Đây không phải là lần đầu tiên mà là lần thứ 5 trong vòng gần 10 năm, Luật Đất đai được đem ra sửa đổi, bổ sung. Đó là một "kỷ lục" chưa hề có ở bất kỳ một quốc gia nào.

Nói như thế để thấy rằng Luật Đất đai, nếu không nói là vấn đề nóng nhất, khó nhất thì cũng là một trong những điều nan giải nhất đối với thực tiễn xã hội hiện nay.
 
"Kỷ lục" nêu trên là một kỷ lục buồn, phản ánh sự bất cập của công việc dự thảo luật pháp - giống như luật về thuế thu nhập, chưa ban hành đã lạc hậu. Sự yếu kém đó là một thực tế phải được nhìn nhận một cách thẳng thắn, không thể né tránh.

Đồng ý là thực tiễn bao giờ cũng đi nhanh hơn, phát triển nhanh hơn lý luận, nhận thức (trong trường hợp cụ thể này là luật pháp); nhưng chậm quá, bất cập quá thì khó có thể chấp nhận.

Nguyên tắc bất di bất dịch của việc xây dựng luật pháp là phải dự liệu cho bằng được; đúng và đủ những thay đổi của thời đại; có như thế luật mới sống nổi cùng với thời đại. Do vậy, cần phải rất cẩn trọng khi khẳng định rằng sẽ có một bộ Luật Đất đai hoàn chỉnh vào năm 2012.

Giá đất của thời kinh tế thị trường thay đổi chóng mặt. Vì thế, cách mặc định 5 năm ban bố giá đất một lần là điều khó có thể chấp nhận. Mặt khác, Luật Đất đai phải lượng định được quyền của người dân khi di dời và ổn định cuộc sống, thay đổi phương thức sống.

Đây là điều phải được ưu tiên số một, vì hầu hết người dân đều bị thiệt thòi và đảo lộn dữ dội cuộc sống khi phải di dời đến một môi trường mới. Phần này trong luật phải càng cụ thể, chi tiết càng tốt.

Luật Đất đai cũng phải có điều khoản quy định về thông báo quy hoạch cho người dân được biết, tránh tình trạng nước đến chân và sẽ làm cho người dân phản ứng bởi sự bất ngờ, thiếu khả năng thích nghi. Thông tin càng rõ ràng thì việc ngăn chặn sự trục lợi dựa trên sự thiếu hiểu biết thông tin càng lớn.

Tất nhiên, đi cùng với quy định này cần phải có những chế tài nghiêm khắc nhằm bảo đảm cho việc thực thi hiệu quả tính pháp chế của luật pháp. Khung chế tài càng hẹp càng tốt và diện chế tài phải càng rộng càng hiệu quả.

Luật Đất đai phải được đầu tư, xem xét một cách chuẩn mực. Những bất cập, mâu thuẫn, bất bình... của người dân trong thời gian qua, phần lớn liên quan đến đất. Dù bức xúc, phức tạp thì Luật Đất đai cũng phải được soạn thảo một cách kỹ lưỡng. Làm sao sâu rễ, bền gốc được khi mà định chế về đất đai cứ một - hai năm lại bị thực tế vô hiệu hoá để xã hội trở nên phức tạp?

>> Hứng khởi với chuyện phân lô bán nền
>> Cho phép phân lô bán nền nhà
>> Đề nghị miễn, giảm thuế chuyển quyền sử dụng đất và trước bạ