Những người chỉ huy, đồng đội cùng trận đánh đều xác nhận ông Đồng bị thương vì bom giặc. Nhưng hơn 11 năm qua, hồ sơ thương binh của ông vẫn không được giải quyết.

Bị thương vì bom giặc

Hồ sơ xin đi khám thương tật và làm chính sách thương binh của ông Nguyễn Văn Đồng làm từ năm 1997, gồm đầy đủ những người liên quan, có chức vụ, uy tín xác nhận. Bà Nguyễn Thị Dậu (thôn Tân Mỹ, xã Vĩnh Giang, Vĩnh Linh - QT) - nguyên là Đại biểu Quốc hội 2 khoá từ 1971 - 1982, tại thời điểm 1968 bà Dậu giữ chức Xã đội phó Xã đội Vĩnh Giang, là người trực tiếp điều động, chỉ huy ông Đồng đào chiến hào. Tại giấy chứng nhận thương tật, bà Dậu khẳng định: "Trong lúc làm nhiệm vụ, máy bay địch ném bom, đồng chí (đ/c) Đồng cùng đồng đội bắn trả quyết liệt, nhưng bị bom đánh sập chiến hào, đ/c Đồng bị thương, tôi đã điều động một số đ/c đưa đ/c Đồng đến trạm y tế để cấp cứu ngày 20.9.1968...".

Ông Bùi Xuân Tượng - hiện ở thôn Xuân Long, xã Trung Hải (Gio Linh - QT) xác nhận: "Đ/c Đồng bị thương ngày 20.9.1968 trong lúc làm nhiệm vụ, chiến đấu; lúc đó tôi là Tiểu đội trưởng, đ/c Đồng là chiến sĩ của tôi, tôi cùng đơn vị đưa đ/c Đồng đến trạm y tế xã cấp cứu và điều trị". Ông Hoàng Văn Khôn - hiện ở thôn Di Loan, xã Vĩnh Giang - cũng xác nhận chính ông là người cáng ông Đồng lên trạm y tế. Một nhân chứng quan trọng nữa: Ông Lê Kiến Trúc, tại thời điểm ông Đồng bị thương - là Trưởng trạm y tế xã Vĩnh Giang cũng xác nhận là ông Đồng có bị thương, có vào trạm xá "bị một vết thương ở cẳng chân trái, máu ra nhiều".

Chi bộ thôn nói không phải

Hồ sơ của ông Đồng đã bị chặn lại hơn chục năm nay là vì Chi bộ Đảng hiện tại của thôn Tùng Luật, xã Vĩnh Giang - nơi xảy ra việc ông Đồng bị thương năm 1968 - không đồng ý xác nhận việc ông Đồng bị thương như những nhân chứng lịch sử nói trên đã xác nhận. Hơn chục năm qua, ông Đồng ôm hồ sơ đi khiếu nại từ tỉnh đến trung ương, và đến đâu cũng đều nhận được văn bản phúc đáp yêu cầu xã, huyện giải quyết cho ông Đồng. Nhưng cho đến nay, vụ việc vẫn chưa được giải quyết. Ngày 10.1.2001, Đảng uỷ xã Vĩnh Giang có công văn khẳng định: "Ngày 25.7.1997, Chi bộ thôn Tùng Luật họp và kết luận trường hợp bị thương của ông Đồng là không có sự thật ở thôn Tùng Luật trong thời điểm đó".

Quá trình giải quyết khiếu nại của ông Đồng kéo dài hơn 10 năm nay, nhưng tất cả mọi nỗ lực đều bất thành do Chi bộ thôn Tùng Luật kiên định quan điểm "ông Đồng không bị thương". Ngày 28.4.2008, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh QT đã có cuộc làm việc với các ngành hữu quan về vụ việc của ông Nguyễn Văn Đồng. Tại cuộc làm việc này, tất cả những đảng viên, cán bộ hưu trí chứng nhận việc bị thương của ông Đồng đều có mặt và tiếp tục khẳng định lại nội dung xác nhận của mình và cam đoan chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu sự xác nhận đó bị phát hiện sai sự thật. Đoàn ĐBQH QT cho rằng, việc ông Nguyễn Văn Đồng làm hồ sơ đề nghị công nhận thương binh là đầy đủ thủ tục và cũng không có quy định nào về việc hồ sơ đề nghị công nhận thương binh trước khi đưa ra hội đồng cấp xã phải có ý kiến đề nghị của Chi bộ thôn.