 |
|
Những hồ tôm phá quy hoạch ở xã Mỹ An, huyện Tuy Phước. |
(LĐ) - Sau vài năm "trúng lớn", hiện các dự án nuôi tôm trên cát ở Bình Định đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nguồn nước ngầm trong cát vốn rất ít ỏi bị khai thác cạn kiệt, các DN vô tư xả nước thải ra môi trường, người dân nuôi tôm tự phát phá vỡ quy hoạch, dịch bệnh tràn lan...
Huỷ hoại môi trường sống
Từ năm 2002, tỉnh Bình Định có chủ trương phát triển mô hình nuôi tôm trên cát. Với năng suất 4 - 6 tấn/ha, lại ít bị dịch bệnh, người nuôi tôm có thể thu lãi 100 - 200 triệu đồng/ha/vụ. Mô hình này đã giúp hàng nghìn hộ nông dân nhanh chóng thoát nghèo.
Song những năm gần đây, người dân các xã Mỹ An, Mỹ Thắng (huyện Phù Mỹ) và Cát Hải (Phù Cát) đã ồ ạt lấn chiếm các bãi cát ven biển để nuôi tôm tự phát, bất chấp quy hoạch.
Chỉ riêng 2 xã Mỹ An, Mỹ Thắng đã có tới 66 hộ lấn chiếm 27,1ha đất cát để xây dựng 67 hồ tôm ngoài vùng quy hoạch. Hầu hết các hộ này đều không xây dựng hệ thống xử lý nước thải theo quy định mà thải tại chỗ hoặc xả thẳng ra biển.
Cũng tại khu vực này, các DN được tỉnh cho thuê 114,3ha đất nuôi tôm với các dự án bài bản cũng "liều" không kém. Mặc dù thuê đất thực hiện dự án từ năm 2003, nhưng đến nay Công ty TNHH Nhật Linh, Công ty cổ phần xây dựng công trình A.E đều chưa lập bảng đạt tiêu chuẩn môi trường cho toàn bộ diện tích dự án.
Hai doanh nghiệp (DN) còn lại là Công ty TNHH Asia Hawai Ventures và DNTN Rượu Bàu đá Ngọc Hương chỉ mới đăng ký và được Sở Tài nguyên - Môi trường cấp phiếu xác nhận đạt tiêu chuẩn môi trường cho một phần diện tích. Tuy nhiên, cả 4 DN này cũng xả thẳng chất thải ra bãi cát hoặc xuống biển, vì chưa DN nào xây dựng được hệ thống xử lý chất thải (rắn và lỏng) theo quy định.
Trả giá vì "ăn xổi"
Ưu điểm nổi bật của mô hình nuôi tôm trên cát là sạch bệnh, nhưng hiện nay người nuôi tôm luôn phải đối mặt với dịch bệnh đỏ thân, đốm trắng. Ông Trần Đình Sơn - ở xã Mỹ An còn nhớ vụ tôm chết trắng hồ do bệnh đỏ thân hồi tháng 5.2006:
"Tôi thả nuôi 45 vạn con, được một tháng rưỡi thì chết sạch. Để có vốn nuôi tiếp vụ này, đành phải bán nhà ra đê ở". Các xã Mỹ An, Mỹ Thắng có hàng trăm hồ nuôi tôm, nhưng chỉ có 2 hộ vớt vát được ít nhiều, còn lại đều... vỡ nợ".
Trường hợp bán ghe, gom sổ đỏ thế chấp ngân hàng vì lỗ nặng như hai chị em bà Hồ Thị Lợi, Hồ Thị Hoa ở Mỹ An không còn là chuyện hiếm. Một hiểm hoạ khác là nguồn nước ngầm vốn rất ít ỏi, sau nhiều năm bị khai thác quá mức đã cạn kiệt.
Trước đây, các hộ nuôi tôm đóng giếng 3 - 4 mét, nay phải đào sâu 8 -10 mét mới có nước ngọt nuôi tôm.
Cũng vì tôm mà người dân các xã Mỹ An, Mỹ Thắng, Mỹ Thọ... lâm vào tình trạng "khát" nước ngọt, phải đi xa nhiều cây số mới tìm được nguồn nước sinh hoạt.
Trước tình trạng bức xúc đó, UBND tỉnh Bình Định đã phải có công văn đình chỉ việc xây dựng hồ tôm trên cát tại Phù Mỹ, buộc các hộ vi phạm phải tháo dỡ toàn bộ hồ tôm để trả lại hiện trạng ban đầu. Để có mỗi ao nuôi khoảng 4.000m2, người dân phải đầu tư 150 - 200 triệu đồng, nên chắc chắn có hàng trăm hộ vỡ nợ khi bị giải toả.
Đặng Trung Kiên
|