6 tháng đầu năm nay, dù chưa có con số thống kê chính thức, nhưng nguy cơ bội chi... năm sau cao hơn năm trước là khó tránh khỏi.

Học sinh thường "quên"... có BHYT

Một trong những đối tượng được hưởng BHYT tự nguyện nhiều nhất là học sinh. Theo thống kê của tỉnh Cà Mau có đến trên 80.000 đối tượng, Bạc Liêu trên 70.000 đối tượng. Học sinh thuộc đối tượng BHYT tự nguyện, nhưng ngay từ đầu năm học các em đều tham gia BHYT một cách đầy đủ. Trong hàng chục ngàn học sinh của Cà Mau tham gia BHYT tự nguyện, có rất ít em đến BV khám, điều trị. Em Nguyễn Thúy Kiều - học sinh Trường THPT U Minh, huyện U Minh - cho biết, em cùng với các bạn trong lớp chẳng ai đến BV khám.

Theo thống kê của BHXH tỉnh Cà Mau, năm 2007, chỉ có trên 4 HS khám nội trú, 19 lượt em khám ngoại trú. Con số này tại Bạc Liêu cũng không khá hơn. Theo các em HS, có bệnh cứ đi mua thuốc hoặc đến bác sĩ tư khám đỡ phải mất công chờ đợi. Trong khi đó, đối tượng người nghèo tham gia BHYT nhiều nhất trong các loại đối tượng cũng chỉ chiếm 10% trong tổng chi của BHYT Cà Mau, con số này tại Bạc Liêu chưa đến 10%.

Bác sĩ lại rất "nhớ"... BHYT

Giữa tháng 9.2006, Cà Mau xôn xao chuyện các bác sĩ bị bệnh nhiều hơn dân thường. Nguyên nhân được BHYT Cà Mau lý giải, do anh em bên BV lợi dụng chính sách BHYT để kê toa bốc thuốc cho mình và người thân. Không riêng gì bác sĩ, mà cán bộ cũng... bị bệnh nhiều hơn dân. Tại Bạc Liêu, con số thống kê chi trả của BHYT cho thấy, số CBCNV nhà nước, CB hưu trí điều trị thường xuyên tại các cơ sở y tế trong tỉnh và tuyến trên chiếm trên 50%/tổng số chi của cả năm.

Năm 2007, BHYT Bạc Liêu chi trên 42,7 tỉ đồng cho 565.062 lượt người có thẻ BHYT, trong khi thu trên 29,5 tỉ đồng, bội chi trên 13 tỉ đồng. Cà Mau có ít hơn, nhưng trong nhóm đối tượng CBCNV và người có công cũng chiếm trên 10% tổng số chi. Chính vì vậy, cộng với các nguyên nhân khác nhau, đã tạo cho Cà Mau số bội chi lên đến trên 14,7 tỉ đồng.

Ông Phan Thắng - PGĐ BHXH tỉnh Bạc Liêu - cho rằng  bội chi quỹ khám - chữa bệnh BHYT còn do giá thuốc liên tiếp tăng; số người bệnh nặng, bệnh mạn tính phải điều trị lâu dài tăng cao; quyền lợi người tham gia BHYT được mở rộng, bỏ trần điều trị nội trú, bỏ cùng chi trả 20%... Ông Phạm Hồng Khanh - Phó phòng giám định chi BHXH tỉnh Cà Mau - bổ sung còn do giá thuốc tại các cơ sở khám - chữa bệnh không thống nhất, bác sĩ có quyền kê toa, bốc thuốc trong danh mục cho phép; đầu vào thấp (khoản tiền nộp BHYT), trong khi đầu ra liên tiếp tăng ngoài tầm kiểm soát của cơ quan BHXH....

Để giải quyết tốt vấn đề này, cần có cơ chế kiểm tra, kiểm soát thật chặt chẽ nhằm không diễn ra nghịch lý: Lấy quá nhiều ở khu vực số đông để chi cho một khu vực số ít, thí dụ như hiện trạng cán bộ bệnh nhiều hơn dân. Đó là không công bằng và có biểu hiện khuất tất. 

Hướng đi mà Bộ Y tế và cơ quan BHXH đang nói đến để kiểm soát lạm dụng quỹ là chi trả theo chẩn đoán. Cả Bộ Y tế và BHXH không tham vọng có thể thực hiện phương thức thanh toán đối với tất cả các bệnh. Tuy nhiên, cuối năm nay, đề tài nghiên cứu cấp nhà nước sẽ được nghiệm thu, trong đó đưa ra gói thanh toán - có mức sàn và có trần, tuỳ theo mức độ nặng nhẹ - đối với 20 bệnh.

>> Móc ruột quỹ ngày càng tinh vi
>> Bảo hiểm y tế: Không nên là sự bảo trợ xã hội
>> Bảo hiểm y tế tự nguyện có thể "phá sản" do bội chi