Cũng là thêm lần nữa, giới làm sách chân chính lại có dịp hy vọng vào những sửa đổi mới sẽ được Quốc hội xem xét lần này, ngõ hầu giúp họ giải toả được phần nào băn khoăn, bức xúc trước những bất cập còn tồn tại trong Luật Xuất bản (sửa đổi).

Từ những việc lớn như: Những thách thức gặp phải khi bơi ra "biển lớn" WTO, tệ nạn sách lậu (khi chế tài không đủ sức răn đe), giá sách bị đội cao do sự "lấy thịt đè người" của phát hành phí và quản lý phí... đến những chuyện nhỏ (mà không nhỏ) như những nội dung được phép ghi trên bìa xuất bản phẩm: Logo của đối tác liên kết, quảng cáo (để giúp hạ giá sách?)...

Còn nhớ, cách đây không lâu, giới làm sách tư nhân từng tỏ ra bức xúc khi Cục Xuất bản ra công văn số 1021/XB- QLXB - ngày 22.6.2007 yêu cầu các NXB phải tuân thủ nghiêm túc quy định không được đề tên, logo của các đối tác liên kết trên bìa 1 của các xuất bản phẩm liên kết  - một sản phẩm mà chính tư nhân mới là người có công đầu (nếu như không muốn nói là từ A đến Z) và chiếm phần lớn trên thị trường sách hiện nay. Chưa nói, điều này còn gây khó khăn đáng kể cho người làm sách khi giao dịch bản quyền với đối tác nước ngoài.

Một quy định vừa thiếu thực tế, vừa cho thấy Luật Xuất bản năm 2004 - mặc dù đã làm được một việc lớn là chính thức thừa nhận vị thế, vai trò của giới làm sách tư nhân và trao cho họ một "danh phận" đàng hoàng hơn bằng bốn chữ "đối tác liên kết" (thay vì hai chữ "đầu nậu") - thì ít nhiều, sự thừa nhận đó vẫn hãy còn tỏ ra dè dặt.
 
Sự không chính danh này còn thể hiện trong việc: Sản phẩm sách - khi được giải thưởng thì tiếng thơm thuộc về NXB, nhưng khi sách bị cho là "có vấn đề" và bị thu hồi thì mọi thiệt hại kinh tế đều do tư nhân - những người từng bị cho là những "anh không có tóc" gánh tất; hay như việc: Các nhà sách còn lâu mới được đại diện cho VN tham gia các hội chợ sách quốc tế, cũng như gặp khó khăn hơn nhiều về thủ tục thuế và giấy phép khi muốn mua sách tham khảo hay mua sách nước ngoài...

Trong khi đó, có thực tế là đã có NXB nước ngoài - cho đến thời điểm hiện tại - vẫn đàng hoàng có logo hiện diện trên bìa sách là sản phẩm tiếng Việt của chính họ, mặc dù Luật Xuất bản 2004 mới chỉ cho phép các NXB nước ngoài được "xúc tiến các giao dịch về bản quyền và xuất bản phẩm" và trong trường hợp muốn xuất bản thì "phải được NXB Việt Nam có chức năng tương ứng thực hiện"...

Hiện tượng "xé rào" này của các NXB nước ngoài đã gây ấm ức không nhỏ và khiến cho các công ty trong nước cảm thấy bị "ép sân", "lép vế" ngay chính tại "sân nhà". 

Thêm vào đó, trong khi Điều 24 của Luật Xuất bản hiện mới chỉ "cho phép" NXB nước ngoài được "đặt văn phòng đại diện" tại VN và được "giới thiệu sản phẩm", "giao dịch bản quyền và xuất bản phẩm"... thì trên thực tế, việc các NXB hay công ty xuất bản nước ngoài tham gia mua cổ phần làm cổ đông chiến lược và giao dịch trên thị trường chứng khoán đối với nhiều công ty cổ phần in ấn, xuất bản như hiện nay đã chứng tỏ họ đã bắt đầu thò được chân khá sâu vào thị trường xuất bản VN - điều không thể không lưu ý trước xu hướng cổ phần hóa mạnh mẽ tới đây.

Ngoài ra, trước cánh cửa mà WTO vừa mở ra, làn sóng các "đại gia" xuất bản ngoại đổ bộ vào VN tới đây, theo dự báo, sẽ không chỉ còn dừng ở mức độ thăm dò, xuất đầu lộ diện mà chắc chắn sẽ còn mạnh mẽ hơn nhiều.

Thiết nghĩ, Luật Xuất bản sửa đổi - nên chăng - cũng cần có chính sách rõ ràng hơn nữa trong việc "bảo hộ" xuất bản nội (cả nhà nước lẫn tư nhân).