Trong 7 đối tượng bị bắt tạm giam chỉ có 2 đối tượng là thường dân; số còn lại là những chức sắc, trong đó có nguyên Chủ tịch UBND phường Phú Thượng (quận Tây Hồ), Phó phòng Tài chính vật giá quận; Phó ban quản lý dự án. Đây mới chỉ là phát súng mở màn trong chuyên án "vườn đào" do Cơ quan CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (C15) Bộ CA điều tra, khám phá.

Ngày 14.3.2003, Sở Tài nguyên - Môi trường TP.Hà Nội có quyết định bàn giao 26,1ha đất khu vực Ao ải (một lô có tổng diện tích 18,6ha và một lô có tổng diện tích 7,5ha) cho Ban quản lý dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật xung quanh hồ Tây và Cty TNHH phát triển khu đô thị Nam Thăng Long tiến hành đền bù giải phóng mặt bằng theo chủ trương của UBND TP.Hà Nội. Sau khi giải phóng mặt bằng, đền bù giải toả sẽ bán đấu giá quyền sử dụng đất (SDĐ); toàn bộ số tiền đấu giá quyền SDĐ sẽ được sử dụng vào việc thi công xây dựng kè hồ Tây.

Tuy nhiên, cơ quan CSĐT đã phát hiện nhiều sai phạm trong quá trình thực hiện đền bù giải toả, bước đầu đã làm rõ những hành vi tiêu cực trong việc thực hiện đền bù giải phóng mặt bằng 28.000m2 đất khu vực Ao Ải.
 
Diện tích đất này vốn là ao nuôi trồng thuỷ sản. Ngày 20.1.2003, UBND phường Phú Thượng cho ông Công Phương Quế thuê 32.000m2 ao để nuôi cá, với giá thuê là 1,2 tấn cá/năm, quy ra tiền là 6 triệu đồng mỗi năm.

Theo quy định, khi đền bù, nếu là đất ao nuôi trồng thuỷ sản thì giá trị đền bù là 160.570đ cho một mét vuông ao và người SDĐ ao nuôi trồng thuỷ sản được hưởng 20% số tiền này, 80% số tiền còn lại sẽ thuộc về phường quản lý sử dụng.

Nếu là đất vườn đào thì mức đền bù theo giá 160.570đ cho một mét vuông cộng thêm công tôn tạo (đổ đất trồng đào) là 25.000đ cho một mét vuông.

Ngoài ra, các vật dụng khác trên đất vườn đào cũng được đền bù thoả đáng. Phát hiện giá chênh lệch giữa đất ao nuôi trồng thuỷ sản với đất vườn đào, các đối tượng trong Ban quản lý dự án đã câu kết với một số người dân nhằm chuyển hoá đất ao nuôi trồng thuỷ sản sang đất vườn đào, nhằm nâng giá đền bù giải toả để chiếm đoạt.

Bước đầu cơ quan CSĐT đã làm rõ trong dự án 18,6ha đất đã được đền bù giải toả trót lọt 11.369m2 (trong đó có 7.939m2 là đất trồng đào và 3.429m2 đất ao nuôi trồng thuỷ sản).

Các đối tượng trong Ban quản lý dự án đã chuyển hoá 7.939m2 đất ao nuôi trồng thuỷ sản thành đất vườn đào, làm thiệt hại cho Nhà nước trên 1,5 tỉ đồng. Đối với lô đất dự án 7,5ha, các đối tượng trong Ban quản lý dự án đã thực hiện đền bù tổng cộng 14.524m2. Trong số này cơ quan điều tra phát hiện có 13.400m2 được chuyển hoá từ đất ao nuôi trồng thuỷ sản sang đất vườn đào, gây thiệt hại cho Nhà nước gần 2,1 tỉ đồng.

Trước những hành vi có dấu hiệu phạm tội, ngày 1.4, Cơ quan CSĐT Bộ CA đã khởi tố vụ án, bắt tạm giam 7 đối tượng gồm: Công Phương Quế - SN 1962; Công Văn Hạnh - SN 1960 (cả hai đều làm ruộng, cùng trú tại phường Phú Thượng, Q.Tây Hồ; cùng bị khởi tố với tội danh lừa đảo); 5 đối tượng là công chức nhà nước bị khởi tố, bắt tam giam với tội danh "cố ý làm trái", gồm: Công Phương Toàn - SN 1957, nguyên Chủ tịch UBND phường Phú Thượng; Nguyễn Văn Hiển - SN 1963, nguyên cán bộ địa chính phường Phú Thượng; Trần Bá Siêu - SN 1955, Phó ban QLDA xây dựng hạ tầng kỹ thuật xung quanh hồ Tây, Nguyễn Sơn Hà - SN 1952, cán bộ BQLDA và Trần Mạnh Cường - SN 1963, Phó phòng Tài chính vật giá Q.Tây Hồ.

Hiện Cơ quan CSĐT đang điều tra, làm rõ 7 đối tượng trên đã chia tiền như thế nào và tiếp tục xác minh làm rõ những mảng tối trong chuyên án "vườn đào".