Làm dâu trăm họ

Thông báo tuyển dụng QTM của các Cty liên doanh hoặc nước ngoài đòi hỏi nhiều điều kiện khắt khe. Các ứng viên thường phải có 2 năm kinh nghiệm, tốt nghiệp đại học chuyên ngành CNTT, am hiểu về hạ tầng mạng (như server, router, switch, ...), có kiến thức về bảo mật, thông thạo các hệ điều hành khác nhau, ưu tiên người có chứng chỉ của Cisco và Microsoft.

Với yêu cầu như vậy, mức lương của QTM thường từ 400USD/tháng trở lên. Nhưng đối với nhiều Cty của VN chưa đánh giá đúng vai trò của hệ thống mạng trong hoạt động kinh doanh, QTM thường phải đảm nhận hàng đống công việc không tên, có khi "chẳng liên quan gì đến chứng chỉ mình đã thi đạt".

Trung Hiếu - cựu sinh viên ĐH Bách khoa - từng phải làm những việc như vậy khi mới ra trường. Mặc dù có trong tay chứng chỉ CCNA nhưng công việc thường xuyên của Hiếu là cài đặt máy tính cho nhân viên trong Cty, quét virus, kiểm tra máy in... Nói chung, khi người sử dụng gặp bất cứ trục trặc gì về máy tính, liền bốc điện thoại nội bộ lên gọi ngay QTM đến. Có khi phải hì hục bò xuống gầm bàn chỉ vì cái dây nguồn bị lỏng.

Chưa kể, trong nhiều DN nhà nước được đầu tư hệ thống mạng tốt nhưng mức lương trả cho QTM thấp so với trách nhiệm được giao. Không ít vị lãnh đạo cho rằng QTM suốt ngày ngồi không, chỉ đến khi có sự cố mới cần đến, mà mấy khi hệ thống gặp sự cố. Họ không biết người quản trị phải thường xuyên cập nhật thông tin để phòng ngừa rủi ro trong hoạt động CNTT của DN. Ví như một kỹ sư hệ thống có chứng chỉ CCNA, 3 năm một lần phải thi nâng cấp. Nhưng có thi đạt, nghĩa là trình độ tăng thêm một bậc, lương cũng chẳng được cao hơn.

Ông Trương Xuân Nam - Giám đốc Hanoi Aptech - nhận xét về tình trạng này: "Nhiều DN chưa ý thức được hệ thống thông tin là sức mạnh để phát triển, chính vì vậy đã sử dụng lãng phí nguồn chất xám của các kỹ sư QTM".

Thiếu chuyên gia

Theo một nghiên cứu của Cty nghiên cứu IDC kết hợp với Cisco, năm 2009 Châu Á - Thái Bình Dương sẽ thiếu hụt 396.000 chuyên gia mạng lành nghề, so với con số 210.000 của năm 2006. Đặc biệt, Việt Nam đang thiếu khoảng 800 chuyên gia mạng, tình hình sẽ trở nên gay gắt hơn khi năm 2009, thị trường CNTT sẽ cần thêm khoảng 1.900 chuyên gia mạng có trình độ.

Ông Trương Xuân Nam - Giám đốc Hanoi Aptech - đánh giá: "VN đang rất thiếu những QTM giỏi, khả năng thăng tiến trong công việc rất cao nhưng kỹ sư hệ thống phải thường xuyên thực hành, nắm bắt kiến thức mới để không bị tụt lại trong thời đại CNTT".

Anh Nguyễn Hoàng Long - Trợ lý tư vấn của DataCraft, nằm trong số ít người VN có chứng chỉ CCIE do Cisco cấp - cho rằng chi phí thi chứng chỉ quốc tế cao là một rào cản đối với những ai muốn trở thành chuyên gia mạng. Anh kể: "Tôi phải tự bỏ tiền đầu tư thiết bị, thuê máy thực hành trong môi trường giả lập nhằm nâng cao trình độ. Năm 2003, dành hẳn 3.000USD làm lộ phí sang Australia để thi chứng chỉ CCIE".

Anh Long cho biết, đội ngũ quản trị ở nhiều nơi không được đào tạo đúng chuyên ngành. Có người chuyển từ lập trình sang, bởi DN chỉ cần người quản lý hệ thống đã được triển khai sẵn. Bên cạnh đó, các DN vừa và nhỏ không có cơ chế đào tạo, QTM muốn giỏi phải tự lăn lộn với công việc.