DN trong nước: Thiếu và mất cân đối LĐ

So với nhiều nước trong khu vực, ngành dệt may VN có lợi thế so sánh và nguồn lực LĐ, giá cả hợp lý. Nhưng hiện ngành vẫn thiếu nhiều LĐ có trình độ cao và có khả năng làm việc trong môi trường cạnh tranh cao, từ CB kỹ thuật công nghệ đến thương mại, quản trị DN. Hơn nữa, các DN không có kế hoạch sử dụng nhân lực rõ ràng trong trung và dài hạn nên phần lớn rơi vào tình trạng thiếu khẩn cấp LĐ, dẫn đến tranh chấp LĐ diễn ra khá nghiêm trọng và năng suất LĐ trong ngành đạt thấp so với các nước cạnh tranh.
 
Tương tự, ngành du lịch (DL) VN cũng không đứng ngoài thách thức đó. Thạc sĩ Vũ Quốc Trí- đồng GĐ Dự án phát triển nguồn nhân lực DL VN cho hay: DL là ngành có tính liên ngành và xã hội cao, LĐ cần được đào tạo về chuyên môn, văn hóa, lịch sử, ngoại ngữ, kinh tế, địa lý... nhưng hiện tỉ lệ LĐ có chuyên môn về DL chỉ chiếm khoảng 42,5% trong tổng số LĐ trực tiếp, số còn lại chuyển từ các ngành khác sang và 19,2% số này không qua đào tạo bồi dưỡng. Mặt khác, đang có sự mất cân đối trong phân bổ nguồn nhân lực DL: Miền Nam chiếm 50%, miền Bắc 40% và chỉ có 10% ở miền Trung- trong khi đây là trung tâm du lịch, tập trung nhiều di sản văn hóa thế giới, có khả năng hấp dẫn và thu hút khách thập phương.

Cơn "khát" nhân lực cũng khiến các ngành ngân hàng, bảo hiểm... và nhiều ngành khác phải "lôi kéo", "giằng co" để thu hút nhân tài khiến thị trường LĐ luôn trong tình trạng bất ổn. Trong đó, khối các DN nhỏ và vừa là khu vực chịu thiệt hại nhiều nhất do khả năng thu hút nhân lực có tay nghề và trình độ cao hạn chế.

DN FDI: Lao đao vì LĐ chuyển dịch

Các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại VN đang gặp nhiều khó khăn trong việc thu hút LĐ làm việc cho mình vì vấn đề di cư LĐ đang diễn ra khá phức tạp. Những tín hiệu về sự dịch chuyển ngược LĐ trong các DN FDI ở khu vực Đông Nam Bộ (ĐNB) và nhất là LĐ có trình độ cao ra khỏi các DN FDI khá lớn. Thạc sĩ Phạm Quang Ngọc- VCCI cho biết: Nếu trước đây, các DN FDI thường thu hút nhiều LĐ có trình độ cao từ các khu vực kinh tế khác, thì nay LĐ có trình độ cao đang có xu hướng dịch chuyển từ khu vực FDI sang các khu vực khác, đặc biệt là khu vực tư nhân.

Mặt khác, nguồn cung LĐ nói chung và LĐ có tay nghề cho khu vực ĐNB từ trung tâm lớn (Đồng bằng sông Hồng) rất hạn chế. Cụ thể, 75% tổng số LĐ dịch chuyển từ Hà Nội chỉ thay đổi nơi làm việc trong nội bộ khu vực; chỉ có 1,2% bổ sung nguồn LĐ cho ĐNB do những khác biệt về văn hoá và nơi cư trú. Trong khi đó, lượng LĐ chuyển dịch ra khỏi KCN ĐNB là hơn 70% (ở TPHCM là trên 86%).