Song trách nhiệm của thực trạng này xem ra đang được "đá" chuyền quanh.

>> Liên kết là đòn bẩy phát triển
>> Trong tim, trong tay
>> Những cảnh báo ở thiên đường

"Quy hoạch không phù hợp thì làm lại"

Ông Nguyễn Văn Đến - Trưởng BQL khu DL Bà Nà-Suối Mơ (Sở VH-TT-DL Đà Nẵng) - nói: "Tuy BQL được giao đại diện cho sở DL (trước đây) quản lý nhà nước tại Bà Nà, song việc quy hoạch, xây dựng lại trực thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND TP, Sở Xây Dựng, Viện Quy hoạch đô thị...

Thực tế, BQL khu DL cũng nhiều lần phối hợp với đội quy tắc đô thị huyện Hoà Vang lập biên bản, đình chỉ nhiều hạng mục công trình xây dựng trái phép tại Bà Nà. Tuy nhiên, khu vực này thuộc xã miền núi Hoà Phú, Hoà Ninh, được ưu đãi bởi những cơ chế đặc biệt vùng sâu, vùng xa nên chính quyền cũng nới tay cho việc xây dựng trái phép, không theo quy hoạch"(?!).

Trả lời chất vấn của PV về trách nhiệm của chính quyền, Phó Chủ tịch phụ trách Văn-xã UBND TP Đà Nẵng - bà Nông Thị Ngọc Minh - từ chối: "Tuy vấn đề đặt ra có liên quan đến lĩnh vực văn hoá, xã hội, nhưng người phụ trách DL ở UBND TP Đà Nẵng là anh Chính (ông Trần Phước Chính, PCT UBND TP - PV)".

Còn ông Trần Phước Chính lại thoái thác: "Nếu hỏi cụ thể các vấn đề liên quan đến DL, anh nên làm việc với anh Vinh (ông Ngô Quang Vinh, GĐ sở VH-TT-DL), còn hỏi vĩ mô ở cấp quản lý nhà nước thì nên gặp Chủ tịch UBND TP Trần Văn Minh".

Tuy vậy, ông Chính vẫn nói thêm rằng: "Chẳng có gì đáng nói lắm ở Bà Nà vì quy hoạch cũ bị phá vỡ, không phù hợp thì hiện nay Đà Nẵng đã có quy hoạch mới cho khu này rồi".

Nguy cơ tiêu diệt

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế miền Trung (vừa được tổ chức tại Đà Nẵng hôm 24.4), tiến sĩ Lê Trọng Bình - Viện trưởng Viện Nghiên cứu DL, Tổng cục DL Việt Nam - cảnh báo: "Các địa phương ở miền Trung đang có dấu hiệu dàn hàng ngang để đầu tư DL. Xây dựng hệ thống khách sạn, resort ven biển theo kiểu mạnh ai nấy làm, bất chấp quy hoạch tổng thể, không có sự phân công hợp lý. Với sự cạnh tranh cục bộ, thiếu liên kết giữa các địa phương và  hợp tác  giữa các DN như hiện nay không chỉ kìm hãm phát triển mà còn có nguy cơ triệt tiêu lẫn nhau".
 
Theo TS Bình, sản phẩm DL không chỉ là KS, Resort. Chính quyền các địa phương cần có cái nhìn dài hạn, quy hoạch dài hơi để đảm bảo vấn đề môi trường, phát triển DL bền vững.

Rất nhiều người đã nói: "Đà Nẵng vừa hoàn tất việc phân lô, bán nền các bãi biển trên 30km đường DL Sơn Trà-Điện Ngọc" quả là không ngoa. Chỉ vài năm gần đây, tốc độ triển khai các dự án diễn ra rầm rộ, các nhà đầu tư đã tiến hành động thổ, vây rào, bịt kín gần hết các bãi biển đẹp trên đường ven biển Sơn Trà-Điện Ngọc.

Resort, KS cao cấp được xây dựng san sát, bọc kín các bãi tắm biển. Ngư dân bị bít đường ra khơi, thường dân không còn bãi tắm công cộng. Trung tâm TP như bãi biển Mỹ Khê, Phạm Văn Đồng thì nhốn nháo các nhà hàng sát mép nước.

Nhưng đáng báo động hơn là đầu tư xây dựng ầm ào tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà hiện nay. Những bất hợp lý trong chính sách kêu gọi đầu tư, phát triển DL dần lộ diện. Chắc chắn trong tương lai, thế hệ con cháu phải tốn nhiều công, của để di dời các công trình sát biển để trả lại "mặt tiền" của TP trước biển.

Những cảnh báo bây giờ vẫn không quá muộn, nhất là khi Đà Nẵng đang xúc tiến hàng loạt các dự án đầu tư DL với quy mô đầu tư khổng lồ vào làng Vân (dưới chân đèo Hải Vân), bán đảo Sơn Trà... 

Ông Dương Đăng Cao - Phó Cơ quan đại diện miền Trung của Bộ VH-TT-DL tại Đà Nẵng: "Cần siết chặt quản lý và giám sát sau quy hoạch". Tôi cho rằng việc kêu gọi đầu tư ồ ạt về lĩnh vực DL thời gian qua của các địa phương là xuất phát từ việc các lãnh đạo cấp tỉnh, TP nóng lòng muốn địa phương mình nhanh chóng phát triển về mọi mặt, tranh thủ mọi phương thức, nguồn nhân lực để đầu tư, phát triển. Chính vì vậy, một số nơi đã  vấp phải sai lầm khi chưa có chuẩn bị chu đáo về chiến lược khai thác dài hơi, mà chỉ làm theo kiểu "mì ăn liền". Tại Đà Nẵng, việc chia đất cho các dự án xây dựng khách sạn, resort kín cả dải bờ biển đẹp phía đông hay việc phá vỡ không gian kiến trúc, xâm hại môi sinh tại Bà Nà như hiện nay là ví dụ. TS Huỳnh Văn Kéo - GĐ Vườn quốc gia Bạch Mã: "Phát triển DL sinh thái nếu chỉ có nguồn lực về vốn không thì chưa đủ". Không ai kinh doanh DL lại mong muốn ít du khách đến với mình, nhưng đối với khu DL sinh thái như Bạch Mã, chúng tôi không khuyến khích đông người. Mục đích chính của chúng tôi là bảo tồn hệ sinh thái. Khai thác DL cũng chính là mục đích bảo tồn và phát huy tốt hơn giá trị của vùng sinh quyển này. Bởi vậy, rất khó tính bài toán hài hoà giữa đầu tư khai thác dịch vụ với việc bảo vệ rừng. Chúng tôi thiếu rất nhiều các nhà đầu tư, nguồn vốn lớn để phát triển dịch vụ, song cũng sẵn sàng từ chối nhiều nhà đầu tư chỉ vì mục đích lợi nhuận trước mắt. Hướng ưu tiên của Bạch Mã là tìm các sản phẩm DL độc đáo, đa dạng nhưng tuyệt đối không ảnh hưởng, xâm hại đến môi trường. Tuy nhiên nếu có nhà đầu tư đủ lớn, đủ tầm và có tâm với môi trường, biết trân trọng các di sản, tài sản quý giá và có quy hoạch khoa học thì chúng tôi cũng mạnh dạn đầu tư xây dựng để phát triển DL.   Việc lựa chọn phải hết sức thận trọng, bởi xây dựng, phá vỡ vùng sinh quyển rất nhanh có thể chỉ vài năm, nhưng để có được rừng nguyên sinh khí hậu tuyệt vời như Bạch Mã, Bà Nà thì cả hàng trăm năm mới trồng trọt, bảo vệ và khắc phục được. T.H ghi