Điểm thi đại học bằng tổng số điểm của cả hai phần trên, điểm dùng để xét tốt nghiệp THPT là 60% (6 điểm) điểm của phần câu hỏi trung bình, ông cho biết 6 điểm này tương đương với 10 điểm của đề thi tốt nghiệp THPT năm 2008 trở về trước.
Như vậy đây không phải là dùng kết quả thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển đại học, cao đẳng, mà ngược lại đây là đề thi đại học - cao đẳng với bộ đề được cải tiến theo hướng 60% câu hỏi dễ và 40% câu hỏi khó. Rồi dùng điểm của câu hỏi để làm điểm thi tốt nghiệp với chỉ tiêu 3 điểm/môn là đỗ.
Từ đó dẫn đến những hệ lụy sau:
1. Đã chuyển kỳ thi đại học về cho địa phương quản lý khâu coi thi và tổ chức chấm bài. Tính nghiêm túc của vấn đề này chưa tốt.
2. Vì điểm thi tốt nghiệp chỉ lấy trong phần dễ, phần nâng cao không được tính nên rõ ràng là không khuyến khích được sự học tập tốt theo hướng phát triển tư duy của học sinh, mà chỉ khuyến khích sự học thuộc lòng đối với các em không thi đại học môn mình học.
Mặt khác, 3 điểm trong 6 điểm phần dễ là đỗ tốt nghiệp đã là quá dễ dãi, cộng với thi trắc nghiệm thì tỉ lệ đoán mò đúng đạt 1/4, nghĩa là trong 6 điểm thi trắc nghiệm, điểm thưởng cho đoán mò đem lại là 1,5 điểm, nếu học sinh làm đúng 2 điểm thực chất tức là làm được 16 câu, thì còn lại 32 câu là đoán mò, tỉ lệ đúng trung bình là 8 câu, đạt 1 điểm, tổng cộng lại, học sinh này vẫn đạt 3 điểm đủ để tốt nghiệp. Như vậy, thực chất điểm xét đỗ tốt nghiệp là 2 điểm trong 6 điểm của phần câu hỏi dễ.
Nếu là thế thì tính chất thi tốt nghiệp THPT theo kiểu này còn thua kém xa hình thức thi tốt nghiệp THPT do các sở tự ra đề và chấm điểm. Với thang điểm 10 bao gồm cả câu dễ trung bình, khá, giỏi thì rõ ràng cách thi tốt nghiệp này có chất lượng tốt hơn cách thi theo đề án của bộ soạn thảo. Mặt khác, nó khuyến khích được tinh thần học sáng tạo, nâng cao tư duy của học sinh vì thực tế giành điểm cao trong các kỳ thi tốt nghiệp là một truyền thống thực có của học sinh xưa và nay. Còn phương pháp chỉ dùng toàn câu hỏi dễ để xét đỗ tốt nghiệp mà thực chất chỉ cần có 2 điểm như đề án của bộ là kém chất lượng và không khuyến khích được sức học của học sinh.
3. Một số em học giỏi nhưng ngại học lý thuyết theo kiểu học thuộc lòng có thể không làm được câu thi học thuộc lòng, nhưng lại làm được câu thi khó của phần xét tuyển đại học. Các em sẽ có khả năng không đỗ tốt nghiệp trong phương pháp thi mới này của bộ, trong khi đó những em này sẽ đỗ trong một kỳ thi tốt nghiệp truyền thống xưa nay.
4. Với 6 điểm một môn thì chỉ cần 3 môn đạt 6 điểm là có thể đỗ tốt nghiệp. Nghĩa là học sinh hoàn toàn không cần học 3 môn còn lại. Nếu khống chế điểm liệt là 0 điểm thì học sinh vẫn có thể tránh được điểm liệt nhờ điểm thưởng do thi trắc nghiệm đoán mò đem lại (1,5 điểm). Hơn nữa, 6 điểm này đều nằm ở phần câu hỏi dễ cho nên rất nhiều học sinh có thể đạt điểm tối đa. Thực tế chỉ cần đạt 5 điểm mỗi môn, cộng với điểm thưởng đoán mò là có thể đỗ tốt nghiệp chỉ với 3 môn học, còn 3 môn không cần học, đây là một lỗi trầm trọng, không khuyến khích được tinh thần học của học sinh.
Vậy, tôi đề nghị bộ tổ chức thi đại học nghiêm túc, còn thi tốt nghiệp thì chuyển giao cho các cơ sở xét công nhận, như vậy sẽ tiết kiệm mà lại có chất lượng hơn là cách thi trong đề án mới này của bộ.