Sau nửa tháng thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, nhìn chung đã không còn nạn ùn ứ hàng hoá tại các cảng nhưng lại phát sinh một số vấn đề mới gây bức xúc cho DN.

Tuỳ tiện thu phí

Theo UBND thành phố, thực tế kiểm tra tại một số cảng trên địa bàn thành phố cho thấy hàng hoá lưu thông qua cảng đã trở lại bình thường, không có hiện tượng tắc nghẽn hàng hoá như những tháng 4 - 5.2008, tuy nhiên mức phí áp dụng tại các cảng lại khá tuỳ tiện. Như tại cảng VICT đang áp dụng mức thu cước phí nâng hạ container theo quy định của Hiệp hội các Cảng biển.

Nhưng, nếu hàng để tại bãi container, tại cầu tàu hoặc sà lan từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7: Phụ thu cước phí nâng hạ từ 105.000 đồng đến 550.000 đồng (tuỳ theo loại container); từ ngày thứ 8 đến ngày thứ 12: Phụ thu cước phí từ 126.000 đồng đến 660.000 đồng; từ ngày thứ 13 trở đi: Phụ thu cước phí từ 147.000 đồng đến 770.000 đồng. Các khoản phụ thu này được thu luỹ tiến theo từng khoảng thời gian nêu trên. Và các mức thu này, các cảng cũng không áp dụng thống nhất như nhau và cách chế tài cũng khác nhau.

Ngoài ra, thành phố cũng tiến hành kiểm tra một loạt các hãng tàu biển lớn như T.S. Lines, Heung - A Shipping, Wan Hai Lines... Kết quả kiểm tra và tìm hiểu cho thấy các hãng này đồng loạt thông báo thu phí "tắc nghẽn cảng" tại TPHCM với mức thu từ 50 USD/1 container 20feet và 100USD/container 40feet...

Về phía các DN có hàng hoá ùn ứ tại các cảng cho rằng việc áp các khoản chế tài đối với họ là không hợp lý, bởi việc tồn đọng hàng hoá tại cảng không hoàn toàn do lỗi của chủ hàng; mà còn do năng lực bốc dỡ của các cảng có nhiều hạn chế gây ra. Nhiều DN cho biết, việc bất ngờ có thêm loại phí này đã gây thêm khó khăn, nhiều DN phải mất từ 2.000 đến 30.000USD/tháng.

Không được o ép DN!

Trước tình hình trên, UBND thành phố đã có yêu cầu các cảng cần nghiêm túc tuân thủ các quy định chung của Chính phủ về quản lý giá cả; cần rà soát, tổ chức quy trình hoạt động sao cho hợp lý, tiết giảm các chi phí... để nâng cao hiệu quả kinh doanh; đồng thời góp phần bình ổn mặt bằng giá cả chung.

Thành phố cũng yêu cầu Công an thành phố (Cảnh sát giao thông), Sở Giao thông Vận tải, dân quân tự vệ, lực lượng thanh niên xung phong, thanh tra giao thông tham gia điều phối, duy trì trật tự an toàn giao thông thông suốt, giảm thiểu tối đa tình trạng ùn tắc, kẹt xe.

UBND thành phố  cho biết, sẽ có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chỉ đạo khẩn trương thành lập đoàn khảo sát gồm Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Giao thông Vận tải để kiểm tra giám sát tại các cảng hai nội dung sau: Làm rõ vai trò và xác định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trung ương đối với việc quy định các khoản thu cước phí, các loại phí trong hoạt động của các cảng trên địa bàn thành phố.

Xác định rõ trách nhiệm đôi bên giữa cảng và DN, không thể "o ép" DN thông qua các quy định chủ quan của cảng (DN nhận hàng trễ thì bị phạt luỹ tiến, còn cảng chậm trễ trong giao nhận hàng hoá thì không bị phạt hoặc bồi thường cho DN).