Dự báo cũng cho thấy, năm 2008, nền kinh tế VN sẽ khó có thể tiếp tục tăng trưởng cao như năm 2007, với kịch bản cơ bản GDP có khả năng tăng 7,2%, lạm phát vẫn đứng ở mức cao và nhập siêu còn lớn. Ông Đinh Văn Ân - Viện trưởng CIEM - đã có cuộc trao đổi với các phóng viên.
Năm 2007, CIEM công bố con số GDP tăng trưởng đạt 8,48%, mức kỷ lục trong vòng 10 năm qua. Tuy nhiên, CIEM cũng nhận định "khó có thể nói đây là con số ấn tượng, vì tỉ lệ đầu tư so với GDP quá cao, tới 44%". Do đó, tăng trưởng dựa chủ yếu vào đầu tư, mà đầu tư chủ yếu bằng các nguồn vốn nhà nước. Ông đánh giá thế nào về chất lượng tăng trưởng?
- Rõ ràng tốc độ tăng trưởng GDP 8,48% là con số có thực và chúng ta rất ấn tượng về con số này. Đây là một thành tựu về tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong báo cáo mà chúng tôi đã nêu, trong sự tăng trưởng đó, có phần quan trọng của việc tăng vốn đầu tư. Tổng vốn đầu tư năm 2007 chiếm tới 44% GDP là con số cao nhất từ trước đến nay. Những năm vừa qua, VN là nước có tỉ lệ vốn đầu tư trong GDP thuộc loại cao trong khu vực.
Thông thường các năm, vốn đầu tư trong GDP chiếm khoảng 39-40%, trong dự kiến kế hoạch đạt 40,6%, nhưng thực tế tăng tới 44%. Do đó đặt ra vấn đề phải suy nghĩ về chất lượng tăng trưởng.
Trong nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng cũng cảnh báo vấn đề này. Rằng cần phải quan tâm hơn tới chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững, thế nhưng có một thực tế là nền kinh tế của chúng ta đang trong quá trình chuyển đổi, vẫn phải dựa vào vốn đầu tư làm động lực chính cho sự phát triển kinh tế.
Đối với đầu tư của khu vực DN nhà nước (DNNN), năm vừa qua chúng ta cũng thực hiện việc sắp xếp, đổi mới các DNNN lớn, một số DN đã tham gia vào thị trường chứng khoán. Việc các DN huy động được các nguồn vốn để phát triển là một thực tế, số vốn huy động nhiều hơn và việc sử dụng nguồn vốn đã dẫn đến những dễ dãi trong việc chọn dự án đầu tư, dẫn đến những rủi ro cao.
Ông có lo ngại khi các DNNN đầu tư quá nhiều vào những lĩnh vực rủi ro như BĐS, chứng khoán, tài chính, ngân hàng không?
- Không chỉ với DNNN, mà bất cứ DN nào thì đầu tư vào lĩnh vực rủi ro cao thì đều có vấn đề cả. Đặc biệt là DNNN có vai trò rất quan trọng trong ổn định cân đối vĩ mô, do họ đều giữ những vị trí then chốt của nền kinh tế, nên nếu họ làm ăn không hiệu quả, đầu tư không đúng hướng vào những lĩnh vực quá nhiều rủi ro thì sẽ khiến hiệu quả đầu tư, kinh doanh giảm sút và là việc rất đáng lo ngại.
Nhiều người lo ngại yếu tố lạm phát ảnh hưởng nghiêm trọng đến tăng trưởng kinh tế. Song theo ông, ngoài lạm phát còn có yếu tố nào khác không?
- Tôi cho rằng không chỉ lạm phát, mà còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến tăng trưởng và còn lớn hơn lạm phát là ổn định kinh tế vĩ mô, những vấn đề liên quan đến thị trường vốn, thị trường chứng khoán, thị trường BĐS, những bất ổn hay sự trồi sụt của thị trường này sẽ ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng. Về việc này, Thủ tướng đã đề ra 8 nhóm giải pháp, tôi cho đó là những tháo gỡ hết sức căn bản.