Hà Nội ngày 26 tháng 8 năm 2008
Kính gửi: Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng
Bộ trưởng Bộ LĐTBXH: Nguyễn Thị Kim Ngân.

Đã nhiều năm gia đình tôi kiên trì đi tìm phần mộ liệt sĩ Nguyễn Đình Trường,  em trai tôi hy sinh ngày 27.2.1971 ở điểm cao 550, mặt trận Đường 9 Nam Lào. Chúng tôi đã được rất nhiều cơ quan chức năng cùng nhân dân và chính quyền các địa phương tận tình giúp đỡ. Nhưng kết quả như "mò kim đáy biển" và vẫn chỉ là những dòng nước mắt vô vọng. Vài lần chúng tôi lặn lội sang huyện Mường Noòng và huyện Sê Pôl tỉnh Xavalakhét (Lào), nơi em tôi hy sinh (theo thông tin từ các bạn chiến đấu của anh ấy chỉ dẫn) nhưng không thể tìm được vì cảnh vật đã thay đổi quá nhiều.

Chúng tôi tới các nghĩa trang liệt sĩ thì thấy rất nhiều phần mộ "Liệt sĩ chưa biết tên". Chúng tôi đi tìm em qua nhiều nhà ngoại cảm chỉ làm vơi nỗi đau tinh thần mà thôi. Ai dám nhận một ngôi mộ không có gì đảm bảo trong đó là hài cốt của thân nhân mình. Thật là quá đau lòng đối với các gia đình liệt sĩ chúng tôi.

Gần đây, nhờ sự giúp đỡ tận tình của Đoàn 584 thuộc Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị, Ban quản lý Nghĩa trang quốc gia Đường 9 và  Viện Công nghệ sinh học thuộc Viện Khoa học công nghệ Việt Nam; bằng xét nghiệm ADN, ngày 15.8.2008, gia đình tôi đã tìm được em tôi sau 38 năm hy sinh vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, sau 25 năm em tôi nằm ở rừng núi nước bạn Lào và sau 14 năm được quy tập về nghĩa trang Đường 9 với phần mộ "Liệt sĩ chưa biết tên".

Có lẽ trường hợp gia đình tôi giống như hơn 300.000 gia đình các liệt sĩ chưa được quy tập cùng hàng trăm nghìn gia đình các liệt sĩ đã quy tập nhưng chưa biết tên đều có một nguyện vọng chung là bằng bất kỳ giá nào xin Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành trung ương và địa phương tạo mọi điều kiện để giúp chúng tôi tìm được hài cốt người thân.  Đồng thời xuất phát từ thực tế trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến hiện nay cùng khả năng kinh tế của đất nước, tôi xin đề nghị với Thủ tướng:

1. Coi việc trả lại tên cho các liệt sĩ "chưa biết tên" là một chương trình mục tiêu quốc gia của Chính phủ giai đoạn 2009-2020. Nhiệm vụ trọng tâm của chương trình này là thành lập ngân hàng gene cho các gia đình liệt sĩ chưa tìm được hài cốt người thân và xét nghiệm ADN từ mẫu hài cốt các liệt sĩ chưa biết tên khi mới quy tập và tất cả các liệt sĩ chưa biết tên ở các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc.

2. Giao cho Viện Công nghệ sinh học Bộ Khoa học Công nghệ lập và thực hiện dự án ngân hàng gene gia đình các liệt sĩ chưa tìm được người thân, tiến hành các xét nghiệm ADN nhằm từng bước trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ. Tôi nghĩ dự án này có thể phải đầu tư về trang thiết bị, đào tạo cán bộ và xây dựng cơ sở hạ tầng... lên tới hàng trăm tỉ đồng thì cũng là dự án nằm trong tầm tay của chúng ta và mới có ý nghĩa "tri ân" với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ.

3. Giao Bộ LĐTBXH lập và thực hiện đề án trùng tu, nâng cấp các nghĩa trang liệt sĩ theo kế hoạch, đồng thời cho phép "xin" mẫu hài cốt liệt sĩ chưa biết tên để thử ADN theo phương thức cuốn chiếu. Việc này cần làm dứt điểm song song với dự án ngân hàng gene...

4. Trước mắt, trong khi chưa có chương trình mục tiêu quốc gia "trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ chưa biết tên" cùng các dự án nói trên, đề nghị Bộ LĐTBXH nghiên cứu, có văn bản quy định các điều kiện cần thiết cho phép các Ban quản lý nghĩa trang liệt sĩ được cho các gia đình liệt sĩ xin mẫu để thử ADN tìm hài cốt người thân.

Tôi nghĩ về tâm linh, thử ADN để trả lại tên cho các liệt sĩ chưa biết tên là việc thiện mang tính nhân văn rất sâu sắc, do vậy người làm được việc này chỉ có phúc chứ không có tội.
Mặc dù cho tới nay chúng tôi mới đề xuất việc này và nếu Thủ tướng chỉ đạo cho làm ngay thì cũng đã quá muộn, song muộn còn hơn không, nếu chúng ta không làm hoặc làm quá chậm thì thời gian không đợi chúng ta và người đương thời sẽ mang tội rất lớn với người đã khuất, vì "chúng ta có điều kiện để trả lại tên cho liệt sĩ chưa biết tên mà chúng ta không làm".

Mong Thủ tướng và Bộ trưởng quan tâm tới vấn đề rất bức xúc này của xã hội.
Bs. Nguyễn Đình Thường Nguyên cán bộ, Bộ Y tế