Đề tài cuộc thi được ban tổ chức (Hội Kinh tế - Môi trường VN và Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN) ghi rõ: "Cuộc thi ảnh về môi trường", với chủ đề "Mối liên hệ giữa nghèo đói và môi trường" (tuy nhiên theo chúng tôi, nếu đổi từ môi trường ra trước, thành "Mối liên hệ giữa môi trường và nghèo đói" sẽ phù hợp với đề tài cuộc thi hơn...).

Nội dung cuộc thi cũng rất rõ: "Phản ánh trung thực các hình ảnh thực tiễn (theo chúng tôi dùng từ chính xác phải là thực tế) về mối quan hệ giữa nghèo đói và môi trường; biểu dương các hoạt động tích cực nhằm giải quyết đồng thời 2 vấn đề giảm nghèo và bảo vệ môi trường; lên án, bác bỏ những hành vi gây tác hại môi trường, cảnh báo và đề xuất hướng để giải quyết tốt mối quan hệ giữa nghèo đói và môi trường".

Thế nhưng, để phản ánh trúng chủ đề cuộc thi thì thật không đơn giản. Rất khó. Khó bởi sự ràng buộc của mấy từ mối liên hệ trong chủ đề: Nghèo đói và môi trường. Nghèo đói sẽ ảnh hưởng như thế nào tới môi trường và ngược lại?

Một cái khó nữa cho người dự thi là ảnh vừa phải phản ánh được mối liên hệ giữa nghèo đói và môi trường, vừa phải chứa đựng được một trong các nội dung "biểu dương các hoạt động tích cực... lên án những hành vi gây tác hại... cảnh báo và đề xuất hướng giải quyết.

Thế nhưng, cuộc thi vẫn có nhiều tay máy tham dự (313 tác giả, gửi 1.639 tác phẩm). Và 11 tác phẩm đã được BTC trao giải (ngày 29.8); nhưng một số tác phẩm đoạt giải cao của cuộc thi đã không thể hiện được một cách rõ ràng chủ đề và nội dung cuộc thi.

Xin nêu ví dụ. Ở tác phẩm đoạt giải nhất "Trong sương mai" với hình ảnh một cụ già và một cô bé đang cất rớ tép trên đồng quê buổi sớm - một cảnh lao động rất bình dị, đã có từ bao đời nay trên đồng quê VN - thì đâu là mối liên hệ giữa nghèo đói và môi trường? Đâu là thái độ biểu dương hay phê phán của tác phẩm?

Hay, bức ảnh đoạt giải nhì "Tần tảo" - chụp cảnh một người đàn bà đang tất bật gánh hàng đi bán trong cơn mưa. Quả đúng là người phụ nữ đang rất "tần tảo", nhưng đâu là mối liên hệ giữa nghèo đói và môi trường? Trong bức ảnh đó, tác giả biểu dương hay phê phán, hoặc cảnh báo, định hướng điều gì?

Và hơn nữa, những nội dung được đề cập trong các bức ảnh đoạt giải cao nói trên có phải là những vấn đề bức xúc, nóng bỏng nhất của môi trường sống hiện nay?