Chính sách: Chỉ 10% được hưởng

Quyết định số 267/2005/QĐ-TTg ngày 31.10.2005 về chính sách DN đối với học sinh DTTS nội trú quy định: Học sinh tốt nghiệp THCS và THPT dân tộc nội trú, kể cả nội trú dân nuôi được cử tuyển học nghề nội trú, trong đó ưu tiên con em DTTS khu vực đặc biệt khó khăn được hưởng chính sách DN nội trú, cụ thể: Được miễn học phí và các loại lệ phí thi, tuyển sinh; được hưởng học bổng, trợ cấp xã hội và các chính sách khác như học sinh THPT dân tộc nội trú hiện hành.

Tuy nhiên, hiện nay hầu hết các địa phương chưa thực hiện cử tuyển học sinh học nghề, kể cả các địa phương đã thực hiện thí điểm dạy nghề nội trú cho học sinh DTTS như Hòa Bình, Quảng Nam. Vì vậy, chính sách này trên thực tế chưa được thực hiện. Theo ông Hà Hùng- Phó Chủ nhiệm UB Dân tộc: "Hiện, khung chính sách về DN cho thanh niên DTTS đã được quan tâm nhưng chưa đầy đủ.

Chính sách đã ban hành mới đáp ứng được 10-15% nhu cầu học nghề ở vùng đồng bào DTTS. Đối tượng được thụ hưởng các chính sách mới dừng lại ở các học sinh dân tộc trong các trường phổ thông dân tộc nội trú (khoảng 10% tổng số học sinh DTTS) mà chưa có chính sách hỗ trợ cho học sinh DTTS học ở các trường đại trà (chiếm 90% tổng số học sinh DTTS).

Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Lê Bạch Hồng cho biết: Nhà nước đã có trợ cấp xã hội cho đối tượng này nhưng còn thấp (140.000 đ/người/tháng), diện đối tượng được hưởng hẹp (chỉ gồm DTTS ở vùng cao, vùng sâu, có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn) còn những người DTTS ở vùng khác chiếm số đông không được hưởng. Bên cạnh đó, chưa có các chính sách miễn, giảm học phí cho học sinh DTTS, chính sách liên quan đến giáo viên DN, cơ sở DN cho người DTTS nên công tác DN cho người DTTS học nghề gặp nhiều khó khăn.

Muốn đào tạo, địa phương tự bù

Để thu hút thanh niên DTTS học nghề, một số địa phương phải sử dụng ngân sách địa phương hỗ trợ thêm như: Đắc Lắc- ngoài mức trợ cấp xã hội 140.000 đ/người/tháng, tỉnh hỗ trợ thêm 70.000đ/người/tháng; Đồng Nai- ngoài kinh phí đào tạo 4,3 triệu đồng/học viên/năm, tỉnh còn cấp thêm cho mỗi người học tại Trường CĐ nghề số 8 các khoản: Tiền ăn: 15.000đ/ngày, tiền sách vở, tài liệu: 180.000đ/năm, tiền tư trang, vật dụng: 676.000đ/năm; tiền mua thuốc: 5.000đ/tháng, tiền tàu xe đi-về: 50.000đ/lần, cấp đồng phục chuyên ngành... Một số tỉnh như Cần Thơ, An Giang, Gia Lai hỗ trợ tiền ăn cho người học với mức từ 5.000-10.000đ/ngày mới có thể huy động được người đi học.

Từ thực tế trên, Tổng Cục trưởng Tổng cục Dạy nghề Nguyễn Tiến Dũng cho rằng: "Để phát triển DN cho LĐ DTTS, Nhà nước cần sớm hoàn thiện chính sách DN, trong đó tăng cường các chính sách ưu đãi như: Học sinh học nghề hệ chính quy là người DTTS được hưởng chính sách DN nội trú; các cơ sở DN có từ 50% trở lên số lượng học sinh là người DTTS được hưởng chính sách trường chuyên biệt; tăng các mức trợ cấp, hỗ trợ được quy định tại các chính sách hiện hành...".

Mặt khác, ông Ma Xuân Thu- Giám đốc Sở LĐTBXH tỉnh Bắc Cạn đề nghị: Muốn công tác DN phát triển, đáp ứng nhu cầu sử dụng LĐ địa phương, Nhà nước cần quan tâm hỗ trợ về trợ cấp xã hội, học bổng... và nguồn hỗ trợ này phải được hỗ trợ riêng cho các cơ sở đào tạo ngoài kinh phí đào tạo. Như vậy mới khuyến khích được các cơ sở đào tạo tuyển sinh con em DTTS.

Năm 2008, đầu tư cho các cơ sở DN ở "3 Tây" được quan tâm với tổng mức kinh phí hỗ trợ là 407,74 tỉ đồng. Trong đó: Tây Bắc: 140,64 tỉ đồng; Tây Nguyên: 29,3 tỉ đồng và Tây Nam Bộ: 237,8 tỉ đồng. Nguồn kinh phí trên được lấy từ kinh phí của Dự án "Tăng cường năng lực DN" thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia GD&ĐT.

>> Thiếu giáo viên, thiếu đầu ra
>> Mới đáp ứng 5% nhu cầu