Một cấu trúc đối xứng, hàm ý so sánh, xác nhận giá trị tương đương, thì mắt thợ so với vợ lính, vợ quan hay vợ vua cũng như nhau mà thôi.

"Thợ" ở đây là nói chung, tức là bất cứ nghề thợ gì cũng luôn luôn đòi hỏi phải thật chính xác thì mới thành công. Người ta thường nói "Vợ đàn bà/ nhà hướng nam", "Mưu thầy/thước thợ" v.v... chính là xác định một quy luật, chỉ có đúng và đúng thôi. Vợ vua, vợ quan hay vợ lính thì có một đặc điểm chung cùng là đàn bà. Nếu so sánh, bảo rằng vợ lính không có những phẩm chất, bản lĩnh như vợ quan hay vợ vua thì không thể chấp nhận được. Theo tôi, câu "Mắt thợ/vợ lính" chính là sự sáng tạo trong dân gian nhằm bổ sung vào cái chưa hoàn chỉnh của câu "Mắt thợ, vợ vua" hay "Mắt thợ, vợ quan".  

Vũ Quốc Tuý (Khu 1A, thị trấn Quỳnh Côi, Quỳnh Phụ, Thái Bình)
Thế mới biết, trí tưởng tượng và kho tàng tục ngữ của người Việt ta thật đa dạng và phong phú, chỉ có câu "Mắt thợ - vợ lính" mà xem ra đã có rất nhiều ý kiến trái ngược nhau. Quả thật là thú vị. Tôi là người lính, lại trực tiếp làm thợ gần 40 năm nay, xin được mạn đàm cùng bạn đọc.

Trước hết phải nói rằng: Câu "Mắt thợ và vợ lính" đã có từ xa xưa. Từ trong lao động, sản xuất nó được phát ra vô tình, hoàn toàn không có sự chuẩn bị công phu hay nghiên cứu gì về câu chữ. Chính vì lẽ đó bạn Phạm Văn Ninh ở Hà Tây băn khoăn: "Không biết câu này ở đâu? Mà tìm trong sách có liên quan đến thành ngữ và tục ngữ thì không thấy". Bạn Trần Đại Nghĩa ở Hà Nội thì so sánh: Nếu so với các cặp "Mắt thợ vợ vua"; "Mắt thợ vợ quan" thì cặp thợ/lính thua về vế đối bằng trắc. Quả đúng là như vậy bởi nó được sinh ra rất giản đơn - không có sự sắp xếp về cú pháp hoặc suy tính cao xa gì.
Về câu "Mắt thợ vợ lính", tôi xin được có ý kiến như sau: "Mắt thợ" do tích luỹ kinh nghiệm hàng ngày, nên sản phẩm có kích thước và hình dáng ra sao dài ngắn, cong vênh, cao thấp thế nào, người thợ cũng có thể phán đoán và phân biệt được ngay.

"Vợ lính" - Mẫu người chuẩn mực, chăm chỉ làm ăn, đảm đang việc nước việc nhà, chờ chồng nuôi con và hết mực thuỷ chung.

Tuyệt nhiên không có chuyện như một số bạn đã phân tích: "Vợ lính" là nó tinh lắm, thoáng trông thấy chồng ở đằng xa là nhận ra ngay. Hay "Mắt thợ" là hay dò xét, phán đoán, nghi ngờ...; và "vợ lính" cũng hay có tính dò xét, đa nghi chồng mình như mắt người thợ vậy.
Đức Khuê (Z13, Tân bình, Yên Sơn, Tuyên Quang)
Ngữ pháp đối của tiếng Việt sẽ được bộc lộ rõ thêm ra nếu câu tục ngữ "Mắt thợ vợ lính" tiếp tục được bàn.

Nếu chú ý đến phương diện này, ta sẽ có cách hiểu như sau về mắt thợ: Chỉ người thợ mới hiểu người thợ, ý như chỉ người tài mới hiểu người tài, người chuyên môn hiểu người chuyên môn. Tương tự theo đó: Người vợ lính hiểu người lính hơn cả.

Câu tục ngữ Mắt thợ vợ lính nếu được hiểu theo hướng nghĩa như thế, sẽ tránh được sự một chiều về người vợ lính đối với người lính. Sự suy nghĩ trở nên rộng rãi bao chứa được nhiều khả năng của đời sống thực, xưa cũng như nay.

Dưới con mắt của người vợ nào cũng vậy, người chồng đâu phải lúc nào cũng là hoàn mỹ hay không hoàn mỹ. Hiểu được cả mặt này cũng như cả mặt kia của người chồng, kể cả trong những giờ khắc hạnh phúc nhất hay đau thương nhất, chắc không người vợ nào bằng vợ của người lính.

Nhiều ý vị của tục ngữ được phát hiện ra nhờ ở đặc trưng ngữ pháp của tục ngữ. Cấu trúc ngữ pháp vợ lính hiểu lính là cơ sở để có cấu trúc ngữ pháp mắt thợ hiểu thợ. Trong tục ngữ, phép đối được khai thác không đơn thuần chỉ ở đối âm hay đối ý, mà còn có cả đối ngữ pháp nữa. 
Trần Châu (36 Hàng Chuối, Hà Nội)