Đó cũng chính là lời khuyên của lực lượng CS PCCC TP.Hà Nội đối với những chung cư cao tầng (CCCT) - đang mọc lên ngày một nhiều.

Có nhiều nguyên nhân khiến hoả hoạn luôn rình rập tại các CCCT, trong đó có sự thiếu chuyên nghiệp và thiếu trách nhiệm của các BQL toà nhà, ý thức của người dân sống tại các khu nhà đó... Trung tá Lê Công Thắng - Đội trưởng Đội kiểm tra kỹ thuật an toàn PCCC - Phòng CS PCCC - CA  TP.Hà Nội - khẳng định như vậy khi trao đổi với PV.

Đánh giá của ông về tình hình PCCC tại các CCCT ở thủ đô hiện nay như thế nào?

- Những năm gần đây, CCCT ở HN phát triển quá nhanh với khoảng trên 100 toà nhà, trong khi việc quản lý các khu CCCT vẫn chưa có một mô hình cố định và hoàn thiện. Có những khu do một Cty dịch vụ đứng ra quản lý; có nơi lại thành lập một BQL riêng. Mới đây, Bộ Xây dựng đã ban hành quy chế quản lý CCCT, nhưng chắc vẫn chưa thể đi vào đời sống được ngay.

Về PCCC, hầu hết các CCCT đều có giấy chứng nhận thẩm duyệt từ cơ quan PCCC và sau khi xây dựng xong sẽ được chúng tôi nghiệm thu, kiểm tra hệ thống PCCC trước khi đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, hệ thống này có được kiểm tra và bảo dưỡng thường xuyên, để đảm bảo có thể hoạt động tốt khi xảy ra sự cố hay không lại là một chuyện khác. Điều này nằm ở tính chuyên nghiệp của BQL toà nhà.

Tính chuyên nghiệp mà ông muốn nói ở đây là gì?

- Hiện, có những toà nhà thuê hẳn một đơn vị quản lý riêng và họ sẽ có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các công việc, trong đó có cả PCCC. Đây là sự chuyên nghiệp. Ngoài ra, có những toà nhà mà BQL phải cùng lúc quản lý nhiều điểm khác nhau, số lượng người mỏng, lại kiêm quá nhiều việc nên khó kiểm tra, theo dõi hệ thống PCCC đầy đủ. Điều này có thể thấy rõ nhất ở những CCCT theo dạng tái định cư.

Trong quá trình sử dụng toà nhà, hệ thống PCCC phải hoạt động hoặc được bảo trì thường xuyên. Các thiết bị như tủ trung tâm báo cháy, hệ thống họng nước vách tường, bể nước, bình bọt phải được kiểm tra... Công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức cho người dân cũng phải được coi trọng. Toà nhà hôm vừa rồi xảy ra cháy đã chưa có được một BQL toà nhà theo kiểu chuyên nghiệp.

Ngoài ra, việc tự kiểm tra PCCC phải theo chế độ định kỳ, nhưng nhiều toà nhà không chấp hành đúng theo quy định. Những toà nhà đa năng theo kiểu vừa có công sở, văn phòng, vừa có siêu thị lại vừa có nhà dân ở như CCCT 27 Huỳnh Thúc Kháng, thì công tác PCCC lại càng phải được coi trọng vì nguy cơ hoả hoạn ở đây là rất lớn. 

Thưa ông, với trang bị như hiện nay của lực lượng CS PCCC chuyên nghiệp, việc cứu hoả tại các CCCT xem chừng rất nan giải, nhất là sắp tới HN sẽ có thêm nhiều toà nhà chọc trời, như toà nhà 70 tầng trên đường Phạm Hùng?

- Ngay ở nước ngoài có nhiều phương tiện PCCC hiện đại thì họ cũng khó đáp ứng đủ việc cứu hoả tại các cao ốc. Hiện nay, xe thang cao nhất mà lực lượng CS PCCC của HN có chỉ cao 52m, tức là giới hạn ở toà nhà cao khoảng 10 tầng trở lại. Đối với các nhà cao tầng thì hệ thống chữa cháy tự động ở đó phải đáp ứng được yêu cầu PCCC tại chỗ. Vai trò của CS PCCC chỉ là hạn chế đám cháy lan rộng và cứu người. Hệ thống đệm hơi chỉ hữu dụng với những toà nhà từ khoảng tầng 5 trở xuống mà thôi. Nói chung, công tác cứu hoả ở những nhà cao tầng phải tuân theo nguyên tắc "nước xa không dập được lửa gần".

Việc tuyên truyền cho người dân ý thức PCCC có được các  CCCT coi trọng không, thưa ông?

- Quy định của Nhà nước theo Nghị định 35/CP thì mỗi đơn vị phải tổ chức mỗi năm tối thiểu 1 lần diễn tập PCCC và nếu cần sự phối hợp với lực lượng PCCC TP thì có văn bản yêu cầu. Ở Hà Nội, các toà nhà cao tầng do các Cty, đơn vị nước ngoài sở hữu (như các KS cao cấp) tổ chức rất thường xuyên việc diễn tập PCCC với nhiều tình huống giả định, ít thì năm một lần, thậm chí mỗi quý một lần. Các CCCT ít tổ chức hơn. Ý thức của người dân vẫn vậy. Đa số là bao giờ bị cháy mới có ý thức chống cháy. Yêu cầu đi tập huấn thì hoặc không đi, hoặc đi cũng không đủ.

Hiện nay, nhiều CCCT ở Hà Nội có sử dụng hệ thống gas chung. Điều này có tiềm ẩn nguy hoả hoạn không, thưa ông?

- Tất nhiên với các toà nhà có hệ thống gas chung thì yêu cầu an toàn PCCC lại càng phải cao hơn, vì nguy cơ tiềm ẩn cũng khá lớn. Thật ra, khi sử dụng hệ thống gas chung lại có những điểm rất an toàn, vì nó hạn chế tối đa những sự cố trong mỗi gia đình do sự bất cẩn của người dân. Tuy nhiên, cũng phải tính tới khả năng xấu nhất như sau nhiều năm sử dụng, toà nhà có thể bị lún  và gây ra những vết nứt ở hệ thống đường gas đi ngầm trong tường. Điều này có thể gây ra sự cố cháy nổ và như vậy thì hậu quả rất khó lường.

Xin cảm ơn ông!

Khi cháy, nên chạy bộ xuống đất Điểm cốt yếu ở các CCCT khi xảy cháy là phải chạy ra cầu thang bộ thoát hiểm xuống dưới. Kể cả có máy bay trực thăng cứu hộ, người ta cũng khuyến cáo là không nên đi lên sân thượng mà phải đi thang bộ xuống đất. Vì thế, các cửa thoát hiểm bao giờ cũng là cửa chống cháy, ở lối thoát hiểm có cơ cấu tự động mở cửa để khói không tập trung, có hệ thống thoát khói, điều áp. Các toà nhà CCCT ở HN hiện nay đều đáp ứng được yêu cầu đó.