Bằng chứng là ngay sau khi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu kết thúc cuộc họp báo công bố thông tin này, NH Đầu tư và Phát triển VN đã ngay lập tức công bố tăng lãi suất.

Sức ép tăng lãi suất dường như được "tháo ngòi", đến sáng 19.5 - đúng ngày đầu tiên thực hiện cơ chế lãi suất mới - các NH đồng loạt công bố điều chỉnh tăng lãi suất, với mức tăng tới 3,6%.

Dường như trong "cơn lốc" điều chỉnh này, các NHTM nhà nước lại nhanh chân hơn. Có thể mức trần 12% đã khiến các NH này bị trói khi việc "xoay xở" với các chiêu khuyến mãi để vượt rào không được nhanh nhạy như các NH cổ phần nhỏ, không dễ thoả thuận lãi suất tay đôi với khách hàng khi bất ngờ bị "quay mặt", cũng có thể bởi các NH lớn "nghiêm túc" hơn trong thực hiện chỉ đạo của cấp trên...

Tuy nhiên, với ngần ấy lý do, đưa đến thực tế là các NH đều đang bức xúc về vốn và việc điều chỉnh tăng lãi suất là không thể chậm trễ.

Có thể thấy ngay sự "bức xúc" này từ một chi tiết nhỏ: Một chi nhánh ngoại thành Hà Nội của một NHTM nhà nước, ngay sáng 19.5 đã quyết định nâng lãi suất lên mức gây "sốc" với thị trường: 18%/năm áp dụng cho kỳ hạn 5 năm và 15-16,32%/năm cho kỳ hạn từ 1-12 tháng. Thông tin này vừa được hé ra, không ít người đã vội vàng lao đi rút tiền ở NH khác để chuyển sang gửi ở chi nhánh này.

Cuộc chuyển dịch chưa kịp thực hiện thì ngay đầu giờ chiều cùng ngày, giám đốc chi nhánh đã bị gọi về hội sở chính làm kiểm điểm, do nắm bắt chỉ đạo điều hành lãi suất chưa... chuẩn!

Loại trừ yếu tố hành chính, khi giám đốc các chi nhánh được quyền tự quyết về mức lãi suất dựa trên khung lãi suất cơ bản, thì quyết định mà ông giám đốc này đưa ra, hẳn không phải không có lý do.

Điều đáng nói là, cho đến thời điểm này, khi quyết định dỡ bỏ trần lãi suất được công bố, các chuyên gia NH mới thừa nhận: Việc điều hành lãi suất theo trần thời gian qua là vi phạm Luật Dân sự, đã đẩy lãi suất xa rời nguyên tắc thị trường. Hệ quả là tiền vào NH ít, tiền cho vay cũng hạn chế, đe doạ tính thanh khoản của các NHTM. Cả người vay lẫn người cho vay đều không biết lãi suất sẽ đi đến đâu để có đối sách phù hợp.

Vì thế, việc bỏ trần lãi suất đã ngay lập tức nhận được sự đồng thuận của các NH, sự đồng thuận tự giác, để rồi sau đó các NH và DN tự quyết định việc vay - nợ, kinh doanh của họ theo những nguyên tắc thị trường và đó mới là những quyết định đúng đắn.