Từ một tủ sách nhỏ, đã phát triển thành thư viện với hơn 5.000 cuốn sách, gần 2.000 tạp chí, 5 tờ báo ngày,  mỗi năm phục vụ cho hàng chục nghìn lượt độc giả trong và ngoài thôn.

Những tấm lòng xây đắp

Khi nói về thư viện của thôn, người dân Bình Vọng luôn nhắc đến ông Dương Văn Phi (69 tuổi) với một tình cảm trân trọng. Ông là người có công sức rất lớn để mở ra thư viện của làng, đồng thời lại là chủ nhiệm đầu tiên có nhiều năm gắn bó. Vốn là giáo viên, ông Phi rất hiểu về tác dụng của việc đọc sách báo.

Từ khi nghỉ  hưu, ông đã mang ý tưởng xây dựng thư viện ra bàn cùng Chi hội Người cao tuổi. Nhiều cụ thấy hay nên rất hăng hái. Thôn cũng nhiệt tình giúp, cho 3 gian đình để làm phòng đọc. Nhưng kinh phí để mua sắm sách báo lại là bài toán khó.

Ông Phi nói với tôi: "Làng này thuần nông nên nếu kêu gọi mọi người góp tiền ủng hộ xem ra rất khó". Sau nhiều ngày bàn tính, các cụ nảy ra sáng kiến là kêu gọi trong làng ai có sách cũ thì ủng hộ thư viện. Một "đội tuyên truyền tự nguyện" được thành lập, được dân trong thôn hết sức ủng  hộ. Có thầy giáo tặng cả tủ sách hàng trăm cuốn mà ông đã tích luỹ cả đời. Nhiều cụ mang suất báo biếu của mình ra tặng. Có cháu nhỏ đã tặng cả hòm truyện tranh mà cháu phải nhịn ăn sáng để lấy tiền mua...

Chỉ thời gian ngắn, thư viện thôn đã gom được gần 500 cuốn các loại, trong đó có nhiều cuốn quý hiếm như "Việt Nam sử lược" của Trần Trọng Kim, "Nguyền Trãi-người và thơ", các bộ truyện "Tam quốc diễn nghĩa", "Thuỷ hử", các sách văn học, lịch sử...

Từ ngày thư viện thôn hoạt động, tiếng lành đồn xa, nhiều người con của quê hương Bình Vọng cũng gửi sách về ủng hộ. Đặc biệt, ông Lê Đàm - hiện sống  trong thành phố đã tiết kiệm lương hưu của mình, ra các cửa hàng sách giảm giá phố Nguyễn Xí, Đinh Lễ, đường Láng mua sách đóng hòm gửi về quê.

Thậm chí có nhiều người không phải là gốc quê Bình Vọng, nhưng khi hay tin đều bày tỏ tâm huyết của mình xây đắp cho thư viện của thôn này thêm lớn mạnh, như ông Tạ Tường Ân (Hoài Đức), nhà văn Khải Nguyên (Hải Phòng), bà Nguyễn Thuý Hoà (TP.Hồ Chí Minh)...

Ông Lương Văn Tăng - chủ nhiệm thư viện nói: "Nhiều trường hợp họ gửi cho chúng tôi hàng trăm cuốn sách, mà  mình vẫn chưa có dịp được gặp mặt để cảm ơn".

Các cụ đọc báo và trao đổi tại bàn đọc.

Mong có thêm nhiều thư viện như thế

Thành lập được thư viện thôn đã khó, duy trì hoạt động và phát triển còn khó hơn nhiều. Ông Tăng và các cộng sự vẫn không nguôi trăn trở: "Làm sao duy trì nền nếp của bạn đọc, thì thư viện mới tác dụng".  Việc tuyên truyền qua đài phát thanh của thôn, xã được làm đều đặn. Thư viện còn thường xuyên tổ chức các buổi nói chuyện thời sự, chuyên đề, thi tìm hiểu về kiến thức đời sống xã hội, biểu dương những người chăm đọc sách tại các cuộc họp thôn, nhằm khuyến khích nhiều người noi theo.

Câu lạc bộ Người cao tuổi Bình Vọng  lập mạng lưới viên tự nguyện ra "công tác" giúp cho thư viện hoạt động. Ban đầu chỉ có 12 cụ tham gia, đến nay mạng lưới viên đã có 80 người, trong đó có 6 thanh niên. Chị Tô Thị Thu Huyền - giáo viên Trường THCS Văn Bình - nói: "Tôi thấy các cụ già thế vẫn còn hăng hái, mình còn trẻ, lẽ nào lại không tham gia".

Cứ đến mỗi quý, mạng lưới viên thư viện lại "đại hội" đánh giá hoạt động của  mình, rút kinh nghiệm để việc điều hành tốt hơn. Nhận thấy thư viện thôn Bình Vọng hoạt động có hiệu quả, Thư viện huyện Thường Tín và tỉnh Hà Tây (cũ) đã phối hợp cho mượn luân chuyển 600 đầu sách/năm.

Ngoài ra, thư viện còn được Tổ chức Leaf (Hoa Kỳ) tài trợ, lượng sách của thư viện ngày càng đa dạng trên nhiều lĩnh vực... Tính đến nay, thư viện của thôn đã đón được hơn 2 vạn lượt độc giả và gần 6.000 lượt người mượn sách về đọc, cấp gần 400 thẻ đọc miễn phí. Trung bình mỗi ngày có 30 - 40 người đến đọc sách, báo. Nhiều em nhỏ nhờ đến thư viện đã tránh xa các trò chơi điện tử, hoặc các trò đùa nghịch hiếu động khác.

Giờ thì thư viện ấy đã "nổi như cồn". Nhiều đoàn khách đã tìm đến nơi đây học hỏi, trao đổi kinh nghiệm như ở Thái Bình, TP.Hà Đông. Đặc biệt, thư viện thôn còn vinh dự tiếp đoàn lãnh đạo Thư viện Quốc gia cùng với đại diện Thư viện Quốc gia Hoàng gia Thuỵ Điển, đoàn Bảo tàng Dân tộc học VN đến thăm, tìm hiểu.