Dù khá điệu đà. Chẳng mấy nhọc lòng nhận thực phong cách Hà, chỉ cần đọc mấy dòng đầu. Nhưng giễu cợt kiểu Hà thì phải là dân Hà Nội chính hiệu "nơi lắng hồn núi sông ngàn năm" (Nguyễn Đình Thi). Và "chỗ trũng văn hoá" này, Hà-Nội-thành-phố-làng-to, đến lượt nó, đáng được hưởng cử chỉ tử tế, phong nhã, âu yếm của cái viết Việt Hà: "thương nhớ đồng quê".

Chẳng riêng gì truyện này, thường khi, nhân vật chính của Hà là tâm trạng trữ tình,với phức cảm "xanh vỏ đỏ lòng" rất riêng của chủ thể viết. Thế đấy. Hà trúng chóc là thị dân Hà Nội hiện đại: tự mình mua sầu chuốc não, "vớt hương dưới đất, bẻ hoa cuối mùa" (Nguyễn Du)...

Nguyễn Thị Minh Thái

Nguyễn Việt Hà (là bút danh, tên thật là Trần Quốc Cường) Sinh ngày 12.7.1962 Nơi sinh: Hà Nội Tác phẩm: "Cơ hội của chúa" (Tiểu thuyết - Nhà xuất bản Văn học - 1999), "Khải huyền muộn" (Tiểu thuyết - Nhà xuất bản Văn học - 2005), "Của rơi" (Tập truyện ngắn - Nhà xuất bản Hội Nhà văn - 2002).

Thằng Quốc đến đón tôi bằng chiếc xe hơi bốn chỗ, đệm ghế mới hăng một mùi của rau diếp cá. Tôi loay hoay chui vào xe, giống như lúc nãy thằng Quốc loay hoay giữa mẹt bánh cuốn của con Nhung "rỗ" nhà ở tận Thanh Trì và gánh bún bò giò heo lấn vỉa hè của em Lan "đít to" gốc ba đời Hà Nội nhưng giả giọng the thé nói dối khách hàng mình là người Huế.

Hôm nọ, thằng Quốc rủ tôi đi hát karaôkê bằng taxi, rồi hai đứa đi chơi gái. Nó bảo cái con bé ở phòng nó là còn trinh, giá thị trường chẵn sáu triệu. Hôm sau tôi vô tình đọc báo thấy có bài "phá một đường dây trinh nữ rởm" với bông gòn thấm tiết lợn, cũng đúng giá sáu triệu.

Thằng Quốc lái xe bằng một tay, nửa như khoe nửa như muốn đầu tôi được văn minh khai mở, nó bấm ổ đĩa CD đang nhấp nháy đèn xanh. Màn hình sát mặt tôi hiện lên cô ca sĩ má phinh phính bụ bẫm bánh đúc. Vài tháng gần đây, tôi hay bị nhìn cái mặt chua loét này, cô ta là thần tượng của vợ tôi.

- Vợ mày thế là hỗn. Rất không được, mày là thằng đàn ông thì phải biết bảo nó.

- Thôi mà, mày chấp làm gì cái bọn nhà quê ấy.

Tất nhiên, giá lúc nãy thằng Quốc vào nhà tôi nó cho mấy đứa nhóc vài thanh sôcôla hay cái quái gì đấy thì chắc vợ tôi đã lịch sự chào nó. Nhưng cũng giống như nhiều đứa đi Đức về có lắm tiền, thằng Quốc đã học được cái thói tằn tiện tiết kiệm Giécmanh rồi vô thức trở thành bần tiện.

Ngày xưa, cách đây khoảng hai chục năm, thằng Quốc tiêu hoang lắm. Nhà nó gốc tư sản, bốn anh em trai chia nhau thừa tự một ngôi biệt thự cũ ở phố Lý Thường Kiệt. Các anh nó đều độc thân, làm những nghề buồn buồn vớ vẩn, hoặc dịch sách hoặc khảo cứu tư liệu Hán Nôm cổ.

Thằng Quốc giống mẹ, đảm đang tần tảo không thích chữ. Vừa hết phổ thông, nó phá ngang tìm cách đi xuất khẩu lao động. Bố nó rúm ró, ngồi dưới mấy cái hoành phi câu đối chỉ khe khẽ lắc đầu. Hồi Pháp thuộc, bố nó là ông Tín Minh vô cùng hoành tráng, nhưng sau mấy đợt cải tạo tư sản tư doanh thì ngay cả nói với vợ cũng rón rén thầm thì.

Tôi với thằng Quốc học chung lớp suốt mười năm phổ thông, hầu hết các kỳ nghỉ hè tôi đến ở nhà nó nhiều hơn ở nhà tôi. Mẹ tôi hồi chưa mất thường nói là nhà nó đặc biệt có phúc, anh trên em dưới biết thương yêu tôn trọng nhau. Thằng Quốc vất vả kiếm tiền, quen thói nhìn đời qua lỗ đồng xu, nhưng cũng tự hào gật gù công nhận. Tuy nhiên nó cho rằng, các anh nó trong trắng tử tế đến vậy là vì đều không có vợ. Bây giờ tôi đang có ba con gái và một vợ là đàn bà, tôi thấy nó nói cũng khá chí lý.

Thằng Quốc bỗng bật văng tục, nó dúi dụi phanh, suýt đâm phải một nàng thiếu phụ đi Vespa LX đột ngột rẽ trái theo cái kiểu thôn nữ ngây thơ đạp xe đường làng. Thằng Quốc cằn nhằn là Hà Nội của nó hôm nay sao mà ồn tạp nhếch nhác. Ở bên kia á, thì quên mẹ nó đi. Kể cả mày cực kỳ nhà quê nhưng đã vào phố lớn là phải ngăn nắp sang trọng.

Tôi định a dua, chửi đổng vài câu cho thằng Quốc vui. Hà Nội mười năm gần đây đang ở thời kỳ quá độ văn minh. Nếu chỉ nhìn ngoài đường thì bố thằng nào biết đấy là quê hay là tỉnh. Ông giống thằng, thằng giống quý bà, còn quý bà thì nhang nhác như cave đồng chiêm trũng.

- Tao với mày bây giờ đi qua đón thầy Phấn, sau đó lên thẳng quán "Legend" bia.

Thằng Quốc về nước lần này rất ngạc nhiên khi biết năm ngoái lớp cũ phổ thông bỗng dưng mò mẫm được nhau ngồi họp lại. Tất cả là nhờ công của cái Hồng lớp phó, nó quờ quạng ăn rùa chừng dăm tỉ cổ phiếu chứng khoán, nổi hảo tâm đi tìm địa chỉ của từng đứa một. Nó tìm đến nhà tôi lúc tôi đang cởi trần ngồi phân loại rau. Khoảng chục năm trước tôi cưới vợ, nó là đứa duy nhất ở lớp phổ thông cũ tôi mời.

- Ơ, tớ tưởng cậu là đi làm ở cái viện toán hay hoá gì cơ mà".

Tôi bảo rằng tôi đã về mất sức. Vợ tôi đang cho đứa út ăn bột cười khẩy giải thích. Không phải thế đâu chị ạ, người ta cho cái ông ngớ ngẩn này giảm biên chế. Thời nào cũng vậy, miếng ngon vào hết người khôn.

Cái Hồng thông cảm chia sẻ, dúi vào bỉm con bé tờ hai trăm ngàn đồng. Con bé đang đầy mồm bột bỗng khanh khách bật cười thành tiếng, hy vọng lớn lên nó sẽ thành quan to, mới tý tuổi đầu đã biết hớn hở thích hối lộ. Tuần trước, thằng Quốc bắt tôi đi tìm cái Hồng để tổ chức họp lớp lại. Tiền nong chẳng là cái đinh gì, nếu mày đã tha hương thì mày mới thấy bạn xưa thầy cũ là quý.

- Mày còn gặp em Tú không?