Thế nhưng sau đó, 160ha đất này đã bị "hô biến" còn người dân được bố trí tái định cư ở những khu vực khác. Sau khi một số tờ báo vào cuộc điều tra, phản ánh, Thành uỷ TPHCM đã phải chỉ đạo cho UBND TP khắc phục hậu quả.

Nói một đằng, làm một nẻo

Ngày 27.5.1996 UBND TPHCM có tờ trình số 1861 gửi Thủ tướng Chính phủ xin phê duyệt quy hoạch xây dựng 1/5000 Khu ĐTM Thủ Thiêm. Theo tờ trình này, Khu ĐTM Thủ Thiêm có tổng diện tích 930ha trong đó phần khu ĐTM 770ha, dân số dự kiến 200.000 người; khu tái định cư 160ha. Về khu tái định cư, nguyên tắc được UBND TP đưa ra như sau: "Khu chuyển tái định cư (giáp ranh phạm vi lập quy hoạch) có diện tích 160ha với dân số khoảng 45.000 người"... "Khu chuyển dân tái định cư phục vụ giải toả điều chỉnh dân cư ở các khu vực sẽ xây dựng, bố trí phía đông, giáp ranh phạm vi lập quy hoạch"...
 
Căn cứ trên tờ trình của UBND TP và đề nghị của Bộ Xây dựng sau khi thẩm tra đề nghị của TPHCM, ngày 4.6.1996, Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt đã có Quyết định số 367/TTg phê duyệt quy hoạch xây dựng KĐTM Thủ Thiêm... Cho đến thời điểm này, vấn đề sử dụng đất để xây dựng Khu ĐTM Thủ Thiêm đã được pháp lý hoá bằng quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Tiếp đó, trong kỳ họp HĐNDTP từ ngày 25-29.6.2002 cũng đã đưa chủ trương xây dựng Khu ĐTM Thủ Thiêm. Cuối kỳ họp, HĐNDTP đã đưa ra nghị quyết: "Thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng Trung tâm ĐTM Thủ Thiêm: Diện tích 930ha trong đó Khu trung tâm ĐTM Thủ Thiêm 770ha và khu tái định cư 160ha".

Thế nhưng trên thực tế, người dân đã được bố trí tái định cư nhiều nơi nhưng không có nơi nào là liền kề với Khu ĐTM Thủ Thiêm. Những người có nguyện vọng được bố trí bằng nền nhà thì được bố trí tại các khu tái định cư Cát Lái, Thạnh Mỹ Lợi (2 khu). Còn những người bố trí bằng căn hộ chung cư được phân tán khắp nơi như Khu ĐTM An Phú - An Khánh, Nam Rạch Chiếc (giáp quận 9) Bình Khánh, Thạnh Mỹ Lợi...

Báo cáo không đúng sự thật

Quá bức xúc trước những vấn đề tiền hậu bất nhất trong việc bố trí tái định cư, người dân đã làm đơn khiếu nại, nhờ can thiệp trong đó có Uỷ ban MTTQ TP, Đoàn đại biểu Quốc hội TP... Trong văn bản trả lời một số hộ dân liên quan đến diện tích đất tái định cư cho Khu ĐTM Thủ Thiêm của UBNDTP do Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Hữu Tín ký khẳng định: "Tổng diện tích đất giao cho Ban quản lý đầu tư - xây dựng Khu ĐTM Thủ Thiêm để tổ chức bồi thường, giải phóng mặt bằng chuẩn bị xây dựng Khu ĐTM Thủ Thiêm là 607,5ha.

Nếu tính cả phần diện tích 35,6ha đường (giao thông - PV) đường Đông - Tây thuộc Khu ĐTM Thủ Thiêm và phần diện tích 128,4ha mặt nước sông Sài Gòn thì diện tích Khu ĐTM Thủ Thiêm được giao 771,5ha, phù hợp với Quyết định 367 của Thủ tướng Chính phủ. Tổng diện tích đất Ban quản lý Khu ĐTM Thủ Thiêm được giao để xây dựng các khu tái định cư trên địa bàn quận 2 là 114,5ha và tính phần diện tích 50ha do Cty Invesco bàn giao lại thì tổng quỹ đất tái định cư là 164,5ha, phù hợp với tổng quỹ đất tái định cư trên địa bàn quận 2 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 367"...

Cũng theo UBND TP: "Tại tờ trình số 1861 ngày 27.5.1996 của UBND TP, khi trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 367 đã nêu rất rõ: Khu chuyển dân tái định cư phục vụ giải toả điều chỉnh dân cư ở các khu vực sẽ xây dựng bố trí phía đông, giáp ranh phạm vi lập quy hoạch có diện tích khoảng 160ha. Thực tế hiện nay các khu đất bố trí tái định cư đều nằm ở phía đông, giáp ranh hoặc gần Khu ĐTM Thủ Thiêm và thuộc khu vực phát triển đô thị, dân cư đã quy hoạch và sẽ phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ"...

Đồng thời, UBND TP cũng chỉ đạo quận 2, các đoàn thể giải thích, thuyết phục người dân, trên tinh thần văn bản vừa kể trên của UBND TP. Rõ ràng, trong vụ việc này TP đã cả vú lấp miệng em. Sau đó, không lâu, lập luận này đã không còn đứng vững. Sau khi báo chí vào cuộc điều tra, chỉ ra 160ha đất tái định cư của người dân đã được giao cho hàng chục dự án từ trước khi Ban quản lý dự án Khu ĐTM Thủ Thiêm được thành lập.

Sau đó, Thành uỷ đã phải có chỉ đạo cho UBND TP phải chuẩn bị quỹ đất để xây dựng 12.500 căn hộ tái định cư trong phạm vi 5 phường trung tâm của quận 2. Đồng thời chuẩn bị 2.000 nền nhà tại khu Nam Rạch Chiếc, phường An Phú, quận 2 để bố trí tái định cư cho các hộ dân có nguyện vọng nhận nền tái định cư.

Bài 1: Tiền trảm hậu tấu, dân lĩnh đủ
Bài 2: Điển hình cho việc chạy luật để bồi thường giá rẻ