Bụi bủa vây suốt ngày đêm

"Mỗi khi có chiếc xe tải nào chạy qua đây (đường Nguyễn Trãi) là bụi tạt vào, tối tăm mặt mày, khiến ai cũng phải tay bịt mũi, mặt cúi gằm, mắt nhắm tịt"- ông Nguyễn Duy Vận, 50 tuổi, hành nghề xe ôm trước cổng Bách hoá quận Thanh Xuân nói.

Mùa thu Hà Nội thời tiết đẹp, nhưng bụi càng tác oai tác quái. Tình trạng bụi bặm này tồn tại không chỉ riêng ở đường Nguyễn Trãi, mà ở hầu hết những tuyến đường vành đai nơi những xe tải lớn chạy qua, hoặc những đường phố đang có những công trình xây dựng lớn như Khuất Duy Tiến (Quận Thanh Xuân), Minh Khai (quận Hai Bà Trưng), Phạm Văn Đồng (quận Cầu Giấy)...

Trên đường Kim Giang (gần cầu Dậu).

Bụi xuất phát chủ yếu từ những xe chở nguyên vật liệu xây dựng từ đường Khuất Duy Tiến đi về phía Hà Đông. Con đường này đang xuống cấp trầm trọng, ngoài nỗi khổ chịu âm thanh ầm ầm của những chiếc xe tải, người dân hai bên đường còn phải chịu cảnh bụi bủa vây suốt ngày đêm.
 
Theo người dân ở đây, cứ sáng đến là đoạn đường này lại bị trải thảm bởi cát bụi, nhiều khi còn có cả đá, sỏi. Càng về trưa, khi nhiệt độ tăng, bụi càng bay cao, mỗi khi có xe cộ chạy qua là bụi lại bay lên ào ạt, ai đi qua đây cũng phải lấy tay bịt mũi.

Tại đây, chúng tôi đã có một "thí nghiệm" nhỏ: Sau 15 phút để chiếc xe máy ở rìa đường, chiếc yên xe đã bị phủ một lớp bụi khá dày, có thể viết chữ lên được.

Chống bụi tạm thời trên đường Minh Khai (quận Hoàng Mai).

Vòng qua dốc Minh Khai - nơi đang thi công cầu Vĩnh Tuy - đập vào mắt chúng tôi là công trường ngổn ngang vật liệu, xe tải đi lại rầm rập, bụi cuốn cao tới hàng mét. Được biết, do cầu đang xây dựng, lại vừa giải phóng mặt bằng, cống rãnh bị tắc hết nên bụi càng trầm trọng hơn. Cây cỏ hai bên đường bị phủ một màu trắng xóa.

Chị Phạm Kim Ngân - lao công, phụ trách đoạn đường trước tòa nhà Trung tâm Hội nghị Quốc gia (đường Phạm Hùng, quận Cầu Giấy) -  cho hay, ngày nào ở đây đường cũng bê bết đất và cát do các xe đi từ công trình xây dựng. Hai bên đường Phạm Hùng, rất nhiều nhà cao tầng đang mọc lên, nên hàng ngày các xe lũ lượt nối đuôi nhau chở nguyên vật liệu vào nội thành, rồi chở phế thải ra ngoài thành phố. Quét lúc trước, lúc sau bụi đã rải thảm đoạn đường.

Bác Nguyễn Duy Vận- hành nghề xe ôm trên đường Nguyễn Trãi phải sắm 5 chiếc khẩu trang như thế này.

"Nhiều tài xế xe tải rất vô ý thức. Họ không hề căng bạt che kín bụi. Tôi không hiểu tại sao những chiếc xe như vậy vẫn chạy vô tư ngoài đường. Sao họ không bị phạt? Có phạt thì họ mới nghiêm chỉnh chấp hành được chứ?"- chị bức xúc.

Sống chung với bụi

Chủ hàng tạp hóa tại 120 Kim Giang (quận Hoàng Mai) lý giải với chúng tôi về những túi nylon bọc từng đôi dép, từng cái khăn, cái khẩu trang trong sạp: "Đường bây giờ bụi lắm. Cái gì bỏ ra ngoài là hỏng ngay". 

 

Một ngày, chỉ có 2 lần xe đi phun nước trên đường Nguyễn Trãi.

Bà chủ cửa hàng bán đồ gỗ Xuân Trường tại 168 Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân) cứ một tiếng lại quét nhà, đồ gỗ thì thường xuyên lau, nhưng bụi vẫn hoàn bụi. Bà cho biết, một ngày 2 lần có xe đi rửa đường, nhưng không khí hanh, nên đường khô nhanh chóng, và bụi lại tấn công như thường.

Ông Vận làm nghề xe ôm đã 6 năm rồi, vẫn biết bụi gây tổn hại sức khoẻ, nhưng ông không chuyển chỗ khác được, vì đoạn này nhiều xe buýt qua lại, nhiều khách quen. "Đợt trước đi khám bệnh, bác sĩ nói bị rốn phổi dập, nguyên nhân là do hút thuốc và hít bụi nhiều"- ông Vận lo lắng nói.

Chị Lê Thị Hạnh vừa bán cơm bụi vừa đeo khẩu trang chống bụi (ảnh chụp tại quán cơm trên đường Khuất Duy Tiến.

Chị Lê Thị Hạnh, đã có ba năm làm chủ một quán cơm trên đường Khuất Duy Tiến. "Những ngày mùa hè còn đỡ, chứ những khi có gió mùa đông bắc thì bụi từ sáng đến đêm" - chị nói.

Chị Hạnh để thức ăn đã chế biến trong một tủ kính, còn rau chưa chế biến thì được phủ dưới một lớp vải. Chị vừa bán hàng vừa đeo khẩu trang, không phải vì mục đích giữ gìn vệ sinh thực phẩm, mà là vì tránh bụi cho bản thân. Người bán còn tránh được bụi, chứ người ăn thì không. Khách hàng thường nói vui: "Đúng là ăn cơm bụi, được ăn cả cơm lẫn bụi". Chị Hạnh vẫn hy vọng con đường sẽ bớt bụi để quán chị đông khách hơn.

Bụi bốc mù mịt trên đường còn là nguyên nhân dẫn tới tai nạn giao thông. Trên đường Khuất Duy Tiến, Kim Giang thường xuyên xảy ra tai nạn, do lái xe bị lớp "sương mù" che khuất tầm mắt.

Lúc 17 giờ ngày 20.9, một phụ nữ đi chiếc xe Attila từ một ngõ rẽ ra đường Khuất Duy Tiến đúng vào lúc một chiếc xe tải đi qua bụi bốc mù mịt. Người phụ nữ không nhìn thấy đường đã phanh gấp và đổ xe ra đường.

Hàng hóa phải gói trong túi bóng tại 120 Kim Giang..

Người dân sống ở những con đường này không muốn hít bụi, nhưng họ không có lựa chọn nào khác, vì đây chính là những nơi họ kiếm kế sinh nhai. Mặc dù lo ngại về tình trạng sức khoẻ, song họ không biết phải làm gì hơn, ngoài đeo khẩu trang.

Chúng tôi hỏi những người dân sinh sống trong khu vực là họ đã kiến nghị gì lên các cơ quan chức năng hay chưa, nhưng họ đều trả lời không biết kiến nghị lên đâu: "Tôi tưởng trời đất sinh ra đã bụi như thế rồi!" - người phụ nữ chủ cửa hàng tạp hoá số 120 đường Kim Giang nói một cách châm biếm.

Theo số liệu của Chương trình Không khí sạch Việt Nam - Thuỵ Sĩ, ô nhiễm không khí do bụi gây ra ở một số khu vực của Hà Nội cao từ 3-4 lần tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt là loại bụi PM-10 có kích thước cực nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy lại đang có chiều hướng ra tăng. Mỗi năm ở Hà Nội có hơn 620 người chết và 1.547 người bị mắc bệnh về đường hô hấp do nồng độ bụi trong không khí ngoài trời vượt quá tiêu chuẩn 159,4mg/m3.