Báo Lao Động số ra ngày 9 và 16.5 đăng tin các vấn đề liên quan đến kho than của Cty TNHH Hải Đăng - Cẩm Phả, Quảng Ninh đang tồn kho 36,6 vạn tấn than chưa rõ nguồn gốc.

Ngay sau đó, cùng ngày 16.5, Cty TNHH Hải Đăng đã có công văn số 129/CVHĐ gửi tới các cơ quan chức năng và Báo Lao Động, yêu cầu đính chính với lý do các thông tin trong bài viết không đúng, có dụng ý gây tổn hại tới hoạt động của Cty. Sự thật có phải đúng như vậy?

Cãi lấy được

Trước khi đến Cty Hải Đăng xác minh đơn, chúng tôi đã đăng ký làm việc với lãnh đạo Cty để hẹn ngày giờ làm việc và đề nghị phía Cty cung cấp đầy đủ những thông tin, tài liệu để chứng minh các bài báo viết sai. Phó Giám đốc Cty - ông Ngô Văn Hải, khẳng định đã chuẩn bị đủ hồ sơ để chứng minh những điều như trong đơn.

Đúng hẹn, ngày 22.5 chúng tôi đến Cty tại tổ 28B phường Cẩm Thuỷ, thị xã Cẩm Phả. Trước yêu cầu cung cấp tài liệu chứng minh bài báo viết sai, ông Hải - đại diện cho Cty trong buổi làm việc - đã nại lý do: Những cán bộ có trách nhiệm của Cty đang đi phục vụ các đoàn kiểm tra liên ngành nên không có tài liệu để cung cấp, xin hẹn đưa sau. Tuy nhiên, cho đến nay, chúng tôi vẫn chưa hề nhận được một văn bản nào do phía Cty Hải Đăng cung cấp để chứng minh các bài báo Lao Động đăng sai.

Tại buổi làm việc, ông Hải vẫn nói rằng số than này nằm trong số lượng 900.000 tấn than có nguồn gốc đất đá xít thải xin được từ bãi thải nam Cty than Đèo Nai từ năm 2003 và than khai thác tận thu được từ vườn rừng theo các quyết định của UBND tỉnh cho phép.  Đây là than do Cty tận thu, không mua của các đơn vị ngoài nên không có hợp đồng, hoá đơn chứng từ nhập kho..., nhưng bằng chứng để xác định nguồn gốc số than này là hợp pháp thì Cty không chịu đưa ra mà chỉ khăng khăng nói rằng: "Than của chúng tôi hợp pháp".

Tại buổi làm việc với ông Phạm Đăng Quang - Phó Giám đốc Cty CP than Đèo Nai - qua các hồ sơ tài liệu, đã đủ cơ sở khẳng định Cty Hải Đăng không hề được lấy than xít như họ nói, mà chỉ được lấy đất đá ở bãi thải từ tháng 11.2003 với khối lượng 100.000m3 để san lấp biển. Khu vực Cty Hải Đăng được lấy chỉ toàn đất đá tảng, không hề có than hoặc đất đá xít thải. Hơn nữa, việc này đã chấm dứt từ lâu rồi, nay Cty Hải Đăng cho rằng than xít trên kho bãi của Cty này có nguồn gốc từ Đèo Nai là điều vô lý.

Còn lý do than tồn kho của Cty Hải Đăng có nguồn gốc khai thác tận thu trong đất trồng rừng cũng là không hiện thực, bởi việc đó đã chấm dứt từ ngày 31.12.2004. Mặc dù việc khai thác đã chấm dứt từ lâu, nhưng từ tháng 1.2006 đến tháng 1.2007, Cty Hải Đăng vẫn xin chính quyền các phường: Cẩm Thạch, Quang Hanh xác nhận để đóng thuế cho 900.000 tấn than xít để có chứng từ hợp pháp đưa số than nêu trên đi tiêu thụ. Vậy nguồn gốc số than này từ đâu mà Cty Hải Đăng có được, đây là vấn đề cần các cơ quan pháp luật làm rõ.

"Bốc hơi" hàng chục vạn tấn than?

Mặc dù Cty Hải Đăng khai báo với đoàn kiểm tra liên ngành (ngày 14.4) đang còn tồn kho 366.385 tấn than - trước đó (ngày 10.4) Cty này cũng báo cáo với đại diện Bộ Công Thương và nhiều ngành chức năng đang tồn kho số lượng than nêu trên và xin thủ tục để xuất khẩu, nhưng kết quả kiểm tra, đo đếm trực tiếp của các ngành chức năng thì số than trên bãi chỉ còn 95.052 tấn. Trong đó, có 19.533 tấn than chính phẩm các loại không có nguồn gốc hợp pháp và 75.513 tấn than phụ phẩm, xít và xít say.

Ngày 3.6, UBND thị xã Cẩm Phả đã ra quyết định 1007/QĐ-UBND tịch thu 19.533 tấn than chính phẩm nêu trên. Tuy nhiên, dư luận vẫn không thể không hoài nghi về việc hàng chục vạn tấn than mà Cty Hải Đăng khai báo đang nằm ở kho bãi của Cty vì sao đã "bốc hơi"? Hay Cty Hải Đăng đã khai man số lượng than trong kho để nộp thuế, nhằm hợp thức hoá cho các nguồn than lậu mua gom rồi xuất bán theo đường tiểu ngạch đi Trung Quốc?

Trong công văn 878/UB, ngày 10.5.2004 cho phép Cty Hải Đăng tận thu khai thác than trong đất trồng rừng tại khu vực Ngã Hai, phường Quang Hanh, UBND tỉnh Quảng Ninh đã yêu cầu: "Than tận thu nói tại điểm 1 văn bản này chỉ được bán cho các DN được phép kinh doanh than mỏ theo quy định hiện hành". Nhưng thực tế, Cty này đã không bán lại số than khai thác được như quy định, mà đã đưa ra tiêu thụ bên ngoài. Vậy thì việc Cty Hải Đăng tự cho rằng: "Luôn luôn làm đúng quy định của pháp luật" là điều khó chấp nhận.