Người thanh niên ấy lặng lẽ hướng đôi mắt buồn vời vợi của mình về phía huyệt mộ cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt một lần cuối cùng. Anh đã ứa những giọt nước mắt tiễn biệt một con người mà lâu nay, anh hằng kính mến, trân trọng và xem như một người cha...

"Hiệp sĩ" săn bắt cướp
Tháng 6.2005, tôi đã viết phóng sự "Hiệp sĩ giữa đời thường", nói về Nguyễn Văn Minh Tiến (sinh 1974) - người có trên 200 lần ra tay bắt cướp giữa đường phố Sài Gòn. Người Sài Gòn xem Tiến như là Lục Vân Tiên thời nay và đặt cho anh bao nhiêu biệt danh: "Hiệp sĩ" săn bắt cướp, Tiến bắt cướp, "hiệp sĩ" trên đường phố, chàng trai say mê bắt cướp... Với bọn cướp giật  ở TPHCM, thì "hiệp sĩ" Tiến chính là khắc tinh. Nhiều tên cho đàn em mang hàng chục triệu đồng nhằm... "hối lộ" Nguyễn Văn Minh Tiến để được tha; song vẫn không được...

Không một đồng bồi dưỡng từ cơ quan công quyền nào; hàng ngày, bằng chiếc xe Dream xoáy nòng, có thể tăng tốc tới... 170km/giờ, Tiến vẫn rong ruổi trên nhiều nẻo đường của thành phố Sài Gòn để tìm bắt những tên cướp điện thoại, giật túi xách, nữ trang... của người dân.

Tiến nói với tôi: "Mỗi tháng, chỉ tiền xăng thôi, em đã tốn trên dưới 1,2 triệu đồng; rồi tiền làm máy xe cũng 400 - 500 ngàn đồng. Vì không làm máy, xe mình sao chạy nổi và bắt được cướp?". Chiếc xe của "hiệp sĩ" Tiến trông bình thường, chỉ khác là được gắn chiếc còi to đùng... Khi xảy ra cướp giật, với tay lái khá điêu luyện, chiếc xe ấy bao giờ cũng bứt phá đầu tiên, đuổi theo bọn cướp. Lắm khi nhầm Tiến lái xe ôm, người ta ngoắc, Tiến cũng tấp vào và... lái xe ôm luôn, để có tiền đổ xăng, phục vụ cho việc... săn bắt cướp.

Tiến còn làm thêm nghề môi giới bán xe gắn máy, sửa chữa điện tử. Vợ Tiến có sạp bán báo trước cao ốc Thuận Kiều Plaza, quận 5, là nguồn thu nhập chính cho vợ chồng Tiến và đứa con trai 10 tuổi đang đi học. Tiến tâm sự: "Không biết từ lúc nào, nhưng nay đã 12 - 13 năm rồi, em rất say mê công việc săn bắt cướp. Có người dè bỉu "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng", em cũng muốn thôi việc săn bắt cướp. Nhưng mỗi khi đi trên đường phố, phát hiện kẻ gian, em không kiềm chế được, lại rú ga, lại xông vào vật nhau với bọn chúng, bất chấp nguy hiểm tính mạng".

Đến nhà Nguyễn Văn Minh Tiến năm 2005, tôi đếm được 39 bằng khen, giấy khen của chính quyền, công an từ cấp phường đến cấp thành phố trao tặng. Vậy mà hôm nay, vẫn trong căn nhà thuê (180 Gò Dầu, phường Tân Quý, quận Tân Phú) ấy; lần này tôi đếm được gần 50 bằng - giấy khen, huy hiệu về thành tích săn bắt cướp, treo kín 2 bức tường nhà. Chưa hết, gần 20 tấm hình Nguyễn Văn Minh Tiến chụp chung với các đồng chí lãnh đạo cấp cao như: Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nguyên Phó Chủ tịch Nước Trương Mỹ Hoa... cũng được treo trang trọng ngoài phòng khách.

Tiến nói với tôi: "Năm 2007, ít nhất có tới 5 lần em bị bọn cướp biết mặt, chúng tìm mọi cách theo dõi trả thù, hòng đâm chết em. Nhưng số em cũng cao, nên chúng không làm gì được". Thật vậy, tận mắt xem cuốn sổ ghi cụ thể từng vụ cướp mà Tiến bắt giao cho công an, mới thấy thành tích của người thanh niên này là lớn lao và rất đáng trân trọng.

Cuốn sổ to đùng, được Tiến ghi giống như dạng nhật ký, với hàng chục vụ cướp, cùng ngày tháng, tên tuổi bọn cướp, nạn nhân bị cướp, sự việc xảy ra... Thậm chí, trong 3 năm trở lại đây (2005 - 2008), sau mỗi lần bắt xong bọn cướp, Tiến chụp ảnh từng tên, rọi ra giấy và dán luôn vào cuốn sổ ấy. "Trước đây, em có mua một cái máy ảnh cũ 400 ngàn đồng, đi đâu cũng bỏ túi quần. Bắt cướp xong, chụp hình luôn. Gần đây, máy ảnh hư, em phải dùng điện thoại di động chụp ảnh bọn cướp..." - Tiến nói.

Lá thư bác Sáu Dân và giấc mơ... chiến sĩ công an!
Tháng 7.2005, Báo Tiền Phong có bài ca ngợi những chiến công bắt cướp của Nguyễn Văn Minh Tiến. Thật may mắn, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã có thư gửi Thiếu tướng Nguyễn Chí Dũng - GĐ Công an TPHCM, rằng: "...Nếu những thông tin trong bài báo là chính xác thì cậu thanh niên này xứng đáng được phong anh hùng trên mặt trận săn bắt cướp. Trong khi một bộ phận không nhỏ trong dân luôn lo lắng, sợ hãi trước những hành vi hung hãn của bọn cướp thì những hành động của Tiến cần được khuyến khích, động viên khen thưởng kịp thời... Nhân dân đã tuyển chọn cho chúng ta những người ưu tú, hoàn toàn xứng đáng với phẩm chất của người công an nhân dân, tại sao chúng ta lại bỏ qua, không tuyển dụng (vào đội ngũ săn bắt cướp chuyên nghiệp chẳng hạn). Đề nghị đồng chí trao đổi với anh em chức năng nếu có thể, rất nên có sự đặc cách trong tuyển chọn những trường hợp như của Tiến.

Bên cạnh đó, chắc chắn những người như Tiến sẽ khó tránh khỏi sự trả thù của những tên cướp bị sa lưới. Việc công khai tên tuổi của những người bắt cướp để động viên khen thưởng là đúng, tuy nhiên, nếu ta chưa có biện pháp bảo vệ họ và gia đình trước nguy cơ bị trả thù thì có thể chỉ nên sử dụng bí danh".

Nguyễn Văn Minh Tiến xúc động nói: "Lá thư ấy là niềm hạnh phúc vô giá mà bác Sáu Dân đã dành cho em sau 10 năm săn bắt cướp. Nó tiếp sức cho em hăng hái hơn trong việc tấn công bọn cướp. Sau lá thư ấy, em rất muốn gặp bác Sáu Dân, cảm ơn bác đã dành cho em những tình cảm hết sức tinh tế và đáng quý như thế. Nhưng em chỉ là một người dân bình thường...".

Song, cuộc đời cũng công bằng, cuối năm 2005, Nguyễn Văn Minh Tiến được UBND TPHCM chọn là một trong 8 đại biểu điển hình dự Đại hội Thi đua toàn quốc tại Hà Nội. Nguyễn Văn Minh Tiến đã hân hạnh được nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt trao tặng bằng khen. Tiến kể lại: "Bác Sáu đến bên em, bác tươi cười hỏi: "Chàng thanh niên săn bắt cướp đây à?". Rồi bác nhắc nhở em: "Cháu phải hết sức cẩn thận, vì bọn cướp có nhiều thủ đoạn tinh vi, nham hiểm lắm. Đấu tranh với chúng, cháu phải thật khôn ngoan, thắng được chúng và bảo vệ được tính mạng mình và gia đình mình". Bác Sáu còn động viên em cố gắng lập nhiều thành tích, bảo vệ an ninh trật tự. Sau đó, bác choàng vai ôm em, cái ôm chắc nịch, thân tình mà cả cuộc đời, em không thể nào quên được anh ạ!".

Kể từ lần ấy, dù giấc mơ trở thành chiến sĩ săn bắt cướp chuyên nghiệp - như sự gợi ý của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt - không thành (vì thủ tục tuyển dụng nhân sự lực lượng vũ trang nhân dân rất chặt chẽ); nhưng không vì trở ngại đó mà Tiến cạn niềm say mê săn bắt cướp. Không trở thành chiến sĩ công an, Tiến là cộng tác viên đắc lực cho đội cảnh sát đặc nhiệm săn bắt cướp của công an các quận Tân Bình, Tân Phú, quận 5... và công an TPHCM.

Sẽ không còn bắt cướp?
Cái hôm trên trang nhất các tờ báo loan tin về sự ra đi của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Nguyễn Văn Minh Tiến cho biết: "Em bàng hoàng, đi ra đi vô cứ như người mất hồn. Với em, 3 năm qua, em vẫn coi bác Sáu Dân như người cha tinh thần của mình. Bác ấy còn sống, em còn điểm tựa, còn chỗ dựa để còn nhiệt huyết bắt cướp". Tiến cho tôi xem chiếc điện thoại di động mà Tiến lúc nào cũng mang bên mình. Hình nền chiếc điện thoại ấy là tấm ảnh Tiến đứng cạnh bên nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt tại Đại hội Thi đua năm 2005.

Rồi vào hôm 14.6 vừa qua, tại Dinh Thống Nhất diễn ra lễ viếng cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Tiến chạy tới chạy lui, qua lại trước cổng dinh, muốn vào tận nơi viếng cố Thủ tướng, nhưng vẫn không vào được. Cuối cùng, nhờ tháp tùng một đoàn người, Tiến mới vào được tận nơi viếng và nhìn mặt bác Sáu Dân lần cuối. "Bác Sáu đã mất, em coi như người cha tinh thần của mình không còn nữa. Sau khi viếng bác hôm ấy, trở về, em không còn thiết làm gì...".

Ngày hôm sau (15.6), từ sáng sớm, Tiến lại lái chiếc xe bắt cướp của mình ra đứng bên ngoài Dinh Thống Nhất, chờ tiễn biệt cố Thủ tướng lần cuối. Khi đoàn xe tang đưa linh cữu nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt về nghĩa trang thành phố... Nguyễn Văn Minh Tiến cũng từ từ lái xe theo sau cho đến tận nghĩa trang. Tiến dừng bên ngoài, mắt hướng vào trong...

Hôm sau (16.6), trong lúc chạy xe trên đường Nguyễn Tri Phương, quận 10, phát hiện một tên cướp giật đồ người khác, Tiến rú ga đuổi theo. Tiến đã bắt được tên cướp giao cho công an. Ngay sau đó, Tiến gặp tôi và thông báo: "Có lẽ đây là vụ bắt cướp cuối cùng của em, anh ạ. Từ hôm nghe tin bác Sáu mất tới giờ, em có ý định sẽ bỏ nghề, không bắt cướp nữa. Ngày mai, em sẽ mang xe ra tiệm, cho hạ nòng...". Tiến không giải thích gì thêm, chỉ xoay xoay chiếc điện thoại di động trên tay có hình nền nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đang tươi cười choàng vai Nguyễn Văn Minh Tiến...

Tôi mang việc "hiệp sĩ" bắt cướp có nguy cơ... không còn bắt cướp nữa, đến trao đổi với anh Huỳnh Văn Tẩu - Bí thư Đảng uỷ phường Tân Quý - nơi gia đình Tiến đang sinh sống. Anh Tẩu kinh ngạc: "Sao lại không bắt cướp nữa? Nguyễn Văn Minh Tiến không chỉ là tấm gương tiêu biểu của thành phố trong săn bắt cướp, phường chúng tôi còn coi anh ấy như là ngọc quý, mà phường Tân Quý vinh dự lắm, hiếm hoi mới có được. Đích thân tôi sẽ cùng trưởng công an phường đến tận nhà động viên anh Tiến. Không thể để tinh thần anh ấy sa sút mà nản chí không bắt cướp".

Vẫn biết cú sốc vì sự ra đi của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đang gây hụt hẫng lớn trong tâm hồn Tiến. Tuy nhiên, tôi tin rằng, với việc săn bắt cướp dường như ăn vào máu thịt, Tiến không dễ gì... hạ xe, gác kiếm. Vấn đề là ở các cơ quan chức năng và mọi người xung quanh, phải có hành động gì để tiếp sức cho người thanh niên này tiếp tục vai trò "hiệp sĩ" của mình, như ngày xưa, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã tiếp sức cho anh!