Một cuốn tiểu thuyết "truyền thống" với các nhân vật, các tính cách, xung đột, đặt trong một bối cảnh liên văn hoá, Zadie Smith tạo ra một không gian - tưởng chừng xa lạ với bạn đọc VN, nhưng sự phơi bày một thế giới chỉ còn như tập hợp rời rạc của những bản thể sống không tiếng vọng, không nối kết chẳng phải là vấn đề của một khu vực sống nào.

Cuốn tiểu thuyết được dịch gồm 3 phần: Gia đình Kipps và gia đình Belseys; Bài học giải phẫu; Nhan sắc và lầm lỗi (ngoài ra còn có những ghi chú của tác giả). Một tập hợp những con người quay tự nhiên xung quanh một trục chính là câu chuyện của hai gia đình: gia đình Belsey, cư ngụ tại Wellington (Mỹ), và  gia đình Kipps, London (Anh).

Howard Belsey là một người Anh thuộc tầng lớp trung lưu - dạy về lịch sử hội hoạ ở Wellington, một học giả về Rembrant - kết hôn với bà Kiki, người da đen gốc Florida, một con người nồng nhiệt, rộng lượng.

Họ có ba đứa con: con trai Jerome, chán ghét cách cư xử của cha; Zora, nữ sinh năm thứ 2 đại học Wellington, theo chủ nghĩa nữ quyền cuồng nhiệt; và Levi, một người trẻ háo hức với quần thùng, iPod, hip-hop.

Cuộc hôn nhân của hai vợ chồng Howard - Kiki có nguy cơ bị đẩy xuống vực khi Howard ngoại tình và kết cục cũng là những quan hệ rời rã. Câu chuyện về gia đình này làm ám ảnh bởi một không gian sống-không bí mật, một cuộc sống được buông thả tự do về ngôn ngữ, hành vi nhưng chính ở đó lại gây cảm giác trống rỗng đáng sợ...

Trục đối ứng là gia đình Kipps, với 4 thành viên: Monty - người Anh, một người Cơ đốc giáo, tư tưởng bảo thủ, căm ghét hôn nhân đồng tính và  cũng là một học giả say mê Rembrandt; vợ ông là Carlene, cậu con trai Michael và cô con gái Victoria (Vee) - tự do, bốc lửa. Tất cả những thành viên trong gia đình dường đều chung căn bệnh "không thể kết nối", với nhau và với mọi người.

Ở một cực xung đột, danh hoạ Rembrant - trung tâm nghiên cứu của hai vị trụ cột trong hai gia đình với quan điểm đối lập - đã trở thành mồi lửa gây hấn, (một cái cớ có vẻ hết sức cá nhân nhưng lại liên đới đến những vấn đề rộng hơn về nghệ thuật, văn hoá, xã hội).
 
Trong một sự so sánh khác, chân dung hai gia đình lại tương đồng ở những mối buồn bã riêng, những bi kịch lẻ rời rạc của các thành viên trong cuộc sống không hoà hợp. Chi tiết những dòng chữ cuối cùng của bà Carlene trước khi chết, để lại bức chân dung Jean Hyppolite - tài sản quý giá nhất của bà, cho bà Kiki rồi tờ thư lẻ loi bị ném vào lửa, cảnh làm tình cuồng dại, tội lỗi của Howard với con gái người quá cố ngay trong đám tang là những điểm nhấn buồn trĩu và giãn nở qua những trang sách sau đó, "lật tẩy" sự thiếu thốn, mất mát giống nhau của những cá nhân trong đời sống hiện đại.

Từ bối cảnh gia đình, cuốn sách bộc lộ một tham vọng lớn bao quát và bàn luận về các vấn đề của thế giới hôm nay về văn hoá, chính trị, chủng tộc, giới tính, văn chương v.v... vừa tự nhiên, phong phú và linh hoạt, vừa tinh tế, hài hước, bỏng cháy.

Tất cả những bàn luận sâu sắc ấy như thể rơi tự do giữa các trang sách, chập chờn những cái bóng giằng co chồng lẫn giữa tình yêu và ham muốn, tình dục và lỗi lầm, sự trống rỗng... như những cách nhìn khác nhau về cá nhân, gia đình, văn hoá và xã hội. Ý thức về sự mất liên kết của mỗi cá nhân cũng đồng thời là một ham muốn bản thể, một khát vọng hoá giải và một nỗi lo âu hiện đại.

Zadie Smith sinh năm 1975 ở London, là sự kết hợp giữa dòng máu Jamaica của mẹ và dòng máu Anh của cha. Tốt nghiệp Đại học Cambridge năm 1997, cô bước vào con đường văn chương với những thành công đến sớm, được ưu ái trải thảm đón chào với hàng loạt các giải thưởng văn chương. Hiện tượng Zadie Smith chắc chắn là một hiện tượng đáng để những người viết trẻ (ở VN) tương chiếu.
 
Với 3 cuốn tiểu thuyết liên tiếp trước tuổi 30: "White Teeth" (Răng trắng);  "The Autograph Man" (Người bán hồi ký) và "On beauty" (Nhan sắc),  Zadie Smith đã trở thành một ngôi sao trong dòng mạch văn chương di dân Anh ngữ.

"Nhan sắc" đã nhận giải Orange 2006.

(NXB Công an Nhân dân, 2007, Thanh Vân dịch, 639 trang)