Thủ đô Hà Nội chưa tương xứng với yêu cầu của một thành phố hiện đại, văn minh và an toàn. Hà Nội đã và đang đối mặt với nhiều bất cập, về hạ tầng giao thông, quy hoạch xây dựng, kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng; thiếu không gian đáp ứng các chỉ tiêu đảm bảo chất lượng sống cho người dân và phục vụ các nhu cầu nhiều mặt của xã hội.

Mở rộng Hà Nội để giải quyết những bất cập đó, tạo lợi thế cạnh tranh và phát triển mang tầm khu vực. Đây là bước ngoặt lịch sử không chỉ đối với Hà Nội, mà của cả đất nước, toàn dân tộc. Nghị quyết đã được thông qua có nghĩa đây là sự lựa chọn của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Từ thời điểm này, Hà Nội bước sang giai đoạn xây dựng thủ đô mới, đối diện với nhiều thách thức và khó khăn hơn trước, nhưng cũng mang nhiều triển vọng và hy vọng cho tương lai.

Thực tiễn của thủ đô Hà Nội như đề án của Chính phủ phân tích, đã cho thấy còn nhiều tồn tại. Bàn về bộ mặt đô thị Hà Nội, dùng chữ "chưa tương xứng" là cách nói tế nhị, đúng hơn phải là lạc hậu, nửa phố nửa quê, ngổn ngang bừa bộn, môi trường văn hóa xã hội cũng như môi trường tự nhiên bị xâm hại và tổn thương.

Những hậu quả đó là từ năng lực quản lý của con người, chính sách và cơ chế quản lý cũng từ con người. Một Hà Nội với địa giới hành chính cũ nhưng chưa được xây dựng và quản lý hiệu quả, nay mở rộng không gian gấp nhiều lần, lớn hơn cả Tokyo, Bắc Kinh là thách thức rất lớn, và điều cốt tử nhất là thách thức về con người.

Hà Nội muốn trở thành một thủ đô văn minh, hiện đại ngang tầm với các thủ đô bậc nhất thế giới thì phải có sự lột xác về nhận thức và trách nhiệm của chính con người. Mở rộng thủ đô thành công thì trước hết phải mở rộng tư duy, năng lực và tâm huyết của những cá nhân lãnh đạo, đồng thời xây dựng được đội ngũ công chức chính quyền chuyên nghiệp, có kỹ năng và trách nhiệm cao.

Có quá nhiều điều và nhiều việc trọng đại đặt ra, về kiến thức quản lý đô thị hiện đại, những góc nhìn sâu và tầm nhìn xa của quá trình phát triển, tránh những sai lầm cũ của chính mình cũng như những vấn đề tồn tại trong xây dựng thủ đô của các quốc gia khác. Việc lớn có tầm vóc lịch sử đó phải đặt lên vai những "kiến trúc sư trưởng" có tài năng và tình cảm tâm huyết với thủ đô mới kiến thiết được những "công trình" vĩ đại có dấu ấn dài lâu cho đất nước.