Đúng là chỉ đến khi dịch tiêu chảy cấp (TCC) nguy hiểm bùng phát mới thấy hết sự ăn uống kém vệ sinh của người dân kéo dài trong nhiều năm qua.

Đâu cũng bẩn

Ngay trong ngày đầu tiên ra quân, phố thịt chó ở Nhật Tân được "sờ" đến thì có 4/5 cơ sở phải đóng cửa lập tức. Tất cả những đồ ăn liên quan đến thịt chó, như mắm tôm, rau sống, đến chiếc thớt thái thịt đều bẩn đáng sợ. Các cửa hàng này đã tồn tại nhiều năm và đã có hẳn "thương hiệu" với dân nhậu như: Anh Tú "xịn", Trần Mục... song giờ mới biết đến sự mất vệ sinh ghê gớm của nó.

Tại khu vực Trung Hoà, Yên Hoà nơi có nhiều bệnh nhân bị TCC, các nhà hàng Vườn Nhãn, Kim Oanh, Minh Ngọc... đều thấy ruồi bay vù vù trong khu chế biến, sàn nhà bếp nhớp nháp, thớt thái thịt chín, thịt sống lẫn lộn và kinh khủng nhất là những chiếc khăn lau bát, dao, thớt... như mớ giẻ lau.

Ở các khu chợ, còn mất vệ sinh đến trầm trọng. Chợ 19.12 - nơi mà một số người dân mua thịt chó về ăn đã phải nhập viện vì TCC, 4 quầy thịt chó vẫn bày bán với nguồn thịt lấy từ tỉnh khác về đã bị ô nhiễm trong quá trình vận chuyển và bày bán không đảm bảo vệ sinh. Kiểm tra mới đây nhất tại quận Hoàng Mai thì một loạt các quán ăn đã có lệnh đóng cửa.

Những vi phạm rất phổ biến là: Khu chế biến bẩn, rác thải vứt bừa bãi... Có một quán phở, toàn bộ khu chế biến, bảo quản thực phẩm chỉ vẻn vẹn 5m2, bát đĩa rửa ngay trong nhà vệ sinh. Ở các huyện ngoại thành, mức độ "bẩn" cũng không kém. Tại các xã: Ngũ Hiệp, Ngọc Hồi, Đại Ang... trong 13 cửa hàng được kiểm tra đều nằm trong diện mất vệ sinh. Còn tại chợ thị trấn Sóc Sơn, bà con buôn bán ở chợ đã nhiều năm sống chung với giòi bọ, ruồi muỗi, cùng với mùi hôi thối của cống rãnh ứ đọng...

Chính quyền cơ sở bất lực!

Đã có vài chục quán ăn của HN bị đóng cửa hoạt động trong vài ngày qua. Nhưng hiệu lực của những biên bản đình chỉ hoạt động này hình như không có giá trị. Ngay trước khi 5 đoàn thanh tra của Bộ Y tế ra quân, ngành y tế HN đã tổ chức thanh tra và đóng cửa một số cơ sở. Song đến khi đoàn thanh tra của bộ đến kiểm tra thì vẫn hoạt động như thường.

Cụ thể là hai cửa hàng thịt chó tại chợ 19.12 là thủ phạm gây TCC cho nhiều người ăn, chính quyền phường Trần Hưng Đạo đã ra lệnh tạm đình chỉ kinh doanh, nhưng sau đó vẫn buôn bán ngang nhiên. Cửa hàng cháo lòng trên phố Hai Bà Trưng đã bị Sở Y tế đình chỉ, mấy ngày sau vẫn bán hàng trở lại.

Việc đóng cửa hàng loạt các cơ sở ăn uống kém vệ sinh khi đoàn kiểm tra đến, rồi sau đó "đâu lại vào đó" thì chỉ là việc tốn kém thêm tiền của, thời gian của Nhà nước cho việc tổ chức các đoàn thành tra. Lệnh đóng cửa của bộ rồi của sở được ban ra, nhưng việc giám sát lại thuộc về cấp chính quyền sở tại. Chính quyền tại đó không làm thì mọi việc sẽ không có gì thay đổi. Những quán ăn tồn tại nhiều năm như hàng thịt chó Trần Mục, Anh Tú... không hề có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP vẫn ngày ngày tấp nập khách.

Khi nói đến trách nhiệm, UBND phường Nhật Tân đổ lỗi cho quận Tây Hồ mới có thẩm quyền cấp phép. HN đang có hơn chục vạn quán ăn cố định cũng như hàng rong, lãnh đạo phường, quận nào cũng biết rõ cơ sở ăn uống đó vì họ phải đóng thuế hàng tháng, hàng năm. Vậy vì sao lại "bỏ qua" việc kiểm tra VSATTP.

Theo thông báo của Sở Y tế, hiện vẫn còn 60% số cơ sở kinh doanh ăn uống chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP. Như thế có nghĩa là, những cơ sở đó không đảm bảo điều kiện để bán đồ ăn, nhưng vẫn hoạt động bình thường. Việc kiểm tra, xử phạt đóng cửa hoạt động một vài cơ sở như hiện nay như là chuyện "bắt cóc bỏ đĩa". Với thực trạng VSATTP đáng báo động như vậy thì việc bùng phát dịch bệnh TCC là hệ quả tất yếu.