Đồ đạc trong nhà không có gì ngoài 2 cái giường nhỏ cũng rách nát như cái nhà. Khi chúng tôi vừa gợi hỏi chuyện đời bà, bà Lộc oà khóc nức nở.
Ơ tuổi 70 nhưng bà Nguyễn Thị Lộc chưa từng có có một ngày được sum vầy bên đàn con cháu an hưởng tuổi già. Bây giờ đang lúc chính vụ, hàng ngày bà Lộc đi gánh lúa thuê, mỗi gánh lúa nặng đến 60-70 cân.
Vất vả nhưng còn có miếng ăn, chứ chỉ ít hôm nữa thôi, bà lại phải tất tả ngược xuôi xem có ai thuê gì làm đó để sống cho qua ngày đoạn tháng. May thì gánh đất, làm phụ hồ, phải lúc đói quá không kiếm được việc gì làm thì lại lê thân già đi ăn mày. Bà Lộc mở cạp quần ra, lấy chiếc túi vải nhỏ bằng bàn tay, bên trong chỉ có mấy chục nghìn bạc lẻ. Đó là tất cả "gia tài" bà phải chắt chiu, dành dụm để phòng lúc ba bà cháu trái gió trở trời.
Bà Lộc quê gốc Hoằng Phú, Hoằng Hoá (Thanh Hoá). Năm 1965, bà Nguyễn Thị Lộc khi ấy vừa tròn 24 tuổi lên đường tham gia thanh niên xung phong ở đơn vị 213, đoàn 47 đóng tại cầu Hổ, cầu Đồi thuộc vùng đất giáp ranh giữa Thanh Hoá và Nghệ An. Một lần đến thăm cậu em ruột đang chiến đấu tại đơn vị pháo cao xạ, bà Lộc gặp Cao Văn Lai, yêu rồi cưới.
Mà chẳng phải là cưới, bà Lộc giờ nhớ lại: "Cuối năm 1968, ông Lai thông báo bố ốm nặng phải cưới gấp. Nhưng thực tế là ra mắt gia đình, làm thủ tục đăng ký kết hôn, vậy thôi. ở với nhau được đúng một đêm, sáng hôm sau phải chia tay. Anh ấy lên đường đi B còn tôi ở lại".
Năm 1972 thì cả hai vợ chồng bà được xuất ngũ về địa phương. Hai ông bà có cả thảy 5 người con, nhưng năm 1979, khi bà Lộc sinh cậu con út thì cũng là lúc ông Lai phát bệnh thần kinh. Cứ mỗi lúc lên cơn thần kinh là ông Lai lại vác gậy gộc đánh vợ sứt cả đầu, đuổi con đi khỏi nhà. Không cam chịu nổi, bà Lộc bế thằng bé đỏ hỏn vào lòng rồi dẫn 4 anh, chị của Luân mò mẫm lên tận vùng Tà Loõng, Xuân Giao, chợ Phú Thọ... giáp ranh giữa biên giới Việt-Trung đi ăn mày.
Thân gái dặm trường, quanh năm suốt tháng mẹ con bà Lộc lang thang đầu đường cuối chợ mưu sinh nhờ miếng cơm thừa canh cặn của những người thương tình giúp đỡ. Kể đến đây, bà Lộc lại khóc như mưa, "không hiểu sao ông trời lại bắt đời tôi gánh chịu nhiều cay đắng đến thế".
Hai cô con gái của bà Lộc bị lừa bán sang Trung Quốc, cô cả khi bị lừa đi 15 tuổi, để lại cho mẹ hai đứa con gái thơ dại. Khi sức cùng lực kiệt, bà Lộc buộc phải quay về Sầm Sơn sinh sống và lại tiếp tục phải hứng chịu nhiều trận khủng khiếp của chồng cho đến khi ông qua đời. Ba người con còn lại của bà, cô con gái đang lâm bệnh nặng, còn hai người con trai cũng cảnh nay đây mai đó làm thợ hồ, thợ lúa thuê, không ai có điều kiện giúp đỡ được mẹ già.