Dẫu vậy, lời đồn thổi lớn dần, muôn chiều trái ngược. Người dân nghi ngờ có những khuất tất, bảo kê, vụ việc đặc biệt nghiêm trọng rồi bị "chìm xuồng"... PV Báo Lao Động đã quyết định mạo hiểm, đột nhập vào tận  bãi vàng.

Trận chiến theo lời người trong cuộc

Phương tiện duy nhất có thể vào các bãi vàng Phước Sơn là xe Minsk, kèm  điều kiện bọc xích sắt cả 2 bánh. Gần 4 giờ đồng hồ để xuyên rừng, đến trung tâm xã vùng cao Phước Thành. Tuy vậy, phải thêm 2 giờ băng bộ, ngược núi lội suối mới vào được tận bãi vàng của Cty TNHH Kim Thành Lộc (nằm giáp ranh 3 xã Phước Kim, Phước Thành và Phước Lộc) - nơi xảy ra cuộc hỗn chiến.

Như LĐ đã phản ánh, giấy phép của Cty chỉ là "lá bùa" để hợp pháp hoá việc khai thác vàng Phước Sơn. Cả vùng núi 6,3ha - nơi Cty Kim Thành Lộc được cấp phép - tơi bời như bãi bom hạng nặng oanh tạc. Cùng là Cty, song nhóm 55 CN của đội Vũ Thị Minh Hiếu khoét 2 hầm (sâu hơn 300m trong lòng đất) hướng nam - bắc. 80 CN của đội Nguyễn Đức Toàn đào 2 hầm theo hướng ngược lại từ phía kia của ngọn núi (ký hiệu điểm G21). Mọi sinh hoạt, khai thác hoàn toàn độc lập như những hầm khai thác vàng trái phép trước đây.

Tại lều chỉ huy của đội bà Hiếu, "cai" Nguyễn Bảy và Trần Hoàng Hải kể với chúng tôi: "Lúc 11giờ 30 đêm 14.9, 20 CN ca ngày đang say ngủ, 25 CN ca đêm ăn cơm thì đột nhiên hàng chục quân của ông Vương, ông Mơ, Nam (là "cai" quân của đội ông Toàn) mang gậy gộc, xà beng, cần khoan xông vào khống chế máy trưởng Mai Hường, tắt máy điện. Tiếp đó toả ra các trại sản xuất, lán quân (nơi ăn nghỉ CN) đập cầu dao, bóng điện, bắt đầu tấn công CN.

Chúng tôi chưa kịp kháng cự thì ngay sau đó quân ông Vương đánh 2 quả mìn vào lán quân. CN hốt hoảng, quần đùi chân không chạy ngược núi cao để thoát thân. Cuộc chiến hỗn loạn khi tiếp đó hơn 20 quả mìn đánh trực tiếp vào lán chỉ huy của bà Hiếu, và hàng chục quả mìn khác được đánh vào trại sản xuất, lán quân và trên không trung". "Cai" Hoàng Hải còn chi tiết: "Dù cả trăm người hỗn loạn trong đêm tối nhưng rất dễ phân biệt vì quân của ông Vương đều bịt khăn hoặc mũ trắng trên đầu. Cuộc tấn công cũng có chiến thuật và kế hoạch rõ ràng. Sau khi đánh đợt mìn phủ đầu, tấn công bằng hung khí, đến 1 giờ sáng 15.9, quân ông Vương đánh mìn cầm chừng, mỗi giờ 2 quả. Đến gần sáng thì nổ 3 quả thật to để thu quân". 11 người bị thương đều là quân của bà Hiếu, trong đó 3 người bị thương nặng.

Bên kia suối, "cai" Vương (Ngô Viết Vương) đầu trọc, 2 mắt sâu hoắm với khuôn mặt lạnh như tiền, chống gậy trước lán chỉ huy chờ chúng tôi. Ông Vương mạch lạc kể lại vụ việc như đọc kịch bản: "Tôi bị thoái hoá cột sống, không tham chiến. Việc diễn ra quá bất ngờ, tôi không can thiệp kịp. Trước đó, ngày 12.9, quân ông Giới (chỉ chồng bà Hiếu) là Dũng đã chém Nguyễn Nam quân tôi. CN Lê Văn Mạnh, Đàm Mạnh Tuấn... cũng bị quân ông Giới đánh vỡ mặt. Họ xích mích khi 2 hầm đánh xuyên núi, thông nhau. Thuốc nổ do Dương Văn Mơ quản lý, tôi không rõ. (Hiện Mơ bị CA mời đi thẩm vấn).

Rừng sâu "giấu kín"...

Dù GĐ Cty - ông Lưu Huyền Thắng - cho biết việc quản lý thuốc nổ có quy trình nghiêm ngặt, có phân công trách nhiệm, song chúng tôi chứng kiến thuốc nổ được chất từng thùng gỗ to hàng tạ, nằm ngay trong lều chỉ huy các đội. Việc đánh mìn mỗi ngày từ 8-16kg thuốc nổ (tức 40-80 quả mìn). Các đội nhận mìn, chia cho CN từng kilôgram rồi họ tự chia nhỏ (50-100gram/quả). Có lúc CN báo đánh thừa, lúc thiếu... Và vụ tấn công cả trăm quả mìn của nhóm CN ông Nguyễn Đức Toàn là minh chứng trong việc buông lỏng quản lý thuốc nổ. Tuy vậy, chẳng cơ quan chức năng nào có mặt thường xuyên nơi thâm sơn cùng cốc này để giám sát.

Môi trường bị huỷ hoại đến tan nát lại diễn ra ngang nhiên. Cả dòng suối, sông - nơi các bãi vàng hoạt động bị chặn lại, tách dòng để lấy đất khai thác, lấy nước lọc tuyển vàng. Nước thải đặc quánh ngầu đục các dòng nước, thải thẳng ra môi trường. Trong những dòng nước thâm đen đó có cả các hoá chất phân kim cực độc như cyanua, thuỷ ngân... Ruộng nương ven sông, suối gần như không sản xuất được.

Hàng trăm miệng hầm đào sâu vài ba trăm mét, không được lấp sau khi ngừng khai thác như những bẫy giết người đầy trong rừng sâu. Cây ngã, đất lở, núi rừng tan hoang song quỹ tài nguyên mà các Cty khai thác vàng đóng chỉ vài chục triệu đồng làm sao đủ tái tạo. Liệu chính quyền có dùng nguồn này để khắc phục môi trường? Xin nói thêm, lượng vàng khai thác là ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước.

>> Vụ hỗn chiến tại bãi vàng Phước Sơn: Tạo kẽ hở để vàng "chảy máu"?
>> "Người nhà" của công an tham chiến