Mặc dù tình hình thị trường vật liệu xây dựng, ximăng đã có biến động từ sau Tết Nguyên đán với việc giá các loại sắt thép, ximăng, gạch tăng cao và thiếu hàng, nhưng bước sang tháng 5, tình hình khan hiếm và sốt giá vật liệu xây dựng tại TPHCM tăng đột biến.
 
Đặc biệt trong 2 ngày (8-9.5), giá ximăng trên thị trường bán lẻ tăng vọt lên 85.000 đồng/bao, thậm chí có nơi hét giá 100.000 đồng/bao. Điều đáng nói là dù có tiền, khách hàng vẫn chưa chắc mua được ximăng.

Ximăng: Chênh lệch giá 40.000 đồng/bao

Tuy các công ty sản xuất ximăng như Hà Tiên 1, Holcim vẫn xác nhận giữ giá bán ổn định 53.500 đồng/bao ximăng 50kg, được áp dụng từ đầu tháng 2 đến nay, nhưng thị trường bán lẻ ximăng lại xảy ra sốt giá chưa từng có. Ngày 9.5, khi hỏi mua ximăng tại các cửa hàng vật liệu xây dựng trên địa bàn TPHCM, 80% số cửa hàng đều trả lời: "Hết hàng".

Một vài cửa hàng vật liệu xây dựng còn hàng để bán thì kêu giá rất cao, dao động từ 85.000 - 100.000 đồng/bao, tăng 30.000 - 45.000 đồng/bao (70%) so với giá xuất hàng tại nhà máy. Mức chênh lệch này, người tiêu dùng, các nhà thầu lẫn chủ đầu tư phải gánh chịu, trong khi phần lợi rơi vào các cấp đại lý phân phối. Điều đáng nói là trước tình hình khan hiếm nguồn hàng, dù hét giá 90.000 - 100.000 đồng/bao ximăng, người bán vẫn có tâm lý không cần người mua.

Tuy vậy, dù khách hàng có tiền để mua ximăng, cũng chưa chắc có đủ số lượng hàng như mong muốn, nhất là số lượng trên 20 bao. Hai ngày nay, dù giá cao, nhưng nếu muốn mua ximăng với số lượng trên 10 bao, người ta thường phải đi mua gom tại các cửa hàng. Bởi hiện nay ngay cả các cửa hàng vật liệu xây dựng cũng không có nhiều ximăng để bán. Trung bình, mỗi cửa hàng cũng chỉ có thể mua gom được 2-3 bao ximăng".

Trong khi đó, các cửa hàng vật liệu xây dựng khu vực quận 10, Tân Bình đều cho rằng nguồn hàng phân bổ về các đại lý hiện nhỏ giọt với mức chỉ khoảng 200 bao/đại lý lớn. Với số lượng hàng ít ỏi như thế, các cửa hàng vật liệu xây dựng cấp 2 - 3 chỉ có thể có khoảng 10-20 bao ximăng/tuần. Với số lượng này, tình trạng khan hiếm hàng, sốt giá là điều khó tránh khỏi.

Mặt khác, thị trường bán lẻ ximăng hiện nay còn xuất hiện tình trạng bán kèm: Một số cửa hàng vật liệu xây dựng chỉ bán ximăng cho các khách hàng quen, vốn đã mua hàng tại cửa hàng trong vòng 1 tháng nay và mua ximăng kèm với các mặt hàng khác như cát, đá, gạch.

Không chỉ các đối tượng có nhu cầu mua ximăng nhỏ lẻ gặp khốn khó trước tình trạng khan hàng, sốt giá, mà nhiều chủ đầu tư, nhà thầu, Cty xây dựng cũng đang điêu đứng. Ông Ngô Quang Vinh - Giám đốc điều hành dự án thi công cầu Thủ Thiêm - cho biết: "Trung bình, mỗi ngày công trình cần sử dụng 250 tấn ximăng. Thế nhưng trước tình trạng nguồn hàng khan hiếm, dù đã ký hợp đồng mua hàng tại nhà máy với 2-3 nhãn hiệu ximăng khác nhau trước, nhưng công trình cũng chỉ nhận được 70 - 150 tấn ximăng/ngày.

Hiện chủ yếu chỉ còn ximăng Hà Tiên còn hàng, trong khi nguồn hàng từ Sao Mai, Nghi Sơn không mua được tấn ximăng nào. Lượng ximăng công trình thiếu hụt để thi công lên đến 100-150 tấn/ngày.

Sắt thép lại "ngấp nghé" tăng giá

Các công trình xây dựng điêu đứng vì giá thép tăng cao.

Tuy không sốt giá đột biến, gây sốc như ximăng, nhưng các loại vật liệu xây dựng khác như sắt thép, cát đá... đều đã tăng giá từng bước và đến nay thì đạt mức tăng gấp đôi so với năm ngoái. Hiện, giá sắt thép các loại trên thị trường TPHCM đang đứng ở mức 17 triệu đồng/tấn. Tương tự như ximăng, giá thép trên thị trường cao hơn giá thép xuất xưởng tại các nhà máy 1-2 triệu đồng/tấn.

Điều này cho thấy, khâu trung gian phân phối đang làm giá đối với một số mặt hàng vật liệu xây dựng thiết yếu, khiến giá bị đẩy lên khá cao. Mặt khác, các DN sản xuất thép đều cho rằng lý do chính khiến thép tăng giá vì ảnh hưởng phôi thép nhập khẩu đã tăng trên 950USD/tấn. Đặc biệt, ngày 9.5, khi thăm dò tình hình thị trường bán lẻ sắt thép, PV còn được một số cửa hàng kinh doanh cảnh báo: Nếu không mua bây giờ, đầu tuần sau giá sắt thép có thể sẽ tiếp tục tăng.

Thế nhưng, ngoài ximăng, sắt thép bị ảnh hưởng giá bởi nguyên liệu sản xuất phải nhập khẩu với giá cao thì một số vật liệu xây dựng khác tuy không nhập khẩu vẫn tăng giá gấp    2 - 3 lần. Gạch ống là mặt hàng tuy có giá chỉ vài trăm đồng và mức tăng cũng chỉ vài trăm đồng, nhưng nếu tính ra tỉ lệ thì tăng đến gấp 3 lần: Từ 300 đồng lên 900 đồng/viên gạch của các cơ sở sản xuất thủ công và tăng từ 450 - 800 đồng/viên (tuỳ kích cỡ) lên 1.300 - 1.800 đồng/viên.

Trong khi đó, theo Cty gạch ngói Đồng Nai, thời gian qua, Cty có điều chỉnh giá, nhưng mức điều chỉnh chỉ từ 5-10%. Việc tăng giá quá cao là do bị thị trường đẩy giá lên.

Tương tự, các loại cát, đá cũng đã tăng gấp hai lần so với thời điểm đầu năm và được lý giải do ảnh hưởng chi phí vận chuyển tăng. Trước tình hình nhiều mặt hàng thiết yếu tăng giá đột biến, ông Trương Trung Việt - Phó Giám đốc Sở Thương mại - cho biết: "Trên thị trường đang có một số mặt hàng thiết yếu như ximăng, sắt thép bị các nhà phân phối, bán lẻ nâng giá bán vô tội vạ.

Để chấn chỉnh tình trạng này, hiện đoàn kiểm tra liên ngành của TP đã được thành lập để kiểm tra việc niêm yết giá bán và mức giá hợp lý hay không. Tuy nhiên, mức xử phạt tối đa chỉ 500.000 đồng/hành vi vi phạm thì không thể nào đủ sức răn đe và thực tế cũng chưa kiểm tra xuể các điểm phân phối, kinh doanh nên khó giải quyết được tình trạng lợi dụng thời cơ tăng giá".