Về việc này, bộ chủ quản đưa ra những lý lẽ để bảo vệ tính khả thi của việc "gộp hai kỳ thi", trong khi đó, dư luận lại "ngổn ngang" với những băn khoăn, lo ngại bởi tính khả thi của thời điểm thực hiện, việc tổ chức thi, tổ chức xét tuyển... có thể hiện sự nghiêm túc, kết quả chính xác và quan trọng nhất là có đảm bảo sự công bằng, có chống được tiêu cực trong thi cử?

Giữ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Đó là quan điểm của Bộ GDĐT, trước luồng ý kiến nên chỉ xét tuyển tốt nghiệp lớp 12 và giữ kỳ thi ĐH-CĐ. Bộ GDĐT cho rằng: "Có thi thì mới có học nên nếu không thi quốc gia (tốt nghiệp THPT) thì không nhất quán chuẩn quốc gia, nếu bỏ thi tốt nghiệp THPT, dẫn đến hậu quả: Trong suốt những năm học phổ thông, người học chỉ tập trung vào những môn sẽ thi tuyển đầu vào ĐH-CĐ, dẫn đến sự thiếu kiến thức phổ thông toàn diện khi bước vào đời.

Do vậy, Bộ GDĐT vẫn giữ quan điểm rằng phải giữ kỳ thi quốc gia để công nhận tốt nghiệp THPT nhằm đảm bảo cho người học ngay trong nhà trường luôn phải cố gắng học tập, trang bị cho mình đầy đủ những kiến thức phổ thông, toàn diện, cần thiết cho cuộc sống lao động và học tập sau này.

Bộ GDĐT khẳng định, đây là một sứ mạng lớn và là một yêu cầu quan trọng đặt ra đối với ngành giáo dục, nhằm đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước...".

Việc lấy kết quả kỳ thi tốt nghiệp là căn cứ để xét tuyển ĐH-CĐ, Bộ GDĐT có quan điểm : Yêu cầu tuyển sinh cho mỗi ngành học của từng trường ĐH-CĐ và cả tính tự chủ của các trường chỉ đòi hỏi thí sinh thi một số môn đặc thù, phù hợp với ngành nghề được đào tạo.

Kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ phân loại được "3 trình độ", đáp ứng các nguyện vọng của thí sinh và yêu cầu tuyển sinh của các trường. Có nhóm câu hỏi của đề thi chỉ kiểm tra kiến thức cơ bản trong chương trình chuẩn giáo dục phổ thông, nhằm đánh giá thí sinh tốt nghiệp; nhóm câu hỏi khó hơn để phân loại tuyển sinh có năng lực chuyên sâu để tuyển vào các trường ĐH hàng đầu hoặc các chuyên khoa đặc biệt.

Với các ngành năng khiếu hoặc các ngành có yêu cầu đặc thù, một bài thi với quy mô nhỏ được tổ chức tại trường để tuyển theo các yêu cầu riêng. Tuy nhiên, khi phương tiện thông tin đưa tin đề án quy định " 18 điểm đã đỗ tốt nghiệp" không khỏi làm dư luận ngỡ ngàng và lo lắng về chất lượng bởi 3 điểm đã đỗ tốt nghiệp?

Vấn đề đặt ra, việc đổi mới cơ bản thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH-CĐ nhằm đạt được sự đánh giá đúng thực chất trình độ, đảm bảo khách quan công bằng là điều mà xã hội mong đợi.
 
Nhưng, những yếu điểm và hạn chế bất cập của việc đổi mới cũng cần phải được tính toán kỹ càng, bởi nó là vấn đề nhạy cảm, liên quan đến hàng triệu người. Vì vậy, việc xét tuyển ĐH-CĐ ( bỏ kỳ thi ĐH-CĐ) rất cần thiết phải được trưng cầu ý kiến nhân dân, để có một đề án đảm bảo tính ổn định, tránh "đẩy" đề án vào tình thế… thử nghiệm. Và đã thử nghiệm thì hậu quả… khôn lường.

Băn khoăn, lo lắng- vì sao?

Khi chủ trương "gộp hai kỳ thi" được Bộ GDĐT hoàn chỉnh trong đề án đổi mới thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH-CĐ đã tạo nhiều luồng dư luận khác nhau. Nhiều ý kiến, trong đó tập trung là đội ngũ giáo viên bày tỏ quan điểm không đồng tình với việc bỏ thi ĐH-CĐ, đồng ý bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT (chỉ xét công nhận hoàn thành chương trình). Vì việc tổ chức kỳ thi "2 trong 1" diễn ra ở các địa phương, trên diện rộng khó tránh khỏi hiện tượng tiêu cực, trước sức ép vào ĐH của phụ huynh và HS quá lớn.

Trong hai thập kỷ qua, giáo dục nước ta phải chịu sức ép quá lớn bởi trước thực trạng cả "xã hội học" - "phụ huynh học, học sinh học và cả thầy - cô cũng học" trước những kỳ thi. Một tâm lý "con đường duy nhất là phải vào đại học" đã làm lệch cán cân đào tạo "thừa thầy và thiếu thợ".

Đồng thời, mục đích của hai kỳ thi ( tốt nghiệp THPT và thi ĐH-CĐ) hoàn toàn khác nhau. Thi ĐH-CĐ nhằm mục đích chọn được người giỏi hơn những người khác. Nếu bỏ một trong hai kỳ thi để giảm áp lực và tốn kém cho xã hội thì phương án lựa chọn hợp lý nhất chính là bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT mà nên giữ kỳ thi ĐH-CĐ.

Kỳ thì ĐH-CĐ được đánh giá là kỳ thi nghiêm túc hơn kỳ thi tốt nghiệp THPT. Bỏ kỳ thi ĐH-CĐ không thể hiện sự công bằng và khách quan. Điều đáng nói là, ngành giáo dục đang tuyên chiến với hiện tượng tiêu cực, thực hiện cuộc vận động hai không, bộ không nên tạo kẽ hở để hiện tượng tiêu cực có cơ hội phát hiện.

Cũng có luồng ý kiến đồng ý với đề án "gộp hai kỳ thi" để giảm bớt căng thẳng, tốn kém cho HS, gia đình và xã hội, nhưng chưa đồng tình vào việc áp dụng ngay trong năm học tới.

GS Phạm Phụ (ĐH Bách khoa - ĐH Quốc gia TPHCM - thành viên Hội đồng quốc gia giáo dục ủng hộ chủ trương của bộ, nhưng ông đề nghị: Bộ phải nghiên cứu kỹ đề án này kỹ lưỡng, thực hiện có tiến độ, có quá trình chứ không làm một cách vội vã.

Một HS bày tỏ: HS là con cán bộ lãnh đạo địa phương rất có thể sẽ được ưu ái trong kỳ thi tốt nghiệp, để có số điểm cao để dễ dàng được xét tuyển vào ĐH? Ai dám khẳng định là không? Thậm chí, họ vi phạm quy chế thi vẫn sẽ dễ dàng được tha bổng.
 
Một HS nêu vấn đề: Thi tốt nghiệp là những môn thi cơ bản, , vậy những người tài năng ở một bộ môn đặc biệt nào đó thì làm sao có thể khẳng định được mình? Thi cơ bản 6 môn và để đạt được kết quả loại giỏi thì biết bạn giỏi ở lĩnh vực nào mà xét tuyển vào ĐH?

Trên đây là những vấn đề thuộc tầm quan trọng của đề án đổi mới thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh ĐH-CĐ. Để có một đề án hoàn chỉnh, có tính khả thi cao, đáp ứng được yêu cầu chất lượng giáo dục và công bằng xã hội, được sự đồng tình của đông đảo những đối tượng liên quan như HS, giáo viên, các nhà quản lý và đặc biệt là các trường ĐH, Báo Lao Động mở diễn đàn mong nhận được những ý kiến tâm huyết vì sự nghiệp giáo dục nước nhà.

Ý kiến tham gia diễn đàn đóng góp đề án đổi mới trong thi cử "Vì sự nghiệp giáo dục nước nhà" xin được gửi về địa chỉ:

* Fax: 04.5332806
* Toà soạn: Báo Lao Động, số 167/15 Tây Sơn, Hà Nội - mục diễn đàn đổi mới thi tốt nghiệp và thi ĐH-CĐ.