Chống lạm phát nhưng không quay lại bao cấp

Cuộc gặp giữa Thủ tướng Chính phủ với "tư lệnh" các TCty, tập đoàn kinh tế lớn của Nhà nước vào chiều thứ 3 tuần này được coi là một trong những động thái quan trọng của Chính phủ tuyên chiến với lạm phát. Những "quả đấm thép" này đã đóng góp khoảng 40% GDP nhưng cũng là những "con nợ" lớn (60% nợ vay ngân hàng và 70% nợ nước ngoài). Bởi vậy mỗi khi các DN này "hắt hơi sổ mũi" đều ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ nền kinh tế. Việc Thủ tướng yêu cầu chưa tăng giá các mặt hàng chiến lược, thiết thân tới người dân là giải pháp tức thời trước mắt. Nhưng về lâu dài, các DN hàng đầu này phải tính toán lại hiệu quả kinh doanh, cơ cấu lại đầu tư, tức là phải phát huy cao nhất sức mạnh, hiệu quả của đồng vốn được Nhà nước giao, đồng thời phải thích ứng nhanh nhất với cơ chế thị trường. Nói khác đi, Chính phủ hạ lệnh chưa tăng giá không có nghĩa là "Nhà nước bảo gì, DN nghe nấy" mà phải chủ động vươn lên. Không thể thụ động trông chờ Nhà nước bù lỗ hoặc khoanh nợ, xoá nợ như thời bao cấp.

Bệnh nhân tiêu chảy cấp: 3 tháng bằng cả năm ngoái

Đó là con số thống kê của các bệnh viện vào đầu tuần này, khi số lượng bệnh nhân mắc tiêu chảy cấp tăng lên đột biến, đặc biệt ở khu vực Hà Nội. Đây không phải lần đầu tiên căn bệnh này bùng phát mà trong năm 2007 cũng đã có một số đợt bùng phát như vậy. Tuy nhiên, số lượng bệnh nhân cả năm ngoái cũng chỉ xấp xỉ số bệnh nhân của 3 tháng đầu năm nay cho thấy mức độ tăng đang rất nguy hiểm của căn bệnh này. Tuy nhiên cũng như những đợt cảnh báo trước đây, rất nhiều người dân vẫn còn quá chủ quan, vẫn xài vô tư mắm tôm, tiết canh, rau sống..., là những mầm mống gây bệnh. Xem ra công tác tuyên truyền vẫn chưa đủ nhiệt!

Hệ lụy của sự độc quyền

Hàng chục chuyến bay của Hãng hàng không Pacific Airlines bị ngưng trệ vào ngày 1.4 do không được Vinapco rót xăng, đã gây ra những phản ứng trái chiều. Người thì cho rằng cơ chế thị trường thuận mua vừa bán, không có sự "bao cấp" về giá nữa. Người thì cho rằng chỉ vì được "một mình một chợ" nên Vinapco làm mình làm mẩy, tự tung tự tác. Lý giải kiểu nào nghe cũng có lý. Tuy nhiên, ở đây người ta thấy hai vấn đề nổi lên. Thứ nhất, cho đến thời điểm này vì sao vẫn chỉ duy nhất Vinapco được kinh doanh mặt hàng chiến lược là xăng dầu cho máy bay? Thứ hai, vì sao có sự "nhất bên trọng, nhất bên khinh" khi cũng dịch vụ này thì Vietnam Airlines không bị tăng giá, còn Pacific thì bị hứng chịu? Dù là giải thích theo cơ chế kinh doanh nhưng những biện giải của Vonapco xem ra không mấy thuyết phục. Lệnh của ông Bộ trưởng Bộ GTVT có thể cứu được Pacific trong thời điểm gay cấn này chứ về lâu dài chắc không ổn. Đã đến lúc cần phải giải quyết dứt điểm bài toán độc quyền của một DN hoặc một nhóm DN vì không sớm thì muộn, những hành vi "tắc bụp" như vừa rồi sẽ rất dễ tái xuất hiện.

Tiếp tục trị các "quan ăn đất"

Việc nguyên Chủ tịch phường Phú Thượng (quận Tây Hồ, Hà Nội) cùng một số cán bộ địa chính trên địa bàn bị khởi tố và bắt giam hôm 1.4 cho thấy cuộc chiến chống tham nhũng vẫn đang nóng bỏng. Hành vi phạm tội của các đối tượng này không có gì mới, vẫn là lợi dụng chính sách đền bù giải phóng mặt bằng để trục lợi. Đã có rất nhiều địa phương với nhiều cán bộ cùng phạm tội này, nhưng việc ngay giữa thủ đô mà bọn quan tham vẫn trắng trợn lợi dụng chính sách mập mờ để đục khoét, trục lợi là không thể chấp nhận. Hy vọng sự mạnh tay của các cơ quan luật pháp sẽ là lời cảnh tỉnh với những địa phương đang nóng bỏng chuyện giải phóng mặt bằng.