Trao đổi về vấn đề này, nhà giáo Trương Ngọc Bích - nguyên giáo viên văn Trường THPT Kim Liên, người đã nhiều lần chấm thi ĐH - cho biết: Trong đề văn khối C, ngay ở câu đầu tiên giới thiệu về tập thơ "Từ ấy", đáp án cần phải nêu rõ hơn đây là giai đoạn tác giả đang chuyển dần từ cái tôi riêng bước đầu đến cái ta chung.

Đặc biệt, câu 5 điểm về cảm nhận và so sánh hình ảnh Tây Bắc trong 2 đoạn thơ của Quang Dũng và Chế Lan Viên có nhiều thiếu sót. Khi phân tích đoạn thơ trong "Tiếng hát con tàu", đáp án không hề đề cập đến hình ảnh vùng đất Tây Bắc, chỉ nói rằng: "Đoạn thơ bộc lộ nỗi nhớ sâu nặng về những miền quê đã từng qua, rồi kết tinh thành triết lý sắc sảo".

Trong khi đó, Tây Bắc là xuất phát điểm, là nơi khởi đầu để tác giả nghĩ đến những vùng đất xa xôi khác của đất nước. Không chỉ ca ngợi phong trào đi xây dựng vùng kinh tế mới những năm 1960, tác giả còn thể hiện tấm lòng biết ơn, trân trọng với quá khứ, nhớ về cội nguồn, đây là tình cảm nhớ thương được trải nghiệm qua thời gian, từ lúc kháng chiến đến khi hoà bình lập lại nên rất sâu nặng.

Chính từ sự trải nghiệm qua thời gian như thế, tác giả mới đúc kết được: "Khi ta ở chỉ là nơi đất ở/ Khi ta đi đất đã hoá tâm hồn". Đây là một câu khó, đòi hỏi đáp án phải chính xác và cụ thể, nếu không sẽ rất thiệt thòi cho học sinh.

Câu III phân tích về hình ảnh viên quản ngục trong tác phẩm "Chữ người tử tù", trong phần giới thiệu về tác giả, tác phẩm, đáp án cần phải nêu rõ vị trí của Nguyễn Tuân trong cao trào của văn học lãng mạn, lý do vì sao Nguyễn Tuân viết "Vang bóng một thời". Đó là sự hoài niệm về những nét đẹp của quá khứ, trong đó có hình tượng của nhân vật Huấn Cao và viên quản ngục. Đồng thời, theo tôi, biểu điểm của phần này nên là 0,75 để học sinh gỡ điểm.

Về đề văn khối D, câu I nêu những nét chính trong quan điểm nghệ thuật của Nam Cao trước CMT8, đáp án nên nêu rõ rằng, Nam Cao không phải là người trực tiếp phát ngôn, mà thông qua các nhân vật trong các tác phẩm để phát biểu quan điểm nghệ thuật của mình.

Câu 5 điểm về phân tích tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đêm cứu A Phủ, trong phần giới thiệu tác giả, tác phẩm, cần nêu rõ nhà văn không chỉ viết về cuộc sống tăm tối và khát vọng sống mãnh liệt của người dân miền núi dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến, mà đã đề cập cụ thể tới số phận của người phụ nữ miền núi.

Khi phân tích tâm trạng và hành động của nhân vật Mị, cần gắn với hình ảnh của ngọn lửa. Ngọn lửa đã giúp Mị hơ tay trong những đêm mùa đông giá rét, cũng chính nhờ ngọn lửa mà Mị nhìn thấy dòng nước mắt của A Phủ, từ đó mới dẫn đến những biến chuyển trong tâm trạng của Mị.

Hai câu IIIa và IIIb về cảm nhận thơ, đáp án đều bỏ qua hết phần hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. Đây là một thiếu sót, bởi có nêu được hoàn cảnh sáng tác thì mới hiểu rõ tâm trạng của tác giả. Khi đề cập đến nghệ thuật trong đoạn thơ của Xuân Diệu, đáp án cần nêu rõ hơn những cách tân nghệ thuật của ông, thể hiện trong các từ như "hơn một", "rủa" chứ không nên chỉ nêu chung chung.

Trong đoạn thơ của Hàn Mặc Tử, cần nói rõ hơn tâm trạng của tác giả, người biết rằng quỹ thời gian của mình không còn nhiều nên u uẩn, buồn, thấy mọi sự đều mơ hồ, bảng lảng. Hàn Mặc Tử đã diễn tả được nỗi buồn ở mức cao nhất với "buồn thiu", với "hoa bắp lay". Đây là nỗi buồn từ bên trong lan toả ra chứ không phải từ bên ngoài. Đặc biệt, hai câu thơ cuối là hai câu buồn nhất, tinh tế nhất thì đáp án lại không đề cập.

Ngoài ra, đáp án của cả hai đề đều không đề cập đến yêu cầu về diễn đạt, bố cục, chính tả, những điều cần phải có trong một bài làm văn. Điều này sẽ gây khó khăn cho người chấm và thiệt thòi cho học sinh.