Sự phức tạp chắc chắn sẽ còn "leo thang" nếu UBND tỉnh không có giải pháp đúng đắn, minh bạch trong một vụ việc nhiều tính nhạy cảm này.
"Luật" địa phương?
Công bằng mà nói, Cty CP khoáng sản VN đã có công phát hiện (từ tài liệu địa chất) và "đeo bám" dự án wolfram từ 17 tháng qua (được tỉnh Kon Tum đồng tình ủng hộ).
Việc UBND tỉnh Kon Tum thay đổi nhà đầu tư vào giờ chót không chỉ bởi do có nhiều "nhà đầu tư" xếp hàng mà còn do "luật chơi" bất ngờ được thay đổi khi Kon Tum "chợt nhớ ra mình là một... tỉnh nghèo"!
Trong cuộc làm việc với báo giới, cả ông Hà Ban - Chủ tịch UBND tỉnh, và ông Đào Xuân Quý - Phó Chủ tịch UBND tỉnh - đều xác tín rằng tỉnh kiến nghị giao đề án wolfram cho Cty CP khai khoáng Hoà Phát SSG (gọi tắt là Cty Hoà Phát) đã được sự đồng tình của tập thể Thường vụ Tỉnh uỷ Kon Tum nên không thể có sai sót (?).
Về việc này, Báo Lao Động số ra ngày 13.3 vừa qua đã có bài phê phán sai phạm của Thường vụ tỉnh Kon Tum làm sai chức năng vì Thường vụ tỉnh không phải là cơ quan quản lý nhà nước, nên không được quyết định việc chọn nhà đầu tư. Hai lý do căn bản để Kon Tum chọn Hoà Phát được giải thích rằng do Hoà Phát "hứa" sẽ tặng ngay cho tỉnh 10 tỉ đồng (hoặc 10% lợi nhuận) khi đi vào khai thác ("mà Kon Tum là một tỉnh nghèo" - lời lãnh đạo tỉnh - PV); và "Hoà Phát là doanh nghiệp địa phương", sau này sẽ đóng góp cho địa phương, thay vì "nộp" về hội sở ở tỉnh khác - PV.
Điều này đặt ra vấn đề rằng, UBND tỉnh Kon Tum rõ ràng chỉ căn cứ trên tiền nộp cho tỉnh mà chọn nhà đầu tư chứ không chú trọng đến khả năng của nhà đầu tư. Và thực tế, sau khi bị "truất quyền", Cty CP khoáng sản VN đã đệ trình lên cấp Nhà nước cao nhất và tỉnh Kon Tum, rằng doanh nghiệp này sẽ "ngay lập tức" góp cho tỉnh... 15 tỉ đồng, hoặc 15% lợi nhuận sau này. Kỳ thực, Hoà Phát là doanh nghiệp mới thành lập, chưa có kinh nghiệm khai khoáng.
Hơn thế nữa, ông Hà Ban khẳng định rằng nếu trữ lượng lớn, tỉnh sẽ kiến nghị Chính phủ cho phép khai thác theo hình thức cổ phần chứ không phải chỉ Hoà Phát độc quyền. Vì thế mà hiển nhiên, độ tin cậy về trữ lượng sẽ không do tỉnh Kon Tum quyết định. Đây là điều hết sức nguy hại, không rõ tỉnh có nhận thức được điều này?
Cam kết đối xử công bằng với nhà đầu tư
Về chủ trương, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý cho chuyển chức năng rừng ở vùng mỏ - tiểu khu 663 theo đề án của Cty CP khoáng sản VN. Việc lựa chọn nhà đầu tư thăm dò, khai khoáng cần phải được UBND triển khai khẩn trương để vừa sớm có "thu hoạch" cho nhân dân trong tỉnh, vừa giữ được khu mỏ khỏi bị tàn phá. Vấn đề ai là nhà đầu tư được chọn? và người dân Kon Tum và cả Vườn quốc gia Chư Mom Ray... được gì? Mất gì?
Có vẻ như tỉnh Kon Tum đang ở vào thế rất lúng túng khi công luận lên tiếng về sự thiếu minh bạch, mờ ám, và đối xử bất công với nhà đầu tư có nhiều công sức là Cty CP khoáng sản VN. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Hà Ban, tỉnh hiện vẫn phải "liên hệ con thoi" cho dự án và mọi việc vẫn đang chờ Chính phủ quyết định!
Tối 15.4 vừa qua, ông Hà Ban - Chủ tịch UBND tỉnh - đã gọi điện cho phóng viên Báo Lao Động (tác giả bài báo) thông tin: Chủ tịch UBND tỉnh vừa kết thúc cuộc thực địa Chư Mom Ray, đã làm việc tại chỗ với huyện Sa Thầy và BQL Vườn quốc gia Chư Mom Ray. Tại đây, UBND tỉnh đã phê bình gay gắt yếu kém trong quản lý VQG của các cơ quan chức năng và tuyên bố nếu tình trạng này tiếp diễn sẽ "ngay lập tức" cách chức Trưởng BQL VQG Hồ Đắc Thanh...
Đồng thời, ông Hà Ban cũng cho biết tỉnh cam kết sẽ minh bạch trong việc mời gọi đầu tư, đối xử công bằng với các nhà đầu tư. Với riêng "vụ wolfram", đầu tháng 5.2008 tỉnh sẽ mời các nhà đầu tư tâm huyết nhất, có năng lực và đã có công sức đối với dự án để bàn giải pháp thấu tình đạt lý; đợi Chính phủ cho phép sẽ triển khai thực hiện, trên tinh thần hài hoà lợi ích các bên và phát huy bền vững giá trị của dự án wolfram cũng như Vườn quốc gia Chư Mom Ray.
Thông tin... "lộ thiên", "khoáng tặc" lộ diện