Tự tìm thị trường là chính

Nam Định hiện có 16 doanh nghiệp đăng ký tuyển LĐ xuất khẩu nhưng chỉ có 12 doanh nghiệp tuyển được nhân lực. Số lượng LĐ đi qua các doanh nghiệp rất ít, mỗi năm chỉ đạt khoảng 700 - 1.000 người.

Ngoài 2 doanh nghiệp lớn là Cty Tiến bộ quốc tế (AIC) và Cty Hàng không (Airserco) tuyển được hơn 500 LĐ, số còn lại chỉ dao động trên dưới 10 người. Năm 2007, cả tỉnh có 2532 người đi XKLĐ nhưng số LĐ đi thông qua các Trung tâm GTVL chỉ có khoảng 500 người. Đa số NLĐ tự tìm kiếm thị trường và đi theo hình thức người đi trước giới thiệu cho người đi sau hoặc qua trung gian môi giới. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý và khiến thị trường XKLĐ không ổn định.

Ông Lê Hồng Lâm - Trưởng phòng Chính sách - Lao động - Tiền lương, Sở LĐTBXH đánh giá: "Hệ thống TTGTVL của tỉnh hoạt động chưa đủ mạnh, chỉ trông chờ vào số LĐ đến đăng ký mà chưa có cán bộ khai thác nguồn. Vì vậy, lượng LĐ đi qua trung tâm rất ít, thậm chí có trung tâm không tuyển được người nào".

Khó tuyển LĐ ngành "mũi nhọn"

Dệt may được coi là ngành "mũi nhọn" của Nam Định có đội ngũ nhân lực dồi dào. Tuy nhiên, LĐ ngành dệt may lại không mặn mà với việc đi XKLĐ. Nguyên nhân là do số lượng doanh nghiệp dệt may tại NĐ khá lớn (hơn 40 doanh nghiệp). NLĐ có việc làm tại chỗ, thu nhập tuy ít hơn nhưng ổn định.

Ông Phạm Viết Quý - PGĐ Sở LĐTBXH cho biết: "Hàng năm có nhiều doanh nghiệp muốn tuyển LĐ dệt may đi XKLĐ nhưng địa phương không thể đáp ứng được. Có khi thị trường Nga cần 100 LĐ, chúng tôi đã có chỉ đạo xuống tận huyện, xã nhưng cũng chỉ tuyển được hơn 20 LĐ".

Mặt khác, sự phối hợp giữa công tác đào tạo nghề với XKLĐ vẫn thiếu đồng bộ, chưa có chính sách khuyến khích NLĐ, nhất là nguồn LĐ có kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu của thị trường có thu nhập cao như: Nhật Bản, Hàn Quốc, CH Czech...

Theo kỹ sư Trần Thị Thanh - P.Hiệu trưởng Trường CĐ nghề CN dệt may Nam Định, số SV được đào tạo nghề hàng năm rất ít và đều được các doanh nghiệp săn đón từ khi đang còn theo học. Lực lượng LĐ có tay nghề đều tìm được VL có thu nhập ổn định trong nước nên rất cân nhắc khi đi XKLĐ.

Các ngành nghề khác cũng có tỷ lệ LĐ đã qua đào tạo nghề thấp, chỉ đạt 25,35% (năm 2007), thiếu LĐ có kỹ thuật trong các ngành mà thị trường quốc tế yêu cầu. Lực lượng XKLĐ chủ yếu là LĐPT, không có tác phong công nghiệp dẫn đến vi phạm kỷ luật LĐ, phải về nước trước thời hạn.

Hiện tại, Sở LĐTBXH đang xây dựng đề án đẩy mạnh công tác XKLĐ. Vấn đề được chú trọng là tăng cường mối liên kết giữa cơ sở ĐT và doanh nghiệp XKLĐ để nâng cao tay nghề, hỗ trợ học ngoại ngữ, học nghề và giáo dục định hướng cho NLĐ.