Tham ô từ A tới Z
Tại dự án đầu tư NM cán thép xây dựng chất lượng cao và thép hình Cosevco, ngoài việc đã mất 16,97 tỉ đồng cho... NM bỏ hoang, thanh tra đã phát hiện có dấu hiệu của tội cố ý làm trái về quản lý kinh tế và tham ô.
Chỉ riêng tại nội dung chi giao dịch và tiếp khách cho dự án này đã lên tới 1,545 tỉ đồng, chiếm 47% chi phí đã chi cho BQLDA và chiếm 9% tổng số tiền đã chi cho dự án. Xác minh 157 hoá đơn chi tiếp khách, với giá trị 880.372.000 đồng thì tất cả đều có nội dung ghi không đúng về sử dụng hoá đơn; trong đó, ông Hồ Hữu Nam 150 hoá đơn - số tiền 848.892.000 đồng, ông Trần Tiến Dũng - 7 hoá đơn, số tiền 31.480.000 đồng. Đến thời điểm này, ông Nam đã hoàn trả Nhà nước được 650 triệu, ông Dũng hoàn trả 10 triệu; số tiền còn lại trên 220 triệu các ông Nam, Dũng cam kết nộp lại đủ trong tháng 6.2008.
Còn tại văn phòng TCty Cosevco, chỉ trong năm 2006, chi phí tiếp khách là 2,304 tỉ đồng, nhiều gấp 1,4 lần tiền lương chi cho CNCNV. Xác minh 249 hoá đơn tiếp khách trị giá 991.689.200 đồng trong tổng số nói trên cho thấy, 100% số hoá đơn có nội dung chi tiếp khách không đúng, có dấu hiệu của tội cố ý làm trái và tham ô. Tính đến ngày 19.3.2008, một số cá nhân có hoá đơn "tham ô" nói trên đã hoàn trả Nhà nước được 382 triệu đồng.
Sai phạm tiếp nối sai phạm
Dự án thép hình chất lượng cao Cosevco tại Đông Hà - Quảng Trị đã được Bộ Công nghiệp đưa ra yêu cầu "ngoài sản xuất thép chất lượng cao, phải sản xuất thép hình cỡ lớn" (công văn số 1174/CV-KHĐT, ngày 28.3.2003). Thế nhưng bất chấp khuyến cáo đó, sau đó Bộ Xây dựng phê duyệt dự án chỉ đề cập sản xuất thép hình ở giai đoạn 2, nhưng không có thời gian cụ thể. Nghiêm trọng hơn, dự án thép này không có trong danh mục đầu tư giai đoạn 2001 - 2005, theo QĐ 134 - ngày 10.9.2001 của Thủ tướng CP phê duyệt quy hoạch tổng thể ngành thép đến 2010.
Hậu quả nghiêm trọng từ dự án đầu tư bất chấp tất cả này, chúng tôi đã đề cập ở nhiều số báo trước đây, nhưng nghiêm trọng nhất là gần 20 tỉ đồng vốn vay ngân hàng bị phung phí, tham ô tràn lan bởi một đội ngũ "người nhà" của tổng giám đốc Trần Xuân Đính.
Một dự án khác: Nhà máy sản xuất vỏ bao Cosevco xây dựng tại xã Quảng Liên, huyện Quảng Trạch - Quảng Bình cũng là thêm một điển hình của "phong cách Trần Xuân Đính" - làm láo, báo cáo láo, phá tiền... thật (!). Nhà máy được xây dựng với số vốn quyết toán lên tới 43,105 tỉ đồng, đã... ngừng sản xuất từ tháng 8.2007 đến nay. Lý do là do xây dựng thấp hơn cao trình mực nước lũ thông thường. Trận lũ ngày 7.8.2007 làm ngập toàn bộ nhà máy 0,9m, khiến cho một Cty bảo hiểm phải chi đền bù thiệt hại 1 tỉ đồng (trên tổng số thiệt hại 1,8 tỉ). Điều tra của cơ quan chức năng khẳng định: Chủ đầu tư không tiến hành khảo sát thuỷ văn trong khi lập dự án, khảo sát địa hình và thiết kế kỹ thuật là nguyên nhân làm cho nhà máy vỏ bao bị ngập lụt. Nhà máy sẽ tiếp tục không hoạt động được trong lâu dài do thấp lụt, gây lãng phí tiền nhà nước rất lớn.
Dự án ximăng Sông Gianh cũng vậy: Báo cáo láo gây thiệt hại lớn cho Nhà nước. Trong khi "tĩnh không" cầu Gianh và luồng đường sông từ cảng Lèn Bảng đến cảng Gianh chỉ có thể chạy tàu 400 tấn, báo cáo khả thi lại nêu có thể chạy tàu 1.000 tấn, trên cơ sở đó đưa ra phương án vận chuyển toàn bộ nguyên liệu than, sản phẩm bằng đường thuỷ. Nhưng hiện tại, nhà máy chủ yếu phải vận chuyển bằng đường bộ, làm tăng chi phí, giảm hiệu quả kinh doanh. Nghiêm trọng hơn, từ thông tin sai nói trên, đã đầu tư xây dựng cảng Lèn Bảng với quy mô tiếp nhận 1.000 tấn, làm lãng phí vốn đầu tư.
Trách nhiệm của Bộ Xây dựng?
Thanh tra CP khẳng định, "trách nhiệm để xảy ra các sai phạm trong quản lý, thực hiện dự án (của TCty Miền Trung Cosevco) thuộc về Bộ XD - là cơ quan nhà nước được Thủ tướng giao nhiệm vụ chỉ đạo thực hiện dự án.
Tại 3 dự án do Thanh tra CP thanh tra đều phát hiện có nhiều sai phạm ở tất cả các khâu trong quá trình chuẩn bị đầu tư và thực hiện dự án. Thanh tra CP cho rằng, do những sai phạm có tính chất nghiêm trọng, có dấu hiệu phạm pháp hình sự nên cần phải chuyển sang cơ quan điều tra để làm rõ, xử lý. Riêng đối với Bộ XD, Thanh tra CP kiến nghị Thủ tướng CP chỉ đạo bộ này tổ chức kiểm điểm về trách nhiệm của bộ với chức năng quản lý nhà nước, đồng thời là cơ quan chủ quản đã để TCty Miền Trung trong hoạt động sản xuất kinh doanh có nhiều sai phạm; có hình thức xử lý kỷ luật đối với cán bộ, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý.
Dư luận vẫn đang đặt dấu hỏi lớn: Nếu không được "ai" che chắn trong cả thời gian dài, thì liệu Tổng giám đốc Cosevco Trần Xuân Đính có phung phí số tiền vay ngân hàng lên con số nhiều ngàn tỉ đồng như hiện nay?