Barbara Gluk, nữ phóng viên của Thời báo New York tác nghiệp ở chiến trường miền Nam Việt Nam vào những năm đầu thập niên 70 của thế kỷ trước.

Với tư cách là nhà báo của nước Mỹ, “mong muốn tiếp cận sự thật từ phía bên kia”, Barbara đã tìm cách vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, “gặp bằng được kẻ thù tại chiến khu D”.

Điều bất ngờ và kỳ diệu là sau “chuyến đi ấy” Barbara không chỉ hiểu rõ “bản chất tốt đẹp của Việt cộng” mà còn “có thêm những người bạn”.

Bấy giờ, những bài báo của Barbara đề cập đến nhiều khía cạnh và phân tích một cách sâu sắc về cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam đã giúp nhân dân Mỹ cũng như nhân dân thế giới thay đổi “cái nhìn” đối với Việt cộng; đồng thời góp phần thúc đẩy phong trào “ủng hộ Việt Nam” trong lòng nước Mỹ.

Nụ cười chiến thắng.

Trở lại nước ta đúng vào dịp kỷ niệm 30 năm giải phóng miền Nam, đến đâu Barbara cũng kể lại kỷ niệm “đi tìm kẻ thù nhưng gặp bạn” và không tiếc lời ca ngợi người chiến sĩ cộng sản.

Tâm sự với chúng tôi bên lề cuộc hội thảo quốc tế “Báo chí và phát triển” do Bộ Ngoại giao và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tại TP biển Nha Trang, Barbara vẫn nhớ như in cảm xúc hơn 30 năm trước:

“Đón tôi là một thanh niên mặc thường phục màu đen với nụ cười nhẹ nhàng trên gương mặt hiền lành, thanh thản. Tôi cảm thấy yên tâm...lạ lùng. “Nụ cười” ấy đã dẫn tôi đi sâu hơn vào căn cứ địa của Việt cộng. Tôi luôn đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, bởi vì giữa tiếng “bom gầm, đạn rít”, nhưng ai cũng tiếp tôi bằng... nụ cười. Đó chính là lý do khiến tôi quyết định “ở lại”, viết báo tại chiến khu...”.

Tôi tin, từ góc riêng, rất sâu trong ký ức, không chỉ nhà báo Barbara Gluck mà bất cứ ai đã từng tham chiến ở Việt Nam đều lưu giữ kỷ niệm về “nụ cười” của những con người hiền lành, chân chất mà gan dạ, quả cảm đến phi thường. Vâng, “nụ cười” – một biểu hiện của tinh thần lạc quan và niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng đã làm nên “chiến thắng Việt Nam” trước mọi kẻ thù.