Công dã tràng
Tại cuộc họp ở Vienna vừa qua, cả Serbia và Kosovo đều cử các quan chức cao cấp nhất của mình tham dự. Căng thẳng diễn ra ngay đầu cuộc đàm phán, khi cả hai chính trị gia hàng đầu Serbia là Tổng thống Boris Tadic và Thủ tướng Vojislav Kostunica đều nhắc lại quan điểm rằng: "Serbia không chấp nhận bất cứ giải pháp nào về tương lai độc lập của Kosovo".
Về phần mình, đại diện cho chính quyền Kosovo, ông Hasim Taci khăng khăng giữ đúng một đề nghị duy nhất:?Độc lập. "Không có lựa chọn nào khác cho Kosovo. Chúng tôi xứng đáng được độc lập. Đó là giải pháp tốt nhất và chúng tôi đã sẵn sàng" - ông Taci quả quyết.
Nhà ngoại giao Đức Wolfgang Ischinger, đặc sứ của EU, người dẫn đầu nhóm "Troika" (nhóm trung gian gồm Nga, Mỹ, EU) đã công bố đề xuất 14 điểm mà Troika cho rằng "chưa có quyết định cuối cùng về tương lai của Kosovo, nhưng mở ra một khả năng để hai bên đạt được thoả thuận". Phía Serbia lập tức bác bỏ tài liệu này, gọi văn bản đó là "không thể chấp nhận".
Đề xuất 14 điểm xác định rằng, "sẽ không cai trị Kosovo" cũng như "không tái thiết lập sự hiện diện về mặt quản lý hành chính" ở tỉnh này. Thủ tướng Kostunica khẳng định, những câu chữ như vậy chẳng khác nào thừa nhận Serbia và Kosovo là "hai nhà nước độc lập". Ông Kostunica dẫn lại Nghị quyết số 1244 của LHQ trong đó khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Serbia đối với Kosovo.
Mô hình Hồng Kông
Sau khi bác bỏ văn bản của nhóm Troika, Serbia đề nghị các bên xem xét mô hình tự trị của Hồng Kông, Trung Quốc để áp dụng cho Serbia và Metohia. Tổng thống Serbia Boris Tadic khẳng định, đây là một mô hình thành công để giải quyết các quan điểm chính trị đa dạng và khác biệt. Tuy nhiên, phía Albania đã bác bỏ đề xuất này, cho rằng nó "hoàn toàn không thích hợp". "Hồng Kông và Kosovo" là hai thể chế có lịch sử và chính trị khác nhau" - một quan chức Albania nói.
Đáp lại, Kosovo doạ sẽ tuyên bố độc lập và tìm kiếm sự công nhận từ phương Tây sau khi thời hạn chót cho đàm phán hết hạn vào ngày 10.12. "Chúng tôi sẽ tôn trọng kế hoạch quốc tế và ngày 10.12, khi thời hạn đàm phán kết thúc, chúng tôi sẽ tuyên bố độc lập và hy vọng sẽ được công nhận" - ông Hasim Taci nói.
Tổng thống Serbia Boris Tadic cho rằng, việc đưa ra thời hạn chót cho đàm phán sẽ không đóng góp gì cho các giải pháp mà các bên đang tìm kiếm, và có nguy cơ dẫn tới xung đột, bất ổn nhiều hơn, không chỉ trong Serbia mà còn lan rộng ra cả khu vực.
Về phần mình, các đặc sứ Troika cũng tỏ ra mệt mỏi. Đặc sứ Nga Alexander Botsan-Kharchenko cho biết, ông tin là các bên sẽ đạt được thoả thuận, nhưng cơ hội rất mong manh. Nhà ngoại giao Đức Wolfgang Ischinger, đặc sứ của EU thì cho rằng, tài liệu 14 điểm của Troika vẫn duy trì những nền tảng cơ bản để các cuộc đối thoại tiếp theo được nối lại vào ngày 20.11 ở Bỉ.
"Thật khó cho Troika để xác định và tìm được tiếng nói chung giữa hai bên. Nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu" - ông nói.