Giữa những cách gọi như thế, xuất hiện trong nửa thế kỷ qua một loại nhạc gọi là "nhạc Trịnh" nhằm vào các nhạc phẩm của Trịnh Công Sơn kể cả tình khúc hay ca khúc phản chiến. Chỉ cần qua cách gọi như thế, đủ thấy tình yêu của công chúng đối với những sáng tạo âm nhạc Trịnh Công Sơn nồng đậm biết bao. Và quả thật, như một thứ "dân ca mới", "nhạc Trịnh" đã được hát ở khắp nơi, hát hồn nhiên như thở.

Vì sao lại có hiện tượng đó? Có lẽ, sự xuất hiện của Trịnh Công Sơn trong "làng nhạc" là sự xuất hiện đặc biệt với một cõi âm thanh lạ lùng, độc đáo. Khởi đầu của cõi âm thanh này là sự hiện diện của một thi sĩ với những tứ thơ mang mang siêu thực như "Nắng thuỷ tinh", "Hạ trắng", "Tuổi đá buồn", "Diễm xưa"... và những ngôn từ đầy dị biệt, ấn tượng, ám ảnh mang chứa cả nỗi băn khoăn thời đại, nhưng cũng cùng lúc ấy, người nhạc sĩ trong anh bất ngờ xuất hiện, tấu những câu thơ đó lên bằng những cung bậc trữ tình rất riêng làm đắm say bao con tim, bao thế hệ.

Thời gian quả là một nhà kiểm định vĩ đại nhất. Năm ngoái, vào dịp 6 năm ngày anh mất, tôi đang ở Sài Gòn. Buổi trưa, mấy anh em nhớ anh, kéo nhau đến quán "Ba miền" của anh Tịnh (em ruột anh Sơn) ngồi cụng ly tưởng nhớ và lẩm nhẩm hát nhạc anh. Còn ở các tụ điểm ca nhạc Sài Gòn hôm đó, nơi nào cũng có một cách riêng để nhớ về chàng "Hoàng tử bé"  của họ.

Gần đây, tôi được nữ nhà báo Kim Khánh tặng một đĩa "nhạc Trịnh" do chính cô hát (ảnh). Kim Khánh nói: "Trịnh viết về bạn, về tôi, về những kiếp đời vật vã, những hạt cát nhỏ nhoi mà gánh trên vai cả hai vầng nhật nguyệt. Tôi không phải là ca sĩ. Cũng chưa bao giờ ôm mộng được đứng trên sân khấu ca nhạc. Nhưng, tôi yêu nhạc Trịnh. Tôi tìm thấy mình, nhìn thấy mình trong kiếp đời vật vã kia...".

Năm nay, vào dịp 7 năm ngày mất của Trịnh Công Sơn, tôi có mặt ở Hải Phòng. Một đêm nhạc Trịnh Công Sơn trang nhã và đầm ấm mang tên "Lời mẹ ru" đã diễn ra ở Nhà hát Tháng Tám tối 29.3 với đông chật khán giả. Đạo diễn chương trình là nhạc sĩ Duy Thái - tác giả "Lời của gió" nổi tiếng.

Duy Thái nói rằng vì tình yêu với nhạc của anh Sơn, có thể vất vả để tạo ra một đêm nhạc của anh sao cho xứng với tầm của anh. Ngoài sự tham gia của các "sao" như Mỹ Linh, Khánh Linh, Lô Thuỷ, Tấn Minh... có sự góp mặt bất ngờ của MC Nguyễn Ngọc Trâm - cô giáo dạy văn Trường THPT Ngô Quyền,  hiện học cao học ở Hà Nội. Vì chương trình mà cô cứ đi về Hải Phòng - Hà Nội thường ngày. Cô tâm sự rằng có khi sau đêm nhạc này, cô sẽ làm luận án tiến sĩ về "nhạc Trịnh". Hình như ở nước ta chưa có ai làm về đề tài này? Tốt quá! Nên lắm chứ.

Như một lưỡng nghi dành cho "nhạc Trịnh", cùng lúc diễn ra "Lời mẹ ru" tại nhà hàng 31 Minh Khai của NSƯT Lâm Phương, "men nhạc Trịnh Công Sơn" cũng "chảy tràn đêm khuya" như câu thơ của Nguyễn Bắc Sơn. Tại địa điểm có vẻ như "Hải Phòng by night" này, tiếng guitare của nghệ sĩ Xuân Trượng khiến ta nhớ da diết tiếng guitare Trịnh Công Sơn và thấy dường như nó vẫn âm vang quanh quẩn đâu đây.

"Nhạc Trịnh" chắc còn chảy tràn đời sống dài dài, không bao giờ khô cạn.

>> Bản quyền nhạc Trịnh: Cần làm những gì phải làm
>> Ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh: "Trên tất cả là ghi nhận tấm lòng"