2.030 DN. Sự gia tăng về số lượng DN đã giúp tạo ra hơn 114.000 việc làm... Nhưng quan trọng hơn, cây mây và cây tre VN đã trở thành hàng hoá "đặc sản" trên các thị trường thế giới. Ông Trí cho biết, nếu như năm 2000, hàng MTĐ VN chỉ đạt giá trị XK hơn 48 triệu USD, thì đến năm 2007 đã mang về cho đất nước 211 triệu USD. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2008, MTĐ đã đạt con số XK hơn 110 triệu USD. Cùng với thị trường truyền thống Nga và Đông Âu, hàng MTĐ VN đã có mặt tại hơn 90 quốc gia. Trong số này, hàng MTĐ VN chinh phục cả những thị trường khó tính nhất như Mỹ, với doanh số XK hơn 22 triệu USD; EU đạt kim ngạch hơn 20 triệu USD và Nhật Bản với hơn 27,6 triệu USD... Với việc được bạn hàng thế giới ưa chuộng, VN đã nằm trong tốp 3 sau Trung Quốc, Indonesia về sản phẩm tre XK nhiều nhất; đứng thứ hai sau Indonesia, đứng trước Trung Quốc trong số 3 quốc gia dẫn đầu thị phần sản phẩm mây XK. Cần "thương hiệu quốc gia" Đa số người dân làng nghề đều cho rằng, mỗi sản phẩm đều đòi hỏi công phu, kỹ càng, khéo léo... và người VN đáp ứng được điều này nhờ phẩm chất chăm chỉ, miệt mài và rất tài hoa. Nhưng để trở thành hàng hoá thương mại, các làng nghề cần có nhà tổ chức sản xuất, XK quy mô lớn, trọng thẩm mỹ, biết khám phá thị hiếu, thị trường. Theo ông Trí thì hiện VN rất giàu tài nguyên MT và nguồn lao động. Trong số này, toàn bộ các tỉnh phía bắc, một số tỉnh miền Trung và Tây Nguyên đều là những vùng nguyên liệu dồi dào. Thế nhưng Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng và Đà Nẵng lại mới là nơi có hạ tầng xúc tiến thương mại, quảng bá và XK. Bên cạnh đó, những làng nghề, những DN sản xuất MTĐ lại thường thiếu vốn, thiếu liên kết sản xuất, mẫu mã và chất lượng chưa cao do yếu kém trong nắm bắt thông tin thị trường. Bên cạnh khó khăn này, nút thắt khác của thị trường sản phẩm MTĐ là sự cạnh tranh khốc liệt từ các nước trong khu vực. Vì thế, theo các chuyên gia thì ngoài khả năng sản xuất của DN và làng nghề thì rất cần "bàn tay chính sách" từ Nhà nước. Cụ thể là cùng với việc đào tạo tay nghề để bảo tồn, phát huy nghề truyền thống, VN cần có quy hoạch vùng nguyên liệu ổn định. Bên cạnh đó, Nhà nước cần tạo kênh chính sách để người dân và DN có thể vay vốn đầu tư sản xuất. Đặc biệt, theo các chuyên gia, do DN và các làng nghề thường có quy mô nhỏ, vì thế sự hỗ trợ thị trường từ các tham tán thương mại, các kênh xúc tiến như hội chợ, tìm bạn hàng... là rất cần thiết. Sự phối hợp này sẽ làm nên "thương hiệu quốc gia" cho mặt hàng MTĐ. Các chuyên gia nhận định: Khi có được "thương hiệu quốc gia", sản phẩm MTĐ VN không chỉ cạnh tranh, mà còn có thể tiếp tục mở rộng thị trường và chinh phục được bạn hàng thế giới.
|