Họ không có nghề gì ngoài cái nghiệp cấy cày cha truyền con nối trong thửa ruộng vườn nhà. Vì thế, khi bị thu hồi đất, họ ngỡ ngàng thấy mình "trắng tay"! Nguyên do ư? Bởi nghề nông mà không còn đất sản xuất. Số đông bà con thiếu hiểu biết pháp luật, thậm chí có gia đình còn không hiểu vì sao mình bỗng có cả nắm tiền!

Đồng tiền đền bù hoa màu rất ít ỏi  đó lẽ ra phải được sử dụng để tạo lập việc làm mới, thì gần như 70% gia đình nông dân lại đem sắm sửa những vật dụng sinh hoạt:  mua sắm xe máy, tivi, xây nhà v.v...

Đó là chưa nói đến những sự  thiếu công tâm của một vài người  có chức quyền ở nơi thôn quê; đó là chưa kể về những lời hứa của nhiều chủ đầu tư cần đất hăng hái nhận tạo việc làm cho nông dân, rồi "quên" khi đất ruộng đã thành KCN, khách sạn, nhà hàng! Những nguyên do đó dẫn đến tiêu cực, kiện tụng, tệ nạn xã hội, xâm nhập rất nhanh đến đời sống vốn thuần hậu, yên bình của người dân quê lam lũ... 

Vấn đề bức xúc này đã được bàn trong một kỳ họp Quốc hội cách đây 3 năm, nhiều ý kiến  tìm giải pháp, giao các địa phương thực thi, nhưng cũng chưa thấy kết quả. Năm ngoái, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài chính và các Bộ liên quan tăng cường kinh phí dạy nghề giúp nông dân bị thu hồi  đất có việc làm.

Chủ trương thì rất rõ, nhưng khâu thực hiện thì lại quá nhiều vướng mắc. Vướng nhất vẫn là cơ chế điều hành. Ngày 19.9, với mong muốn tìm hiểu kết quả đầu tư dạy nghề mới cho nông dân mất đất nông nghiệp, nhưng trao đổi vấn đề này với một đại diện của Tổng cục dạy nghề thì nhận được câu trả lời: "Con số đó không công bố được". Vậy là, muốn biết kết quả đào tạo nghề cho nông dân mất đất canh tác, và tìm con số thực để so sánh về "người thất nghiệp ở nông thôn với NLĐ có việc sau khi được học nghề" thì chẳng khác cảnh "chơi trốn tìm" ... bởi cơ quan chức năng cho đó là số liệu ...nghiên cứu! Không có số liệu thực thì làm sao biết nhu cầu thực?

Trong buổi làm việc của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng với Bộ Lao động - TB&XH tuần trước, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Lao động - TB & XH cùng các ngành liên quan phải có chiến lược về chuyển đổi cơ cấu nghề, đưa nông dân trở thành công nhân hoạt động lĩnh vực dịch vụ.

Theo Phó Thủ tướng, nếu làm một nhà máy, một KCN mà không thu hút được quá nửa lao động là người địa phương thì sẽ xảy ra rất nhiều vấn đề từ LĐ dư thừa!  Cái chính là thiếu con số thực: bao nhiêu người dân mất đất sản xuất cần được học nghề mới?