Trả nợ, xây nhà

Dễ nhận thấy là một phần không nhỏ trong số tiền LĐ đi XK  kiếm được,  được dành cho hai việc trên.

Mặc dù thông báo ở các sở LĐTB&XH về mức phí đi XK cũng không lớn nhưng trên thực tế chi phí NLĐ bỏ ra lớn hơn rất nhiều. Đơn cử như đi Hàn Quốc, có người phải mất tới cả trăm triệu đồng. Ơ quê làm ruộng thì lấy đâu ra cho đủ nên họ phải bán đất hay vay mượn. Do đó, khi kiếm được tiền là họ gửi về trả nợ ngay. Thông thường, tối thiểu cũng phải mất 1 năm, NLĐ mới bù nổi số tiền bỏ ra ban đầu.

Việc thứ hai là xây nhà. Điều này dễ nhận thấy nhất ở các làng quê nghèo. Nếu làng nào có nhiều nhà cao tầng mới xây, phần lớn là do có con em đi XKLĐ gửi tiền về. Họ luôn muốn xây cho gia đình một ngôi nhà thật khang trang để có chỗ ở ổn định. "Nhà tôi trước đây chả có gì, mưa bão đến là phải đi tránh. Từ ngày thằng con trai đầu đi Hàn Quốc, tiền nó gửi về xây được cái nhà 2 tầng chẳng lo mưa gió nữa", vừa chỉ nhà ông Thông ở Hậu Lộc (Thanh Hoá) khoe.

Tiền NLĐ gửi về để trả nợ hay xây nhà không có gì là xấu. Tuy nhiên, họ có nghĩ đến việc phải đầu tư để tìm cho mình một nghề nghiệp ổn định sau khi đi XKLĐ về?

Vẫn từ ý thức

Năm 2007, toàn tỉnh Thanh Hoá có 8.710 LĐ đi XK, dự tính năm 2008 sẽ là 10.000 LĐ. Trong năm 2007, số tiền mà LĐ đi XK gửi về của tỉnh là 37,6 triệu USD tương đương với 601 tỉ đồng. Số tiền trên quả là không nhỏ nhưng không biết bao nhiêu phần trăm trong tổng số tiền này được dùng cho việc học nghề, tìm VL mới.

Chị Hạnh một người vừa đi Đài Loan theo dạng giúp việc gia đình kể: "Số tiền dành dụm tôi gửi tiết kiệm cho 2 cháu ăn học. Số tiền còn lại chả đáng bao nhiêu, muốn buôn bán cũng khó. Để có vốn chắc tôi lại phải đi Đài Loan lần nữa. Bây giờ quen rồi, có đi cũng không ngại". Đây cũng chính là tâm lý của rất nhiều LĐ lứa tuổi trung niên đi XKLĐ theo dạng giúp việc vì họ có tuổi, khi về nước rất khó tìm VL.

Thu Hương đang học tiếng Hàn để đi LĐ tại Hàn Quốc cho biết: "Em sẽ đi ít nhất 3 năm, khi có số vốn nhất định em sẽ về nước đầu tư cho việc học để có một VL ổn định". Không phải ai cũng có ý chí như Hương. Rất nhiều thanh niên sau khi về nước đã không muốn vào làm việc tại các nhà máy, KD thì lại không có trình độ nên số tiền kiếm được nhờ đi XKLĐ cũng nhanh chóng tiêu tan. Do đó, tình trạng tái thất nghiệp trong bộ phận này cũng không hề nhỏ.

Chủ trương giải quyết VL cho LĐ đi XK về nước là có. Nhưng để thực hiện thì không dễ. Bởi, các Sở LĐTB&XH không thể nắm rõ con số LĐ về nước hàng năm vì nhiều lý do, nên không quản lý được. Vấn đề đặt ra là làm gì để đầu tư hiệu quả số tiền đi XK có được, tránh tình trạng tái thất nghiệp? Điều này phụ thuộc vào nhận thức của  NLĐ.