Bán một cây càphê 2 - 5 triệu đồng
Thôn Tân Định, xã Đắc Gằn, huyện Đắc Min là một trong những điểm bị những kẻ săn đá quý tấn công đầu tiên. Những kẻ săn đá quý lùng sục khắp thôn, biết vườn nhà nào có đá opan, caxidon là họ đến gạ gẫm mua với giá 2.000 - 10.000 đồng/kg. Người dân để hòn đá lớn trong vườn lâu nay cũng chẳng lợi lộc gì, thì sẵn sàng bán.
Nhưng bán hòn đá thì tiếc cây càphê trồng bên cạnh đã cho quả, nên ngần ngại. Vậy là người mua đá sẵn sàng bỏ ra 2-5 triệu đồng để mua luôn cây càphê. Theo ông Lại Tiến Thuật - Phó Bí thư Đảng uỷ xã Đắc Gằn - thì chỉ trong thời gian ngắn vừa qua, trên địa bàn xã đã có khoảng 2ha càphê bị phá bởi việc khai thác đá.
Công khai vi phạm Luật Khoáng sản
Cũng theo ông Thuật thì những người đi săn đá bán quý đến từ nhiều nơi như Hà Nội, Hải Phòng, TP.Hồ Chí Minh và cả nhân viên của Cty càphê Trung Nguyên. Doanh nghiệp này được tỉnh Đắc Nông cho phép khai thác 100m3 đá mồ côi, đá có hình lục giác để trang trí trong khu sản xuất và trang trại của Cty, nhưng đã khai thác và thu mua trên địa bàn hàng trăm tấn caxidon, opan.
Chỉ khi địa phương thấy việc khai thác đá bừa bãi, báo cáo lên huyện, huyện có chỉ đạo cấm thì việc khai thác thu mua đá trên địa bàn mới giảm. Nhưng giảm ở Đắc Gằn thì họ lại chuyển sang khai thác, thu mua ở vùng Cư Nia, huyện Cư Jút.
Khi chúng tôi sang huyện Cư Jút hỏi lãnh đạo huyện, thì được trả lời: Không biết gì về việc này... Thế nhưng, một người dân ở Buôn Ma Thuột - chuyên chơi đá cảnh - vừa đi Cư Nia về cho biết: Việc mua bán caxidon, opan đang diễn ra khá tấp nập ở Cư Nia.
Đã có một số người dân bán mảnh vườn nhỏ chưa đầy 1 sào, lấy 20 - 30 triệu đồng cho những người săn đá khai thác caxidon, opan. Và ngay tại góc rừng thông thuộc thôn Sơn Trung, xã Đắc Gằn, cạnh quốc lộ 14 vẫn có một điểm thu mua và bán đá opan, caxidon, argat công khai. Người phụ trách nhóm thu mua có tên là Nguyễn Trung Hân (số điện thoại 0985202152) cho biết: Ai mua caxidon thì giá 20.000 đồng/kg, opan xanh cũng 20.000 đồng/kg, còn thạch anh chỉ 5.000 đồng/kg.
Theo một cán bộ Sở Tài nguyên - Môi trường thì từ năm 2007 đến nay, việc khai thác đá bán quý caxidon, opan đã diễn ra trên địa bàn Đắc Nông tại nhiều địa điểm Đắc Gằn, Đắc R'la, Đắc Lao (Đắc Min), Cư Nia, Đắc Rơng... gây thiệt hại cho tỉnh nhiều tỉ đồng, đồng thời cũng gây thiệt hại không nhỏ cả về cảnh quan, môi trường, về sản xuất. Đây là hành vi vi phạm Luật Khoáng sản, thế những đã không được các cấp chính quyền trong tỉnh quan tâm và có biện pháp ngăn chặn kịp thời đúng mức.