Họ ở đâu?

Không khó nhận thấy, ngoài rất ít những gương mặt DV chuyên nghiệp tốt nghiệp ở các trường: Đại học Sân khấu-Điện ảnh Hà Nội, CĐ Sân khấu-Điện ảnh TPHCM, một số DV thành danh với các tước vị NSƯT, NSND... nhưng đã lớn tuổi, phần lớn trong phim truyền hình VN (THVN) bây giờ là các người mẫu, ca sĩ, một số gương mặt triển vọng của các cuộc thi tuyển chọn DV cấp tỉnh, thành, câu lạc bộ..., một số học viên diễn xuất mới đào tạo vài ba tháng của các trung tâm, các công ty dịch vụ điện ảnh như Thăng Long Film, Á Đông, Vietfilm, Vietcast, MTS...

Ngoài ra còn có một lực lượng "chủ công" là DV sân khấu từ những bậc cao niên nhất hơn 70 tuổi đến người vừa tốt nghiệp trong trường.

Nhưng số DV đó vẫn còn quá mỏng cho khối lượng tập phim khổng lồ 1.500-1.700 tập phim/năm. Để "trám" vào chỗ thiếu hụt đó, những ai có thể diễn xuất được, có chút sắc vóc... trong lĩnh vực giải trí đều được trưng dụng để đóng phim. Vì thế, trong một số phim THVN thấy có cả các MC chương trình gameshow giải trí, một số người đẹp "rớt" từ các cuộc thi hoa hậu, DV chưa kể cả lớp "măng non" đang còn học của khóa đào tạo DV do VFC tổ chức cũng được vào vai trong nhiều tập phim của chính hãng phim chủ quản.

Làm DV phim THVN, dễ hay khó?

Chắc là không khó, vì thấy hình như ai cũng có thể làm được. Nhiều tên tuổi lần đầu khán giả xem phim mới nghe tên, biết mặt cũng xuất hiện ở các phim, nhiều khi không nắm vững nghệ thuật diễn xuất, không biết phân tích tâm lý nhân vật, mặc đạo diễn hô gì làm đó... nhưng cuối cùng vẫn hoàn thành vai diễn, phim vẫn được làm ra và phát sóng.

Nhưng cũng không hẳn quá dễ, vì yêu cầu số lượng tập phim cần có kịp thời, với trung bình 1-2 ngày/tập, thậm chí có khi 2 tập/ ngày, mà các nhà làm phim đòi hỏi "công suất" các DV phải "chạy" tối đa. Không ít DV có tước vị NSND, NSƯT còn bị lặp lại chính mình trong diễn xuất. Các DV trẻ tài năng có qua trường lớp chuyên ngành, nhiều khi diễn như một công thức mặc định được lập trình sẵn, trở nên khô cứng..

Phim THVN đang trong cơn "khủng hoảng" thiếu DV trầm trọng. Lấy thực tế một phim đang phát trên sóng VTV3, thấy hầu hết các gương mặt DV sân khấu, điện ảnh phía bắc vào phim trong các vai diễn chính, phụ. Hiện nay đã có khoảng hơn 30 hãng phim, công ty giải trí, truyền thông... cả nhà nước, tư nhân cùng "tranh" làm phim THVN phát sóng. Lượng DV phải chia năm sẻ bảy, thành bài toán khó cho phim THVN, và chính họ cũng nằm trong cái guồng cạnh tranh giữa các hãng.

Thiết nghĩ, đã đến lúc cần phải có một tư duy đào tạo DV ngay từ bây giờ, không thể lấy những gì có sẵn một cách không chắc chắn và bền vững để làm. Khi THVN đang bước vào sự chuyên nghiệp, thì phim THVN cũng cần có sự chuyên nghiệp, ngay khâu đầu tiên là DV.