Để "kén rể" cho cô "con gái" đẹp nghiêng nước nghiêng thành của mình, đoàn Việt Nam đã lặn lội mấy nghìn cây số sang tận "nhà trai" ở Hàn Quốc để chọn lựa "chàng rể" tương lai.

Thời tiết thành phố Pohang những ngày này thật đẹp. Trời mát. Nắng vàng nhẹ rải khắp thành phố tạo nên những mảng màu ấn tượng. Trong một màu xanh, rất xanh của bạt ngàn cây trong thành phố, là màu vàng của nắng, các sắc màu của hoa và thấp thoáng đâu đó là màu nâu đỏ của những cây phong, màu xanh đang chuyển vàng của những cây hạnh ngân đang vào thì khoe sắc. Cảnh đẹp, người vui. Cuộc đón tiếp của "nhà trai" diễn ra trong bầu không khí khá thân mật và ấm cúng.

Tham quan một công đoạn sản xuất thép tại Nhà máy Gwangyang của POSCO (Hàn Quốc)

Ngay sau khi đoàn Việt Nam đặt chân đến Pohang, trong buổi đón tiếp đoàn của Tập đoàn thép POSCO, ông Bùi Ngọc Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế công nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) nói vui với ông Kim Jin Il - Trưởng ban quản lý các dự án POSCO: "Có thể nói Vân Phong - Khánh Hoà như một cô con gái đẹp, rất đẹp của Việt Nam. Chính vì rất đẹp nên cô con gái này được nhiều anh nhòm ngó. Đoàn của chúng tôi sang đây như là đại diện cho nhà gái đi kén rể vậy".

Sở dĩ có đoàn Việt Nam sang Hàn Quốc "kén rể" đợt này là do Tập đoàn thép POSCO của Hàn Quốc đang triển khai dự án tiền khả thi xây dựng một nhà máy thép liên hợp lớn tại Khu kinh tế Vân Phong, tỉnh Khánh Hoà. Đoàn được thành lập với nhiệm vụ sang Hàn Quốc khảo sát về công nghệ sản xuất thép, ảnh hưởng của ngành công nghiệp thép đến nền kinh tế, xã hội và môi trường để làm cơ sở cho việc thẩm định và quyết định tiếp nhận dự án này. Đoàn có 20 thành viên bao gồm một số vụ trưởng, vụ phó, chuyên viên của Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch...

"Cô con gái rượu"

Khu kinh tế Vân Phong nằm ở phía bắc Khánh Hoà, cách TP.Nha Trang 80km, theo đánh giá của POSCO: Đây là khu vực có hệ sinh thái biển được bảo vệ, cảnh quan đẹp, mật độ dân số thấp, nhưng ngành nuôi trồng thuỷ sản rất phát triển. Còn theo một số nhà làm du lịch sinh thái tầm cỡ trên thế giới sau khi tham quan Vân Phong thì: Đây là một kỳ quan thiên nhiên với nét đẹp đặc thù của một môi trường quý hiếm, có tiềm năng to lớn về phát triển sinh thái mà tạo hóa đã phú cho Việt Nam.

Chưa hết, Khu kinh tế Vân Phong có vùng nước sâu rộng hàng chục nghìn hécta, có hai đường thông ra biển Đông. Đi theo hướng nam là lạch Cửa Bé, dài hơn 8km, rộng hơn 700m, đặc biệt là độ sâu luồng từ 28-39m. Còn đi theo hướng tây thì qua lạch Cổ Cò (thông ra vịnh Vân Phong), luồng rộng gần 1km, với độ sâu 17-19m. Đây là tuyến nước sâu được các nhà chuyên môn đánh giá là hiếm có vì không bị bồi lấp và được che chắn rất tốt vì nằm trong quần thể một số núi, nên hầu như không chịu ảnh hưởng của sóng gió từ ngoài khơi lan truyền vào. Các nhà chuyên môn cũng khẳng định tuyến nước sâu này là tài nguyên đặc biệt của quốc gia.

Liệt kê như vậy để thấy hết vẻ đẹp của "cô con gái rượu" đang được nhiều "anh" nhòm ngó, trong đó có 3 "anh" nặng ký nhất: Một là đầu tư phát triển du lịch sinh thái, hai là dự án cảng trung chuyển quốc tế và ba là dự án xây dựng nhà máy thép liên hợp của POSCO.

"Chàng trai" xanh và sạch

Đến thăm Nhà máy sản xuất thép liên hợp Pohang của POSCO, chúng tôi như đi trong một công viên lớn. Sạch và xanh như một yêu cầu tối thượng của tập đoàn này khi ngay trên cổng vào nhà máy, chúng tôi đã thấy xuất diện dòng chữ cực lớn "Clear & Green POSCO" chạy dài tới vài chục mét từ trụ cổng này tới trụ cổng kia. Ông Cho Chung Myong - Trưởng ban quản lý dự án tại Việt Nam, cho biết: "Sạch và xanh là yêu cầu được đặt lên hàng đầu của POSCO. Nhà máy thép Pohang (công suất 14 triệu tấn thép/năm) nằm chỉ cách thành phố Pohang 400 mét nhưng không hề ảnh hưởng tới môi trường của thành phố này. Tất cả khí thải, bụi, nước, phế thải... đều được kiểm soát nghiêm ngặt". Lên trạm quan trắc của Nhà máy thép Pohang ở độ cao trên một trăm mét, toàn cảnh nhà máy được hiện ra như một bức tranh khổng lồ. Hàng chục ống khói vươn lên trời cao nhả khói. Như hiểu được băn khoăn của tôi, ông An Sung Gu - Quản lý dự án, cho biết: "Tất cả 47 ống khói đều được đặt 47 thiết bị đo. Bất cứ một thông số nào có nồng độ bất thường đều được hiển thị trên màn hình tại trạm quan trắc và sẽ được xử lý kịp thời để bảo vệ môi trường một cách tối ưu".

Cũng như tại Nhà máy thép Pohang, tại Nhà máy sản xuất thép liên hợp Gwangyang của POSCO (công suất 17 triệu tấn thép/năm), bảo vệ môi trường được kiểm soát một cách nghiêm ngặt. POSCO đã nghiên cứu và áp dụng thành công một công nghệ mới: Finex. So sánh giữa công nghệ lò cao và công nghệ Finex, công nghệ Finex giảm đáng kể lượng các chất thải gây ô nhiễm không khí như SOx, NOx và bụi thải ra, cụ thể SOx chỉ bằng 19% lò cao, NOx chỉ bằng 10% lò cao và bụi chỉ bằng 52% lò cao. Ông Heo Nam Seok - Phó Tổng giám đốc POSCO kiêm Giám đốc Nhà máy thép Gwangyang cho biết: "Finex là công nghệ của thế hệ mới và thân thiện với môi trường. Rất nhiều công ty đặt vấn đề mua lại bản quyền công nghệ này của chúng tôi nhưng chúng tôi không bán. Nếu dự án của chúng tôi tại Việt Nam được phê duyệt, chúng tôi sẽ áp dụng công nghệ này tại Việt Nam".

Tới thăm Nhà máy nhiệt điện Samchonpo (Cty năng lượng Đông Nam Hàn Quốc) tôi càng cảm nhận được khả năng bảo vệ môi trường mà các công ty, nhà máy ở đây triệt để đề cao. Đứng ở độ cao 120m trong nhà máy nhiệt điện, thử quệt tay lên các thanh sắt lan can ngoài trời, mới thật bất ngờ bởi... không hề có bụi. Nhìn sang 6 ống khói của nhà máy cao 200 mét, những khoang trắng - đỏ của 6 cột ống khói đều trắng tinh hoặc đỏ tươi. Có lẽ ngoài việc muốn các ống khói nổi bật bởi màu sơn trắng - đỏ, dụng ý của lãnh đạo nhà máy muốn thể hiện một môi trường không bụi ở một nhà máy nhiệt điện? Bởi đây là 2 màu rất bắt bụi. Bất chợt tôi lại nhớ đến những nhà máy nhiệt điện Ninh Bình, Phả Lại ở quê nhà. Cứ đến đầu thành phố, thị xã nơi có nhà máy nhiệt điện, đã phải hứng bụi đen, chứ chưa nói đến vào khu vực sản xuất của nhà máy.

Chọn "rể" nào?

Tuy nhiên, giới thiệu của gia chủ là một chuyện. Trước nhiệm vụ "kén rể" hiền tài, trong những ngày ở Hàn Quốc (từ 30.6-4.7), các cán bộ lãnh đạo, các chuyên gia là thành viên trong đoàn tìm hiểu khá kỹ, đưa ra hàng loạt câu hỏi về công nghệ sản xuất thép, về ảnh hưởng đến môi trường như thế nào? Ông Đỗ Hoài Nam - Phó Vụ trưởng Vụ Thẩm định
(Bộ Khoa học - Công nghệ), nhận xét: "Về công nghệ, về bảo vệ môi trường của họ là tối ưu. Không thể chê được. Gì thì gì, họ cũng là một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới. Vấn đề không phải ở công nghệ, mà vấn đề là chúng ta chọn ai? Hay chọn giải pháp nào cho cả cảng trung chuyển quốc tế và cả nhà máy sản xuất thép hoạt động tại Vân Phong?".

Theo dự án đầu tư vào Việt Nam của POSCO, nhà máy sản xuất thép liên hợp tại Vân Phong giai đoạn 1 sẽ có công suất 4 triệu tấn thép/năm, giai đoạn 2 sẽ là 8 triệu tấn thép/năm. Là ngành công nghiệp xương sống, trong 5 năm xây dựng, dự án này sẽ tạo việc làm cho 270.000 lao động; hiệu quả kinh tế trong thời gian vận hành với tổng doanh số 5,18 tỉ USD/năm, lợi nhuận là 930 triệu USD/năm, tạo việc làm cho 146.000 lao động. Ông Heo Nam Seok - Phó Tổng giám đốc POSCO mong muốn: "Chủ tịch tập đoàn và nhiều người khác, trong đó có tôi rất mong dự án này được triển khai tại Việt Nam. Hiện chúng tôi cũng còn một số dự án khác. Chúng tôi mong Chính phủ Việt Nam quyết định sớm".

Kết thúc cuộc "kén rể", có lẽ ai trong đoàn cũng đều trăn trở. Vân Phong là một tài nguyên lớn trời phú cho Việt Nam. Nên khai thác kho báu này thế nào cho hiệu quả? Lựa chọn thế nào để kho báu này phát huy hết tiềm năng, để tương lai và đời con cháu không oán trách... Điều này đòi hỏi trách nhiệm lớn lao của thế hệ chúng ta.

Bức tượng làm bằng thép khá ấn tượng được đặt trước trụ sở chính của Tập đoàn POSCO (Seoul, Hàn Quốc) đã gây ấn tượng mạnh với nhiều du khách. Được biết, đây là một tác phẩm nghệ thuật được sáng tác bởi Frank Stella (người Mỹ). Ông sáng tạo ra bức tượng này để tưởng nhớ con gái của mình - Amabel - người đã qua đời trong một tai nạn máy bay. Điều khá thú vị là khi hỏi ý nghĩa của bức tượng này, tất cả những nhân viên của POSCO mà tôi gặp đều... không biết. Kang, Hyoung Uk - một nhân viên ở đây cho biết: Khi được hỏi về ý nghĩa của nó, Frank Stella chỉ nói rằng nó tuỳ vào con mắt và sự cảm nhận của mỗi người. Tác phẩm này được đặt trước cửa trụ sở POSCO năm 1997 và được mang tên "Flowering Structure", nghĩa đen là tượng hoa nở, nhưng người ta thường gọi nó là Amabel. Tác phẩm cao 9m, nặng 30 tấn và trị giá 1.800.000USD.H.H