Thân nhân LS gửi đến chuyên mục cho biết, hiện nay nhiều phần mộ chỉ có tên LS, phiên hiệu đơn vị, nhiều phần mộ có đầy đủ thông tin về LS nhưng khi quy tập do sơ suất nên lại trở thành không có tên. Nhu cầu xét nghiệm ADN của các gia đình LS là chính đáng. Chuyên mục xin giới thiệu những nội dung chính về thủ tục lấy mẫu xương xét nghiệm ADN qua tư vấn của ông Vũ Anh Tuấn - cán bộ Viện Pháp y Quân đội (PYQĐ) được đăng tải trên trang web "nhắn tìm đồng đội".

1. Thủ tục:

- Viện PYQĐ chấp nhận các trường hợp giám định hài cốt LS nếu có đủ các điều kiện sau: Có đủ giấy tờ chứng minh được người cần tìm là LS (ví dụ: Giấy chứng tử, chứng nhận là LS, hoặc giấy cam đoan có chứng nhận của địa phương...). Các thông tin khác về LS: Tên, tuổi, đơn vị, năm sinh, năm hy sinh. Các đặc điểm riêng của LS (có thể có hoặc không).

- Vị trí có ngôi mộ nghi ngờ là thân nhân của mình (Ví dụ: Nghĩa trang LS A, xã B, huyện C...).

- Tìm được thân nhân của LS phù hợp để sử dụng làm đối chứng trong so sánh. Người được chấp nhận phải là người có quan hệ theo dòng mẹ với LS (ví dụ: Anh em ruột cùng mẹ với LS, các cô chú bác là anh chị em ruột của mẹ LS... thậm chí là họ hàng xa hơn nữa). Khi thân nhân LS đến viện để liên hệ giám định, cán bộ của viện sẽ giúp đỡ gia đình vẽ lại phả hệ của LS và qua đó chọn ra đối tượng thích hợp cho giám định.

- Người trưng cầu giám định là thân nhân của LS. Mẫu đơn trưng cầu giám định có sẵn tại Viện PYQĐ. Người trưng cầu giám định và người được lấy mẫu để đối chứng phải xuất trình chứng minh thư, hoặc giấy tờ tuỳ thân khác.

2. Cách lấy mẫu:

Đây là khâu quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình giám địinh. Có 2 hình thức :

2.1 Cán bộ Viện PYQĐ trực tiếp đi lấy mẫu:

Cán bộ viện sẽ trực tiếp cùng gia đình trong quá trình khai quật hài cốt LS. Với kinh nghiệm chuyên môn, cán bộ của viện sẽ giúp thân nhân LS tiến hành các khâu giám định kỳ đầu để trả lời các câu hỏi sàng lọc: Trong mộ có xương hay không? Là xương người hay xương động vật? Nếu là xương người thì là xương của 1 người hay nhiều người? Nếu của 1 người thì là xương đàn ông hay đàn bà? Tầm vóc của bộ hài cốt, tuổi xương... có phù hợp với các thông tin của LS hay không? Những câu hỏi trên chỉ có thể trả lời được đối với bộ hài cốt còn tương đối nguyên vẹn. Trong nhiều trường hợp, việc loại trừ ngay từ ban đầu này sẽ giúp cho gia đình thân nhân LS không mất công phải làm xét nghiệm ADN nữa.

Đối với trường hợp nhờ cán bộ viện đi lấy mẫu cùng, thân nhân LS phải chịu toàn bộ kinh phí đi lại, ăn ở cho cán bộ đi lấy mẫu.

2.2 Gia đình LS tự đi lấy mẫu và bàn giao cho viện:

Gia đình thân nhân chú ý lấy mẫu theo một trong các yêu cầu sau: (Thứ tự ưu tiên từ trên xuống dưới).

- Lấy từ 1-3 răng còn nguyên vẹn của bộ hài cốt .

- Lấy các mẩu xương còn sót lại của bộ hài cốt, có kích thước khoảng 4x4cm. Chú ý, ưu tiên các mảnh xương còn mới nhất, nguyên vẹn nhất, các xương khung cơ thể như xương đùi, xương cánh tay...

- Trong trường hợp hài cốt đã mủn nát, không thể thu nhận các mảnh xương răng nguyên vẹn thì gia đình cố gắng chọn lựa các mẩu xương tốt nhất còn sót lại.

Gia đình có thể mang đến viện cả 1 xương đùi, xương cánh tay nguyên vẹn, khi làm giám định viện sẽ có dụng cụ chuyên dụng cắt phần thích hợp nhất để giám định và trả lại mẫu không dùng đến.

Việc thu nhận mẫu ảnh hưởng rất lớn đến quá trình làm xét nghiệm, mẫu quá xấu sẽ rất khó khăn trong quá trình tách chiết thành công ADN. Tốt nhất, trước khi đi lấy mẫu, gia đình thân nhân có thể liên hệ trước với viện để được hướng dẫn cụ thể hơn, đồng thời tại địa điểm lấy mẫu gọi điện thoại cho cán bộ viện để được hướng dẫn trực tiếp sẽ thu được kết quả khả quan hơn.

3. Kinh phí xét nghiệm:

Hiện nay, Viện PYQĐ nhận thực hiện các ca giám định hài cốt LS với mức kinh phí là 10.000.000 VND (đây là mức giá sau khi trừ các khoản được Nhà nước hỗ trợ như một phần kinh phí hoá chất, nhân công, khấu hao máy móc...).

Đối với các trường hợp quá khó khăn, gia đình LS có thể liên hệ với Cục Chính sách - Bộ Quốc phòng, Tổng cục Hậu cần để được xin miễn giảm kinh phí.

Kết quả sẽ được trả lời trong vòng 1 tháng kể từ ngày mẫu cần giám định được bàn giao cho Viện PYQĐ.

Mọi thắc mắc có thể liên hệ trực tiếp theo địa chỉ: Vũ Anh Tuấn - Khoa Xét nghiệm - Viện Pháp y Quân đội. ĐT: 069555689 (CQ), 0903451313 (mobile). Email: vatuan13@gmail.com, vienpyqd@live.com. Danh sách các liệt sĩ tại NTLSQG Đường 9 (tiếp theo) đăng tải chi tiết trên www.laodong.com.vn (tìm thân nhân liệt sĩ). Thông tin liên hệ: 0913000738, Báo Lao Động - số 167/15 Tây Sơn, Đống Đa, Hà Nội, chuyên mục: Kết nối thông tin tìm, báo tin mộ liệt sĩ.