Tích tụ... bệnh"
Cơn sốt ôtô từ khoảng nửa cuối năm 2007 đến nay đã giúp cho các nhà NK và nhiều liên doanh ôtô tại VN được mùa bội thu cả về doanh số và lợi nhuận. Bởi, tiêu dùng gia tăng nhưng giá thì không giảm là mấy. Tuy nhiên, dòng chảy ôtô và linh kiện vào VN càng tăng thì dòng chảy ngoại tệ ra bên ngoài cũng tỉ lệ thuận. Sự NK ồ ạt sẽ như con dao hai lưỡi, và mặt trái của nó sẽ trở nên gánh nặng tiêu cực khi nền kinh tế đang có "bệnh".
Tính cả năm 2007, lượng ôtô nguyên chiếc nhập về khoảng 28.000 chiếc, "ngốn" hết 523 triệu USD, bằng 223% lượng NK và 251% giá trị NK của năm 2006. Đáng nói hơn, trong năm 2007, lượng ôtô siêu sang như Rolls-Royce, Bentley, Lamborghini... về VN nhiều hơn hẳn năm trước, với giá NK từ 200.000-500.000USD/chiếc.
Bước sang năm 2008, chỉ 5 tháng đầu năm đã có hơn 35.000 chiếc được nhập, bằng 125% lượng xe NK của cả năm 2007, và kim ngạch NK 625 triệu USD đã vượt xa đối với ngành hàng ĐTDĐ. Có thể nói, tình hình NK ôtô trong 5 tháng đầu năm không thể nhận định bằng cụm từ "tăng trưởng cao, tăng trưởng nóng" nữa, mà nó thực sự đã "bùng phát", mang trong nó sự bất ổn nội tại như chính ngữ nghĩa của từ này.
Theo tính toán, với 523 triệu USD bỏ ra NK ôtô trong năm 2007 thì người tiêu dùng (NTD) phải bỏ ra khoảng 1,5 tỉ USD để đóng các khoản thuế NK, thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt... Khi đó, sự tác động tiêu cực đến nền kinh tế ban đầu chỉ ở yếu tố góp phần gây nhập siêu, đã phức tạp hơn lên khi nó gây ra tình trạng lượng tiền Việt tương đương 1,5 tỉ USD được đưa vào lưu thông tiêu dùng tác động tới lạm phát.
Trong khi đó, ở bình diện ôtô lắp ráp trong nước, từ giữa năm ngoái đến gần nửa đầu năm cũng liên tục tăng nóng nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ôtô của NTD. Đành rằng đây là nhập siêu có tính chất đầu tư và sản xuất. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, vì tỉ lệ nội địa hoá quá thấp cho nên dẫn đến kim ngạch NK linh kiện ôtô càng lớn, ở đây có trách nhiệm của các liên doanh lắp ráp ôtô đã không thực hiện đúng tỉ lệ nội địa hoá như cam kết.
Không phải là lúc chơi ôtô!
Khách quan mà nói, khi đời sống người dân khá lên thì nhu cầu mua sắm ôtô của người dân hoàn toàn chính đáng. Ở góc độ khác, các dòng siêu sang vào VN từ nhu cầu của các chủ DN, họ hoàn toàn không hẳn là chơi lấy tiếng kiểu công tử, mà ngược lại "chơi" sang có ý đồ hẳn hoi, đó là làm thương hiệu để hỗ trợ cho công việc kinh doanh.
Chính vì thế mới có chuyện, một DN địa ốc đã gửi thông tin NK chiếc xe trị giá hơn 20 tỉ đồng (đã cộng thuế) cho các báo đưa tin nhằm khuếch trương thương hiệu của mình.
Tuy nhiên, bước sang tháng 2.2008, khi dấu hiệu lạm phát đã rõ nét, nhưng lượng ôtô NK và lượng tiêu thụ ôtô lắp ráp trong nước vẫn tăng rất cao, thì vô hình trung, mặt trái của tiêu dùng bắt đầu gây ra những yếu tố tiêu cực nhiều hơn. Thế nhưng, vì chưa nhận thức rõ hoặc vì mục tiêu tiêu dùng và kinh doanh của cá nhân, Cty, nên không ít người vẫn nhập về nhiều chiếc xe đắt tiền.
Trong 6 tháng đầu năm 2008, đã có đến 13 chiếc Rolls-Royce (mỗi chiếc giá từ 300.000-500.000USD) được nhập vào VN. Thậm chí đến tháng 3, 4, 5-thời điểm nhập siêu và lạm phát đang hoành hành - nhiều chiếc xe siêu sang vẫn tiếp tục "vô tư" chạy vào nước ta. Tính đến thời điểm này, đã có trên 20 chiếc xe siêu sang với giá nằm ở mức trên (chưa cộng các khoản thuế) đang lưu hành tại VN.
Trong lúc trách nhiệm xã hội của NTD và DN đang được đề cao nhằm góp phần giảm nhập siêu và kìm chế lạm phát, nhiều DN và NTD vẫn "chơi" sang như thế thì lợi bất cập hại. Ngay cả đối với những DN và NTD có nhu cầu chính đáng, mua ôtô và các dòng ôtô sang trọng phục vụ công việc, thì cũng cần biết chắt bóp lại nhu cầu. Vì cứ với một sự tiêu dùng sang trọng, trong bối cảnh lúc này, cũng giống như một con dao hai lưỡi, trong đó lưỡi tiêu cực cứa mạnh gây ra hệ luỵ khó lường cho nền kinh tế.
>> "Chảy máu" ngoại tệ vì nhập hàng xa xỉ
>> "Kẻ địch" khó nhận diện