Mỗi ngày một chữ ký
Cụ Võ Thị Mười sinh năm 1910, hộ khẩu thường trú tại khu vực 4, phường Nhơn Bình, T.P Quy Nhơn. Ngày 4.11.2000, cụ Mười qua đời do bệnh nặng. UBND phường xác nhận bằng giấy chứng tử số 16, ngày 27.11.2000. Năm 1999, cụ Mười được Nhà nước giao QSDĐ nuôi trồng thuỷ sản trên diện tích 4.080m2, thời hạn 20 năm (theo giấy chứng nhận số 01367 QSDĐ/617/QĐ-UB của UBND TP.Quy Nhơn).
Do không có khả năng tự canh tác, bà Mười cho người khác thuê sử dụng trong 5 năm (1999-2004). Năm 2002, chị Trần Thị Tuyết - cháu nội và là người thừa hưởng hợp pháp QSD lô đất - tiếp tục ký hợp đồng "gối đầu", cho thuê toàn bộ diện tích trên với ông Lê Bá (cũng ở khu vực 4, Nhơn Bình). Hợp đồng thiết lập khá chặt chẽ, với sự "làm chứng" của khu vực trưởng Trần Hồng Ngọc: Thời hạn thuê 15 năm - từ 30.12.2003 đến 30.12.2018; tiền cho thuê 25 triệu đồng; bên thuê sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới; không làm giảm giá trị đất và phải hoàn trả nguyên trạng ngay khi hết hạn.
Cuối năm 2003, hợp đồng có hiệu lực, cùng với mặt bằng, chị Tuyết giao luôn giấy CNQSDĐ (vốn không bị ràng buộc bằng giấy trắng mực đen), cho ông Lê Bá. Tấn kịch bắt đầu: Ngày 1.1.2004, ông Bá lập HĐCNQSDĐ số 09 với... bà Võ Thị Mười, thời điểm này đã quy tiên hơn 3 năm, nhằm hợp thức hoá hành vi sang đoạt. "Bà Mười" hiện diện trong "hợp đồng" bằng một dấu vân tay đi kèm diễn giải: "Ngón tay cái phía phải". Thật lạ lùng, màn giao dịch ma mãnh, gian dối ấy lại được cả hai cấp chính quyền chứng thực.
Ngày 5.1.2004, Phó Chủ tịch phường Nhơn Bình Trần Duy Thứ "xác nhận"; ngày 6.1.2004, Trưởng phòng Địa chính-nhà đất Quy Nhơn Đỗ Văn Sáng "bút phê", trước khi nó kết thúc "mỹ mãn" bằng chữ ký của Phó Chủ tịch UBND TP Tô Ngọc Chỉnh - ngày 6.1. Điều gì giúp ông Bá có được "kỷ lục" chứng thực đáng kinh ngạc như vậy, giữa thời điểm mà sự nhiêu khê trong thủ tục nhà đất luôn là nỗi ám ảnh của người dân? Xin nói thêm, không chỉ với bà Trần Thị Tuyết, ông Lê Bá còn là mục tiêu khiếu kiện của 2 hộ khác- những người trước sau đều quả quyết rằng mình là nạn nhân của màn kịch lắt léo do "đối tác" dàn dựng.
Thấy trình là... ký
Sáng 13.11, chúng tôi tìm gặp ông Trần Duy Thứ (hiện là Chủ tịch UBND phường Nhơn Bình) - người đầu tiên "cho chữ" trong bộ hồ sơ chuyển nhượng giữa ông Lê Bá và "bà Mười". Chủ tịch Thứ một mực đổ riệt cho cấp dưới là cán bộ địa chính Nguyễn Trung Việt: "Tôi hồi đó là phó chủ tịch phụ trách văn xã, chủ tịch đi vắng, thấy hồ sơ trình lên thì ký, chứ biết đâu". "Ông không thấy nghi vấn, không yêu cầu kiểm tra? Một phó chủ tịch như ông vì sao không biết chính UBND phường đã chứng tử cho công dân do mình quản lý?". Ông Thứ - giọng không thể gay gắt hơn: "Chẳng việc gì phải kiểm tra. Anh (chỉ ông Việt) tham mưu sai thì anh chịu trách nhiệm. Còn lãnh đạo phường, hơi sức đâu mà nắm hết mọi chuyện?".
Câu trả lời của một "công bộc của dân" mà không nắm, không sát dân thì còn cấp chính quyền nào sát dân hơn chính quyền cấp xã! Được biết, khi đặt bút xác nhận vào 3 bản hợp đồng chuyển nhượng của "bà Mười" và 2 trường hợp đồng cảnh ngộ, ông Thứ cũng "không nắm" luôn thông tư số 03/2001, ngày 14.3.2001 của Bộ Tư pháp để yêu cầu các bên tham gia chuyển nhượng phải có mặt khi thực hiện công chứng, chứng thực!