Nước thải vượt 92 lần tiêu chuẩn cho phép (!)
Cty TNHH sản xuất kinh doanh đá granite Tài Phong - nằm trên QL1A thuộc phường Ba Láng, quận Cái Răng, TP.Cần Thơ - cho nước thải sản xuất chảy qua khu du lịch Ba Láng; căn cứ tiêu chuẩn về nước thải công nghiệp thải vào vực nước sông dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt, Cty này đã có các chỉ số vi phạm vượt tiêu chuẩn cho phép từ 1,36 lần cho đến 45 lần.

Tại Cty bia Sài Gòn Miền Tây, việc gây ô nhiễm còn nghiêm trọng hơn: Nhà máy có công suất 25 triệu lít/năm hoạt động từ năm 2001, nhưng đến nay vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải. Kết quả kiểm nghiệm 7 thành phần trong nước thải ở đây đều vượt tiêu chuẩn hàng chục lần, có thành phần vượt trên 44 lần tiêu chuẩn cho phép (TCCP)...

Nghiêm trọng nhất là Khu công nghiệp (KCN) Trà Nóc khi đổ nước thải trực tiếp ra môi trường bên ngoài, gây ô nhiễm mặt nước sông Hậu, trong đó có thành phần vượt TCCP đến 92 lần. Cho đến đầu năm 2007, trong số 18 DN ở Cần Thơ bị thanh tra, có đến 6 DN hoàn toàn chưa có giải pháp xử lý nước thải sản xuất mặc dù đã đi vào hoạt động từ nhiều năm nay rồi.

Qua khảo sát thực tế trong KCN Trà Nóc 2, cơ quan chức năng còn phát hiện việc ống hút nước của Nhà máy nước Trà Nóc 2 lại nằm sát ngay... cửa cống nước thải đầu ra của nhà máy chế biến thuỷ sản bên cạnh; nước thải của KCN không qua xử lý, thải thẳng ra sông Hậu...

Bất lực vì tình trạng "phạt - tiếp tục tồn tại"
"Tình trạng ô nhiễm môi trường sống của dân cư ở những nơi có cơ sở sản xuất là rất nghiêm trọng, bởi nước mặt sông, rạch người dân dùng trong sinh hoạt hàng ngày thường xuyên có váng mỡ, chuyển màu do ô nhiễm..." - ông Nguyễn Văn Hồng - Trưởng đoàn thanh tra liên ngành - khẳng định.

Thực tế cho thấy có những DN đã có hệ thống xử lý nước thải, nhưng vẫn chỉ vận hành... đối phó, bởi lẽ thải ra môi trường, vi phạm pháp luật để nộp phạt hành chính thì vẫn... rẻ hơn chi phí xử lý nước thải. Trong khi các quy định về thanh tra, xử phạt hiện hành đang "khuyến khích" DN theo hướng vi phạm để ít tốn kém hơn.

Trường hợp Cty TNHH Huy Việt - Tây Đô ở huyện Thốt Nốt là minh chứng. Nước thải của nhà máy sản xuất cồn này có 6 thành phần vượt tiêu chuẩn cho phép, có loại vượt đến gần 24 lần. Nhưng, quy định của pháp luật là không xử phạt vi phạm hành chính lần thứ hai trong một năm về cùng hành vi vi phạm; do vậy không thể xử phạt Cty này vì trước đó UBND huyện Thốt Nốt đã ra quyết định xử phạt 10 triệu đồng về "tội" nước thải ô nhiễm. Từ đó, Cty vẫn tiếp tục vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

Rõ ràng là cần có những chế tài, biện pháp xử lý đủ mạnh đối với các DN gây ô nhiễm, nhất là về tài chính. Cùng với những ràng buộc pháp lý, chính quyền địa phương cần có những chính sách thiết thực để hỗ trợ, khuyến khích các DN chủ động, tích cực trong việc bảo vệ môi trường như vốn vay lãi suất ưu đãi trong các dự án xây dựng công trình xử lý chất thải, hoặc cấp nhãn hiệu hàng hoá thân thiện với môi trường...