Có nhà máy đang xây dựng nằm ngay mặt tiền ga đường sắt, nằm ngay nơi dòng sông, ngay nơi khu dân cư...
Một xã 3 nhà máy chế biến caosu
Làm việc với PV Lao Động ngày 29.7, ông Nguyễn Văn Sửu - Chủ tịch xã Vĩnh Long (Vĩnh Linh) - xác nhận sự thật đó.
Theo đó, tại đây ngoài nhà máy chế biến caosu của Cty Trường Anh - công suất 6.000 tấn mủ/năm, đã hoạt động 3 năm. Hiện có thêm hai Cty được cấp phép xây dựng nhà máy chế biến caosu trên địa phận xã Vĩnh Long là Cty cổ phần caosu Bến Hải, với nhà máy công suất 4.500 tấn mủ/năm và DN tư nhân Trần Dương - công suất chế biến 500 tấn/năm.
Ngay sát nách nhà máy giấy đã bị đóng cửa do thua lỗ - nằm bên dòng sông Sa Lung, thuộc xã Vĩnh Long là công trình thi công xây nhà máy chế biến caosu của Cty CP caosu Bến Hải. Chủ tịch Sửu cho biết là trước đây, nhà máy giấy cũng gây ô nhiễm môi trường, người dân kêu nhiều về nước thải ra sông, mùi hôi, khói bụi bay vào khu dân cư trong vùng.
Trả lời câu hỏi của PV, tại sao nhà máy giấy đã gây ô nhiễm, nay vẫn tiếp tục xây nhà máy chế biến caosu ở đó, Chủ tịch xã Vĩnh Long cho rằng như thế là đúng quy hoạch của huyện!
Đến thời điểm này, toàn xã Vĩnh Long chỉ mới có 180ha caosu thu hoạch trên tổng số 327ha đã trồng. Số liệu của toàn tỉnh QT, đến năm 2007 có 13.241ha caosu, trong đó diện tích đang khai thác cũng chỉ đạt gần 7.800ha. Và cho đến năm 2010, toàn tỉnh cũng chỉ có khoảng 13.000ha caosu có thể khai thác, sản lượng mủ khoảng 15 - 17 ngàn tấn.
Từ những dẫn liệu trên, Sở Công nghiệp QT khẳng định "Hiện tại và các năm tiếp theo, nguồn nguyên liệu đầu vào trên địa bàn tỉnh chưa đủ cung cấp cho các nhà máy hiện có". Sở này khuyến cáo, trước mắt chưa nên đầu tư thêm các cơ sở chế biến caosu (công văn số 46, ngày 14.2.2008 gửi UBND tỉnh QT). Thế nhưng, ngay sau khuyến cáo này, riêng tại xã Vĩnh Long đã khởi công thêm 2 nhà máy chế biến caosu.
"Cóc kêu sao thấu trời?"
Người dân thôn Thống Nhất - nơi Nhà máy chế biến caosu Bến Hải đang xây dựng - nói như vậy về nạn ô nhiễm do nhà máy giấy vừa gây ra, nay lại có thêm nhà máy caosu.
Ông Nguyễn Văn Dự - nhà ở cách nhà máy caosu tương lai chưa đầy 500 mét đường chim bay - nói: Nhà máy sắp xây dựng này nằm ngay mặt tiền ga Sa Lung, ngay bên mép sông Sa Lung, ngay cạnh khu dân cư.
Nhà máy caosu của Cty Trường Anh cách đây 2 -3 cây số đường chim bay, nhưng dân làng tôi vẫn phải chịu mùi hôi từ đó. Vậy mà nhà máy này ngay đây, làm sao dân chúng tôi chịu nổi mùi hôi.
Rồi thì nguồn nước, sông Sa Lung bị nguồn nước thải nhà máy giấy làm cho sủi bọt như xàphòng, đen ngòm, rất hôi; trên dòng sông này hiện không còn ai đơm tôm cá gì nữa, bởi không con gì sống nổi trong thứ nước đó. Dân chúng tôi kêu ô nhiễm, trên về hỏi lý do ô nhiễm là sao, thế nào; là dân thường sao biết mà trả lời, "cóc kêu làm sao thấu trời được" là vậy.
Những nhà máy phải trả học phí rất đắt bằng sức khoẻ, mạng sống của người dân, sinh vật trên địa bàn QT vẫn đang tươi rói: Nhà máy ximăng lò đứng nằm ngay trong lòng thị xã, nhưng còn được "an ủi" vì rằng nó được xây dựng cách đây hơn 15 năm; một nhà máy gỗ ván MDF vừa mới hoàn thành chưa lâu đã gây ô nhiễm nghiêm trọng cho cả khu đô thị mới thị xã tỉnh lỵ Đông Hà, do... tầm nhìn quy hoạch; một nhà máy chế biến caosu ở Gio Linh làm hư hại ruộng đất, làm chết gia súc của người dân quanh nhà máy. Lẽ nào bấy nhiêu chưa đủ để thức tỉnh những nhà quản lý, quy hoạch?